ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Τρίτη 24 Μαρτίου 2026

Από το «εν ειρήνη του Κυρίου δεηθώμεν» στη δίνη των συγχρόνων συγκρούσεων!




π. Αντώνιος Χρήστου / Ευχή

Αγαπητοί Αναγνώστες, κάθε φορά που χτυπά η καμπάνα και ξεκινά η Θεία Λειτουργία ή οποιαδήποτε άλλη Ιερά Ακολουθία, οι πρώτες λέξεις που φτάνουν στα αυτιά μας είναι μια πρόσκληση: «Εν ειρήνη του Κυρίου δεηθώμεν». Δεν είναι μια τυπική ευχή, ούτε ένας ευσεβής συναισθηματισμός. Είναι μια οντολογική τοποθέτηση. Η Εκκλησία μάς ζητά να προσευχηθούμε «εν ειρήνη» – δηλαδή έχοντας ειρηνεύσει πρώτα μέσα μας – για την ειρήνη του σύμπαντος κόσμου.

Όμως, καθώς βγαίνουμε από τον Ναό και ανοίγουμε τις οθόνες του κινητού ή του υπολογιστή ή της τηλεοράσεως, η πραγματικότητα μοιάζει να χλευάζει αυτή την προσευχή. Ο κόσμος σήμερα σαφέστατα διηρημένος, δεν θυμίζει σε τίποτα τις διακυρύξεις του Ο.Η.Ε για παγκόσμια ειρήνη και ευημερία, αλλά ένα καζάνι που βράζει, όπου το αίμα που χύνεται και η γεωστρατηγική σκακιέρα και ο πόλεμος. έχουν πάρει απροκάλυπτα τη θέση του Ευαγγελίου και την διδασκαλία του Χριστού.

Τους τελευταίους μήνες, γινόμαστε μάρτυρες μιας κλιμάκωσης που κόβει την ανάσα. Οι πρόσφατες επιθέσεις στο Ιράν και η επακόλουθη αντεπίθεση δεν είναι απλώς στρατιωτικές επιχειρήσεις· είναι η εκδήλωση ενός βαθύτατου μίσους που εργαλειοποιεί τη θρησκεία και την εθνική κυριαρχία για να επιβάλει ισχύ. Η Μέση Ανατολή έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο όπου η ανθρώπινη ζωή δυστυχώς κοστολογείται λιγότερο από ένα βαρέλι πετρέλαιο ή έναν αγωγό φυσικού αερίου.

Την ίδια στιγμή, η πληγή στην Ουκρανία παραμένει ανοιχτή και συνεχίζει καθημερινά να αιμορροεί. Ένας πόλεμος μεταξύ ομόδοξων λαών, που αποτελεί το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην ορθόδοξη οικουμένη. Εκεί, η προσευχή για την «ένωση των πάντων» μοιάζει να πνίγεται στους ήχους των πυραύλων. Τα γεωστρατηγικά συμφέροντα της Δύσης και της Ανατολής συγκρούονται πάνω στα σώματα αμάχων, μετατρέποντας μια ολόκληρη περιοχή σε "γκρίζα ζώνη" θανάτου.

Και σαν να μην έφταναν αυτά, βλέπουμε νέες εστίες έντασης, όπως οι πρόσφατες συγκρούσεις μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν όπου η αστάθεια και ο φανατισμός δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο βίας που εξαθλιώνει τους ήδη ταλαιπωρημένους από πολέμους και συγκρούσεις λαούς.

Ας παρατηρήσουμε και ας προβληματιστούμε τι κάνει ο κόσμος ολόκληρος αλλά και τα κράτη σήμερα; Κινούνται με βάση τον «ρεαλισμό» της ισχύος. Οι ηγέτες σχεδιάζουν πάνω σε χάρτες, υπολογίζουν σφαίρες επιρροής και εξοπλιστικά προγράμματα. Για τη γεωστρατηγική πρακτική και οπιτική, ο «άλλος» είναι είτε σύμμαχος-εργαλείο, είτε εχθρός-στόχος. Ποτέ δεν είναι «εικόνα Θεού» που τονίζει και θέτει ως βάση για την λύση όλων αυτών των προβλήματων και αδιεξόδων.

Η Εκκλησία όμως, μέσα από τις εκτενείς δεήσεις της, μας δείχνει έναν άλλον δρόμο. Όταν προσευχόμαστε «υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου και της των πάντων ενώσεως», δεν ζητάμε απλώς μια εκεχειρία. Ζητάμε την αναγνώριση ότι ο κάθε άνθρωπος, είτε είναι στο Κίεβο, είτε στην Τεχεράνη, είτε στην Καμπούλ, είναι αδελφός μας και κυρίως εικόνα Θεού.

Σύμφωνα με τις επιταγές του Ευαγγελίου, η ειρήνη δεν είναι η απουσία πολέμου, αλλά η παρουσία του Χριστού. Ο Χριστός δεν είπε «εξοπλιστείτε για να αμυνθείτε», αλλά «μακάριοι οι ειρηνοποιοί». Η τραγωδία της εποχής μας είναι ότι προσπαθούμε να λύσουμε το πρόβλημα της βίας με περισσότερη βία, ξεχνώντας ότι το κακό δεν νικιέται με κακό, αλλά μόνο με την υπέρβαση του εγώ.

Τι θα έπρεπε να είχε κάνει ο κόσμος για να αναλάβει ουσιαστικά την ευθύνη του σε όλη αυτή την τραγική και ανησυχητική κατάσταση; Αντί για επενδύσεις σε όπλα μαζικής καταστροφής, πυραύλους και drones, θα έπρεπε να είχε επενδύσει στην αλληλεγγύη και στην κατανόηση της ετερότητας. Η «ένωση όλου του κόσμου» που ζητάμε στη Λειτουργία δεν είναι μια παγκοσμιοποίηση της αγοράς, αλλά μια ενότητα σχέσης και επικοινωνίας ουσιαστικής εν αγάπη και όχι μόνο μέσω του εμπορίου.

Ως χριστιανοί, δεν μπορούμε να μένουμε απαθείς ή, ακόμη χειρότερα, να παίρνουμε το μέρος της μίας ή της άλλης πολεμικής μηχανής με φανατισμό. Η δική μας «στρατευόμενη» ιδιότητα αφορά τον πόλεμο κατά των παθών μας – του μίσους, της πλεονεξίας και της αλαζονείας.

Όσο οι πύραυλοι σκίζουν τον ουρανό της Ανατολής και της Ευρώπης, η δική μας κραυγή πρέπει να είναι το «Κύριε Ελέησον». Όχι ως παθητική αποδοχή, αλλά ως μια επαναστατική πράξη αγάπης που αρνείται να δεχτεί τον πόλεμο ως κανονικότητα. Η ειρήνη ξεκινά από το δισκοπότηρο, εκεί όπου όλοι –ανεξαρτήτως εθνικότητας– γίνονται ένα σώμα, και οφείλει να μεταφέρεται στους δρόμους, στις πολιτικές αποφάσεις και στις καρδιές μας. Γιατί μόνο αν δούμε τον «εχθρό» ως τον πάσχοντα αδελφό μας, θα μπορέσει το «εν ειρήνη» να γίνει από ευχή, βιωμένη πραγματικότητα. Αμήν!

Δεν υπάρχουν σχόλια: