ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Τετάρτη 15 Απριλίου 2026

The Romeoi (Rum) of the Levant: Identity and a Concise Historical Overview

 


Ioannis K. Neonakis
Head of the Romeosyne Policy Department, NIKI 

Democratic Patriotic Popular Movement NIKI 

Acknowledgements

First and foremost, we wish to express our heartfelt gratitude to the members of the Romaian Cultural Society, based in Beirut, and in particular to its President, Professor Negib Elias Geahchan, as well as to Mr Nicolas Saba and Mr Gabriel Andrea, for their invaluable assistance.

Introduction

In modern European terminology, the term Levant denotes the geographical area of the Eastern Mediterranean, and more specifically its eastern shores, that is, the region comprising chiefly Syria, Lebanon, Palestine, and Jordan. The term derives from the French word levant (“east,” “the place where the sun rises”).
The name Romeoi / Romaioi (Rum) is not merely a historical designation, but a declaration of identity and continuity. It derives from Rome, initially the city in Italy, and thereafter from New Rome, Constantinople, which was founded in 330 AD by Saint Constantine the Great and served as the capital of the Roman Empire, that is, of our homeland Romanía (wrongly and deceitfully termed “Byzantium”).
Greek cities in the region of the Levant are already attested from the seventh century BC onward. Phoenicians (Canaanites) and Arameans, in continual contact and intermixture with the Greek world (populations from Cyprus, the islands of the Aegean, and Asia Minor), gradually formed a unified cultural body. During the age of Alexander the Great and the subsequent Seleucid period, Hellenization was profound and complete, with the Greek language becoming the common tongue of daily life, administration, and education, especially in the western provinces (present-day Lebanon, Palestine, and Western Syria).

Seleucus I Nicator, Alexander’s general, founded Antioch the Great, whose first settlers were chiefly Athenians and Macedonians. Antioch would become a cradle of Greek civilization, and later of Christianity, while the whole region would for hundreds of years constitute a central pillar of Romanía. To this day, Antioch remains the seat of the Orthodox Romeic Patriarchate, bearing witness to an unbroken ecclesiastical and historical continuity.
Nearly all the major cities of the Levant bore Greek names already from antiquity. Some have survived to this day, others were partially Arabized, while some were replaced by Arabic names: Ptolemais (Akko / Acre), Tyre, Sarepta (Sarafand), Sidon (Saida), Porphyreon (Jiyeh), Berytus (Beirut), Byblos (Jbeil), Botrys (Batroun), Tripolis (Tripoli), Arcadia (Arqa), Antaradus (Tartus), Aradus (Arwad), Heliopolis (Baalbek), Seleuceia (al-Suqaylabiyah), Paneas (Banias), Caesarea, and others.
When the Levant was incorporated into the Roman Empire, its inhabitants became Roman citizens, yet without losing their linguistic and cultural substratum. Greek remained the living language both of the people and of the state. This is clearly reflected in the New Testament, which was written there in the Greek language.

Christianization

Before 313 AD, Christianity remained chiefly an urban reality, embraced by a relatively small part of the population (10–20%). Yet with the appearance of Saint Constantine the Great and the historic turning point he brought about, a new era began for Romanía. The transfer of the capital to New Rome / Constantinople was not a mere administrative act, but a profound rupture that redefined the course of the Empire. This city emerged as the center of Orthodoxy, and from that point onward Romanía was no longer simply an empire, but a Christian polity, in which the faith largely shaped the identity, society, and very mode of existence of the Romeoi. From the fourth century onward, the population of the Levant, like that of the entire Empire, became almost wholly Christian.

Christian Schisms

Antioch, a metropolis of Romanía with a population that reached 500,000, was a center of theology and intellectual life, but at the same time also a field of multiple tensions. Within this environment arose major heresies, which were not merely doctrinal disagreements, but ruptures that deeply affected the unity of the Romeic body:
• 325: Arianism
• 430: Nestorianism (Church of the East)
• 451: Monophysitism / Miaphysitism (Syriacs – Syriac Orthodox Church; Copts – Coptic Church)
• 685: Monothelitism (Maronites – Maronite Church)
After the Fourth Ecumenical Council of Chalcedon (451), the Levant was divided not only theologically, but also culturally and linguistically. In the western regions, the majority remained within the Romeic tradition—Orthodox and Greek-speaking. Yet in the east, communities developed that moved away doctrinally (Monophysitism, Syriacs or Jacobites – Syriac Orthodox Church), while also preserving their Aramaic linguistic identity.
The Fourth Ecumenical Council of Chalcedon was in truth a deep rupture that split the Levant. From that point onward, two distinct worlds took shape: in the west, the Romeic, Chalcedonian, and Orthodox world; in the east, another sphere, marked by an ethnic and linguistic character, expressed through the Syriac Monophysite tradition.
Two centuries later, the Sixth Ecumenical Council (685) brought about yet another division, this time within the western regions of the Levant, where a local ecclesiastical reality arose in the mountains of Lebanon that would eventually culminate in the Maronite Patriarchate.
Thus, the region that had once constituted a single Romeic and ecclesiastical body was fragmented. These schisms shaped new identities and established boundaries between the Romeic world and the seceded communities, with consequences that reach down to the present day.

The great emperors of Romanía—from Constantine and the Theodosians to Justinian, Maurice, and Heraclius—not only organized an immensely powerful state, but fashioned an entire world. In the Levant they gave form to a distinctly Christian polity: they restored and elevated cities (Jerusalem, Bethlehem, Damascus, as well as the so-called “forgotten cities” of Apamea), they built monastic centers that became great spiritual hearths (Saint Sabbas, Saint Catherine, Our Lady of Saidnaya), and they raised churches that expressed the faith as a public and collective reality [the Church of the Nativity, the Church of the Resurrection, the Church of Saint John the Baptist in Damascus (now the Umayyad Mosque), and others]. These were not isolated works, but a conscious transformation of space: the entire region was integrated into a unified Romeic and Orthodox civilization, in which city, church, and monastery together formed a single way of life.
Beirut was not merely a city of the Levant, but one of the most important intellectual and institutional centers of Romanía. Its School of Law, equal in stature to that of Constantinople, shaped Roman law and contributed decisively to the formation of Justinian’s Code.
At the same time, the Levant emerged as a womb of sanctity and theology. From it came forth great figures of our Church, such as Saint John Chrysostom, Saint Romanos the Melodist, Saint John of Damascus, Saint Sabbas, Saint Barbara, Saint Thekla, Saint Cosmas the Melodist, Bishop of Maiuma, Saint Isaac the Syrian, and many others—saints who left their seal upon the faith, theology, and worship of the Church.
Here it becomes abundantly clear that the Levant was not a mere periphery, but a living core of our homeland, producing law, discourse, and sanctity—in other words, civilization in its fullness.

Islam in the Levant

In the seventh century, the Levant underwent a radical rupture: the Arab Islamic invasion. This new power, emerging from the Arabian Peninsula, appeared precisely at the borders of Romanía and soon conquered the provinces of the Levant.
Islam did not arise in a vacuum, but within an environment already marked by various Christian and Jewish currents. It was influenced, among other things, by movements denying the divinity of Christ, such as Arianism, as well as by Judaeo-Christian communities such as the Nazarenes, who regarded Christ as one sent by God, but not as God.
The arrival of the Muslims was not received uniformly: the Monophysites, already estranged from Romanía, often viewed them favorably, whereas the Orthodox perceived them as a new heresy, as Saint John of Damascus characteristically formulates it in his writings. Thus, the Islamic conquest was not merely a political change, but a profound alteration of the religious and cultural map of the Levant.
The Treatment of Christians by the Muslims – The Status of the Dhimmi
Dhimmi were the non-Muslims who were permitted to live under Muslim rule, but in a condition of inferiority. The status of the dhimmi did not constitute civic equality, but rather an institutionalized form of tolerated subordination. Non-Muslim populations, and especially the Romeoi, were allowed to retain their faith, but only on condition that they would not display it publicly and would not challenge the supremacy of Islam.

The dhimmi had:
• the right to perform religious services, provided they did not disturb Muslims,
• the right to own property and work, with the exception of professions reserved exclusively for Muslims (politics, the judiciary, teaching),
• the obligation to pay the jizya (poll tax) in exchange for protection, along with a prohibition on participating in military action against Muslims,
• a prohibition on displaying religious symbols (crosses, icons), on wearing distinctively Christian dress, and on publicly exhibiting places of worship,
• a prohibition on audible prayer outside churches,
• a prohibition on bell-ringing,
• a prohibition on building or repairing churches without Muslim permission,
• a prohibition on the “proselytizing” of Muslims (that is, evangelization),
• a prohibition on marrying a Muslim woman,
• a prohibition on inheriting from Muslims,
• and, in certain historical periods, an obligation to wear distinguishing Christian clothing, a ban on riding horses and camels, and an obligation to walk to the left of a Muslim in public spaces.
The so-called “protected” communities possessed rights only within predetermined limits, and their position always depended on the will of the authorities and on historical circumstances. Thus, the system’s “tolerance” was not equality, but a regulated and revocable concession.

What Happened after the Arab-Muslim Occupation of the Levant?

• 630–640: Arab Islamic invasion of the Levant.
• 640–1920: A succession of invasions and manifold alienation through foreign cultural influences:
o Intense Arabization and Islamization (Umayyads, Abbasids, Fatimids, Mamluks): the Greek language was replaced by Arabic; the dhimmi system was enforced.
o Crusades: Latinization.
o Ottomans (after 1516): the Millet system.
After the Arab conquest of the seventh century, the Levant entered a long period of transformations and successive impositions, which deeply altered its original Romeic identity.
Gradually, Arabization and Islamization prevailed: Greek, which had been the language of civilization and faith, gave way to Arabic, and the Romeoi were reduced to the status of dhimmi. This was not merely political domination, but a profound cultural mutation.
Subsequently, the Crusades brought about a new external intervention with strongly Latin characteristics, seeking to redefine the region in Western terms foreign to the Romeic tradition.
Finally, under Ottoman rule, an administrative system was consolidated which did recognize the Romeoi as a religious community, but definitively incorporated them into a framework of subordination and separation (Rum milleti).
During the Ottoman occupation, the condition of the Romeoi of the Levant improved in part:
• they re-established contact with the other Romeoi of Asia Minor and the Balkans,
• they were integrated into the millet system under the guarantee of the Ecumenical Patriarchate, and
• they were allowed to repair or erect new churches, maintain certain schools, and so forth.

The Major Consequences of Long Muslim Rule (13 Centuries)

The age-long occupation of the Levant led to a deep and gradual alteration of identity.
Arabization distanced the Romeoi from their natural body. Their living bond with Constantinople weakened, the Greek language receded from daily life and was largely confined to worship, while even personal names were gradually replaced by Arabic ones, marking a deeper cultural displacement.
At the same time, Islamization was extensive. Through the social and institutional pressures of the dhimmi system, many were driven en masse to change their faith, especially in urban centers. Churches were converted into mosques, public Christian presence was curtailed, and education was weakened, since Christians generally had no schools of their own.

Western Intervention and the Russian Role

During the Ottoman period, the Levant became a field of rivalry among foreign powers. The state alliances of Ottomans and Franks gave the Papal Church a privileged position, and it undertook systematic penetration through its notorious instrument, the Propaganda Fide (Sacra Congregatio de Propaganda Fide). This was a mechanism of Rome for the worldwide expansion of Papism, coordinating missionaries, schools, printing presses, and every possible means.
Thus, the Holy Places were placed under French “protection” (for roughly one hundred years); the Maronites became Catholic (1580); and, tragically, fractures appeared even within the Romeic body itself, as happened in the schism of 1724. At that point the Romeic body was divided between those who remained Orthodox Romeoi and the Unionists (Melkite Catholics, also called Uniates, from Unia, “Union”), who entered into communion with Rome.
From the beginning of the nineteenth century onward, a strong Protestant factor was also added, with missions from Prussia, England, and America seeking to reshape the identity of the local populations, through agencies such as the Church Missionary Society (London) and the American Board of Commissioners for Foreign Missions (New England).
In addition, nationalism was imported from the West as a tool for weakening and fragmenting the Ottoman Empire (many Romeoi adopted Arab or Syrian nationalism).
Within this framework, Russia also appeared many times as a counterweight. From the seventeenth century onward, it developed relations with the Patriarchates and intervened in pursuit of the protection of the Orthodox. Although its policy did not avoid mistakes—indeed, serious ones—Russia, through its wars with the Ottoman Empire, its diplomatic activity, and its broader involvement, contributed to ending French protection over the Holy Places, to the relaxation of the restrictions of the dhimmi system, and in large measure supported the reconstruction of the ecclesiastical and educational life of the Romeoi of the Levant.
Thus, the region was transformed into a field of conflict between West and East, with the Romeoi standing at the center of this geopolitical and spiritual confrontation.
Today, after the schism of 1724, the Romeoi are divided into two religious communities: the Orthodox and the Catholics (Papists). Correspondingly, there are two Orthodox Patriarchates (Antioch and Jerusalem) and one Catholic Patriarchate, whose jurisdiction covers the territories of the Patriarchates of Alexandria, Antioch, and Jerusalem.
After all this, it is a great historical wonder that the hundreds of thousands of Orthodox Romeoi of the Levant endured and continue to this day proudly and luminously to declare and defend their identity. We all owe them much, and above all our undivided respect and support.
We shall, however, return to the Romeoi of the Levant.

See also

The Pious Genos of the Romeoi 

Book: My Sun Shall Not Fade – A Journey in the Romaian Legacy

The Romeoi (Rum) of the Levant: Identity and a Concise Historical Overview 

New Massacre of Romeoi in Damascus

Greek Orthodox (Romeoi/Rum) continue to be murdered in Syria! NIKI denounces the killing of two Romeoi in the Valley of the Christians and demands justice and protection for the Romeoi.  

When the Romeoi (Rum) are persecuted, does Greece merely “follow the situation”?

Greek MEP Aims to Break EU Silence Regarding Christian Persecution in Syria

Post-Liberalism: The West in Search of Romeosyne

THE ORTHODOX ROOTS OF THE WEST: A FACTOR FOR PAN-EUROPEAN UNITY

“The targeting of Christian liberty stems from a desire to erase distinct identities”—Christodoulos Molyvas, Greek NIKI Party

From Ancient Hellenic to Romeiko Civilization

Τρίτη 14 Απριλίου 2026

Τουρκάλα δημοσιογράφος για την προσπάθεια της ΝΙΚΗΣ να εκδοθεί ψήφισμα του Ευρ. Κοινοβουλίου για τους Χριστιανούς της Συρίας

 

Ανδρέας Σταλίδης 

H Uzay Bulut αρθρογραφεί για την προσπάθεια του ευρωβουλευτή της ΝΙΚΗΣ Nίκου Αναδιώτη να εκδοθεί ψήφισμα του Ευρ. Κοινοβουλίου για τους Χριστιανούς της Συρίας.
Πρέπει να συγκεντρώσει 36 υπογραφές ευρωβουλευτών τις επόμενες ημέρες.
Οι προσπάθειες συνεχίζονται. Μένουν λίγοι ακόμα.
Πάντως μέχρι σήμερα; ΚΑΝΕΝΑΣ άλλος ευρωβουλευτής της Ελλάδας δεν το έχει υπογράψει.
 
Η Uzay Bulut είναι αντικαθεστωτική Τουρκάλα δημοσιογράφος, διωκόμενη από το καθεστώς Ερντογάν. Προηγούμενη αναφορά της στη ΝΙΚΗ:
 
  
Άρθρα της εδώ
 
Το άρθρο σε αυτόματη μετάφραση:

Έλληνας ευρωβουλευτής στοχεύει να σπάσει τη σιωπή της ΕΕ σχετικά με τις διώξεις των Χριστιανών στη Συρία


 
Ένα ανεξάρτητο μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αγωνίζεται ενάντια στη γραφειοκρατία των Βρυξελλών σε μια προσπάθεια να σπάσει τη σιωπή σχετικά με τη χριστιανική κοινότητα της Συρίας.

Στις 31 Μαρτίου, ο Έλληνας ευρωβουλευτής και μέλος του συντηρητικού κινήματος ΝΙΚΗ στην Ελλάδα Νίκος Αναδιώτης υπέβαλε πρόταση ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το θέμα είναι η συστηματική δίωξη της χριστιανικής κοινότητας στη Συρία και η πρόταση κατατέθηκε μέσω του Άρθρου 150 του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Οι αρχαίες χριστιανικές κοινότητες στη Συρία αντιμετωπίζουν επί του παρόντος μια υπαρξιακή απειλή στα χέρια του καθεστώτος που συνδέεται με την Αλ Κάιντα με επικεφαλής τον Άχμεντ αλ-Σαράα, γνωστό και ως Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζουλάνι, το οποίο κατέκτησε τη Δαμασκό τον Δεκέμβριο του 2024.

Ένα σιωπηλό πογκρόμ έχει συμβεί έκτοτε μέσω στοχευμένης βίας, συστηματικής εκτόπισης και μιας σκόπιμης προσπάθειας διαγραφής της χριστιανικής πολιτιστικής και θρησκευτικής παρουσίας της χώρας.

Μετά την κατάληψη της εξουσίας από την al-Sharaa, οι διώξεις των θρησκευτικών μειονοτήτων (συμπεριλαμβανομένων των Χριστιανών, των Δρούζων και των Αλαουιτών) έχουν εκτοξευθεί. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη πλευρά του πολέμου. Είναι μια συγκεκριμένη ανθρωπιστική κρίση που τόσο τα διεθνή μέσα ενημέρωσης όσο και η ΕΕ έχουν σε μεγάλο βαθμό αγνοήσει.

Επομένως, ο στόχος του Αναδιώτη είναι να ξεκινήσει μια επίσημη συζήτηση και στη συνέχεια μια ψηφοφορία στην επόμενη Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την δεινή θέση των Χριστιανών στη Συρία.

Εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Αναδιώτης χαρακτηρίζεται ως «Μη Εγγεγραμμένο Μέλος» (ΜΜ). Τα Μη Εγγεγραμμένα Μέλη (ΜΜ), ή μη εγγεγραμμένα (γαλλικά για «μη εγγεγραμμένα»), είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που δεν ανήκουν σε καμία επίσημη πολιτική ομάδα. Είναι ανεξάρτητα, λαμβάνουν περιορισμένη χρηματοδότηση, μειωμένο χρόνο ομιλίας και περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές κοινοβουλευτικές επιτροπές σε σύγκριση με τα συνδεδεμένα μέλη.

«Αποφασίσαμε να προχωρήσουμε ανεξάρτητα», δήλωσε στο IDI ο Χριστόδουλος Μολύβας, επικεφαλής του τμήματος αναπτυξιακής και επενδυτικής πολιτικής του Δημοκρατικού Πατριωτικού Λαϊκού Κινήματος ΝΙΚΙ της Ελλάδας. «Δεν αποδυναμώνουμε το μήνυμα για να ταιριάξουμε με γραφειοκρατικές διαδικασίες. Φέρνουμε την ωμή αλήθεια των διώξεων στο κοινοβούλιο, ως ζήτημα καθαρών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και φιλανθρωπίας.

«Η σιωπηλή γενοκτονία των Χριστιανών στη Συρία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κομματικό ζήτημα ή να κολλάει σε γραφειοκρατικές διαδικασίες».

Ο Αναδιώτης χρειάζεται τουλάχιστον 36 υπογραφές για να προωθήσει το ψήφισμα. Συλλέγουν υπογραφές από τους ευρωβουλευτές από τις 9 έως τις 16 Απριλίου.

Στο ψήφισμά του, ο Αναδιώτης παρέχει πληροφορίες σχετικά με την επείγουσα κατάσταση και τις διώξεις κατά της ελληνορθόδοξης κοινότητας στη Συρία:

«Υπάρχουν ανησυχητικές και συνεπείς αναφορές για μια συστηματική εκστρατεία βίας, αναγκαστικής εκτόπισης και παράνομης κατάσχεσης περιουσιών που στοχεύουν την ελληνορθόδοξη (Ρωμ) χριστιανική μειονότητα σε διάφορες περιοχές της Συρίας. Αυτές οι φρικαλεότητες διαπράττονται από ριζοσπαστικές ισλαμιστικές ομάδες και εξτρεμιστικά στοιχεία που εκμεταλλεύονται τη συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή. Η ελληνορθόδοξη κοινότητα αντιπροσωπεύει μια από τις παλαιότερες και πιο ιστορικές χριστιανικές παρουσίες στη Μέση Ανατολή, η οποία αντιμετωπίζει τώρα την άμεση απειλή της πλήρους εξάλειψής της. Η καταστροφή θρησκευτικών χώρων και η στοχοποίηση αμάχων με βάση την πίστη τους συνιστούν σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το ψήφισμα «καταδικάζει έντονα τα συνεχιζόμενα πογκρόμ και τις φρικαλεότητες που διαπράττονται από φανατικά ισλαμιστικά στοιχεία εναντίον των Ελληνορθόδοξων Χριστιανών στη Συρία· καλεί την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας να λάβει άμεσα διπλωματικά μέτρα για να διασφαλίσει την ασφάλεια των χριστιανικών πληθυσμών· προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στην ανθρωπιστική βοήθεια και τους μηχανισμούς προστασίας για τα εκτοπισμένα μέλη της κοινότητας των Ρωμιών· απαιτεί διεθνή έρευνα για αυτά τα εγκλήματα, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι υπεύθυνοι για τις θρησκευτικές διώξεις θα λογοδοτήσουν.

Εάν η ομάδα μπορέσει να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες υπογραφές, θα υποβάλει στη συνέχεια Πρόταση Ψηφίσματος (MfR) στις υπηρεσίες του Κοινοβουλίου. Η Διάσκεψη των Προέδρων (CoP) εξετάζει όλα τα αιτούμενα επείγοντα ψηφίσματα. Συνήθως επιλέγουν μόνο τρία θέματα για συζήτηση και ψήφιση κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της Ολομέλειας.

Η πραγματική μάχη διεξάγεται στη CoP, καθώς οι ηγέτες τους αποφασίζουν την ημερήσια διάταξη. Ιστορικά, ανεξάρτητες πρωτοβουλίες από μη μέλη του Inscrit συχνά παραγκωνίζονται. Ωστόσο, εάν υπάρχει προσοχή από τα μέσα ενημέρωσης και δημόσιο ενδιαφέρον, δεν μπορούν να αγνοήσουν τις υπογραφές 36+ ευρωβουλευτών που απαιτούν δράση για τους Χριστιανούς που πεθαίνουν στη Συρία.

Εάν επιλεγεί το ψήφισμα, το ζήτημα του σιωπηλού πογκρόμ των Χριστιανών στη Συρία θα τεθεί στο Στρασβούργο, όπου βρίσκεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, το κοινοβούλιο έχει ζωντανή συζήτηση και ακολουθείται από επίσημη ψηφοφορία επί του ψηφίσματος.

Μια επιτυχημένη ψηφοφορία καταγράφει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αναγκάζοντας την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή και την EEAS (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης) να αντιμετωπίσουν επίσημα την κρίση, να παράσχουν ανθρωπιστικές εκθέσεις και ενδεχομένως να ασκήσουν διπλωματική πίεση επί τόπου.

Εάν το ψήφισμα γίνει δεκτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα δώσει εντολή «στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Εξωτερικές Υποθέσεις και Πολιτική Ασφαλείας και τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών».

Σε email που έστειλε στους ευρωβουλευτές, ο Αναδιώτης δήλωσε:

«Ως μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δεν μπορούμε να παραμένουμε σιωπηλοί ενώ μια θρησκευτική και εθνοτική μειονότητα αντιμετωπίζει μια «σιωπηλή γενοκτονία». Η θρησκευτική ελευθερία και η προστασία των ιστορικών μειονοτήτων αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες των αξιών και της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Ο Αναδιώτης δήλωσε ότι ζητά τις υπογραφές των ευρωβουλευτών για να επιτευχθεί το απαιτούμενο όριο και να φέρει αυτό το κρίσιμο ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ολομέλεια για συζήτηση και ψηφοφορία.

«Έχουμε ηθικό καθήκον να δράσουμε πριν χαθεί για πάντα αυτή η ιστορική κοινότητα», πρόσθεσε ο Έλληνας ευρωβουλευτής.


Για το θέμα:
 
 
 

Λαμπροτρίτη (Τρίτη του Πάσχα): Άγιος Ραφαήλ - Οι 179 άγιοι Μάρτυρες της Πεντέλης - Η ματαίωση από τον άγιο Μηνά σφαγής των χριστιανών στο Ηράκλειο!...


Εντυπωσιακή εικόνα με όλους τους αγίους μάρτυρες που μαρτύρησαν μαζί με τον άγιο Ραφαήλ στη Θερμή της Λέσβου. Προέρχεται από εδώ.

Ο γιατρός Γ. Λασκαρίδης, που έγινε ο άγιος Ραφαήλ!
Η εύρεση του αγίου Ραφαήλ (βίντεο)
Η αγία παιδομάρτυρας Ειρήνη, που γιορτάζει μαζί με τους αγίους Ραφαήλ και Νικόλαο
Αφιέρωμα στους αγίους νεομάρτυρες Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη
Ο παρακλητικός κανόνας προς τους αγίους νεομάρτυρες Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη

Για το θαύμα του αγίου Μηνά



Η ματαίωση σφαγής των χριστιανών του Ηρακλείου Κρήτης το Πάσχα του 1826, με παρέμβαση του αγίου Μηνά (πολιούχου της πόλης)
Ο στρατιώτης με τ' άσπρα γένια (βιογραφία του αγίου μεγαλομάρτυρα Μηνά)

Για τον άγιο Μηνά επίσης:

Άγιος Μηνάς, ο νοικοκύρης της Καστοριάς
The Miracle of Saint Menas in El Alamein in 1942  
  
 
Φωτο από αυτή τη σελίδα, με μεγάλο αφιέρωμα στον άγιο Μηνά.
 
Και:
 
 

Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

Ανάσταση, η ελπίδα του κόσμου


Βασίλειος Στογιάννος, καθηγητής Ιστορίας των χρόνων & της Ερμηνείας της Καινής Διαθήκης Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

Στην τριάδα των χριστιανικών αρετών, που αναφέρει ο απόστολος Παύλος στην κατακλείδα του ύμνου της αγάπης, ανάμεσα στην πίστη και στην αγάπη υπάρχει η ελπίδα. Σωστά, γιατί στηρίζεται στην πίστη και σχετίζεται πρακτικά με την αγάπη. Η ελπίδα του χριστιανού πηγάζει από την πίστη του, από την θεογνωσία και την ανθρωπογνωσία του. Συγχρόνως όμως δίνει φτερά και στην αγάπη του, γιατί την συνδέει με το όραμα του καινούριου κόσμου, με το πλήρωμα της βασιλείας του Θεού στην νέα γη και στον νέο ουρανό που κατοικεί η δικαιοσύνη κατά τον απόστολο Πέτρο. 

Αγωνιζόμαστε, κάνομε θυσίες, υφιστάμεθα δεινά αγόγγυστα, δίνομε την ζωή μας, γιατί έχομε ένα τελικό στόχο, την επικράτηση της νέας δημιουργίας, της βασιλείας του Θεού. Όλες μας οι πράξεις κατατείνουν στην έλευση αυτής της έσχατης πραγματικότητας, που την ξέρομε από την πίστη μας βέβαια, αλλά που βασικά την βλέπομε με την ελπίδα, με την προσδοκία μας.

Η δική μας, η χριστιανική προσδοκία στηρίζεται στην ανάσταση. Ξεκινά από την ανάσταση του Χριστού και απολήγει στη δική μας μετοχή στον κόσμο της αναστάσεως. Έτσι μιλώντας κανείς για την ανάσταση αναφέρεται στην ελπίδα του κόσμου.

Η ανάσταση δεν είναι ελπίδα για τον χριστιανό στην αφετηρία της. Είναι αποδοχή ενός ιστορικού γεγονότος, της αναστάσεως του Χριστού. Είναι κατάφαση της μαρτυρίας των αποστόλων, που είδαν τον κενό τάφο και συναντήθηκαν με τον αναστημένο Χριστό. Είναι μια πίστη διαφορετική από την συνηθισμένη, γιατί βασίζεται σε αξιόπιστες μαρτυρίες, έχει δηλαδή περισσότερο το στοιχείο της αποδοχής ενός γεγονότος.

Όλα τα Ευαγγέλια μαρτυρούν για την ανάσταση του Χριστού. Αναφέρουν το γεγονός της ευρέσεως κενού, αδειανού του τάφου του Χριστού τόσο από τις μυροφόρες γυναίκες, όσο και από τους δύσπιστους μαθητές. Και μιλούν ακόμη για τις εμφανίσεις του αναστημένου Χριστού στους μαθητές του, που δίνουν την εξήγηση για τον κενό τάφο: ο τάφος ήταν κενός γιατί ο Χριστός αναστήθηκε. Και δεν εμφανίστηκε σε έναν ή δύο, αλλά και στους δώδεκα, μια φορά μάλιστα και σε πεντακόσιους, ίσως και περισσότερους πιστούς. Ο απόστολος Παύλος, που αναφέρει αυτή την εμφάνιση σε μιαν επιστολή του γραμμένη γύρω στο 55, λίγα χρόνια μετά δηλαδή, θυμίζει στους αναγνώστες του ότι μπορούν να δουν τους μάρτυρες αυτής της εμφανίσεως και να διαπιστώσουν την αλήθεια των λόγων του. Πεντακόσιοι άνθρωποι δεν είναι συνηθισμένος αριθμός μαρτύρων!

Στο γεγονός της αναστάσεως του Χριστού στηρίχθηκε και η πίστη, σωστότερα η ελπίδα των χριστιανών και για την δική μας ανάσταση, την κοινή ανάσταση όλων των ανθρώπων σ’ ένα νέο κόσμο ζωής και αφθαρσίας. Αυτή η προσδοκία των πιστών είναι το σημείο του χριστιανικού κηρύγματος που συνάντησε την μεγαλύτερη αντίδραση στον αρχαίο κόσμο, αλλά συνάμα και η δύναμη του λόγου των αποστόλων και των άλλων κηρύκων της πίστεως. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Αθήνα, όταν μίλησε ο Παύλος στον Άρειο Πάγο, τον άκουσαν με πολλή προσοχή και ανεκτικότητα μέχρι το σημείο του λόγου του, που αναφερόταν στην ανάσταση. Τότε ξαφνικά οι φιλόσοφοι των Αθηνών αισθάνθηκαν ενοχλημένοι και μισοειρωνικά του είπαν: «θα σ’ ακούσουμε μιαν άλλη φορά». 

Η προοπτική του κόσμου της αναστάσεως δεν ταίριαζε στην εικόνα για τον κόσμο που είχαν διαμορφώσει οι αρχαίοι σοφοί. Η ελπίδα του Παύλου για έναν νέο κόσμο, μια νέα δημιουργία, δεν μπορούσε να ταιριάσει με την άποψη για την τελειότητα του παρόντος κόσμου. Σε τελευταία ανάλυση αμφισβητούσε την σιγουριά του παρόντος. Το πλάτεμα του παρόντος με το άνοιγμα στο μέλλον δημιουργούσε μιαν αβεβαιότητα, που δεν ήταν έτοιμοι να δεχθούν οι αρχαίοι, όπως δεν είναι πρόθυμοι να την δεχθούν και οι σύγχρονοί μας. Γιατί έτσι ξαφνικά φαίνεται γυμνό από κάθε ωραιοποίηση το παρόν. Η αναμονή της πληρότητας της ζωής στο μέλλον, φωτίζει μ’ ένα καινούριο φως και το παρόν. Δείχνει την απουσία της ζωής από έναν κόσμο που βρίσκεται κάτω από την καταθλιπτική δύναμη του θανάτου, που στενάζει κάτω από την φοβία για την αύριο, που είναι υπόδουλος στον τρόμο από την προοπτική του θανάτου. 

Η ελπίδα της αναστάσεως κάνει μιαν απομύθευση του κόσμου των ονείρων μας. Θυμίζει πόσο μετέωρα είναι τα ανθρώπινα πράγματα, όσο πάνω από τα κεφάλια μας βαραίνει η έλευση του θανάτου. Θυμίζει ακόμη η ανάσταση πως μόνο με την επέμβαση του Θεού εν Χριστώ, μόνο με μια νέα θεϊκή δημιουργική επέμβαση είναι δυνατή η απαλλαγή του ανθρώπου από τον φόβο και το άγχος και η μετοχή του στην πραγματική ζωή. Υπάρχει βέβαια έντονο το αισιόδοξο στοιχείο στην προσδοκία της αναστάσεως. Γεμίζει η ψυχή του ανθρώπου από νέα συναισθήματα, βλέπει τον κόσμο με νέα προοπτική. Αλλά για να γίνει αυτό, πιο πριν πρέπει να διαπιστώσει την αδυναμία του, την ανικανότητά του ν’ αλλάξει από μόνος του την πορεία του. 

Η ελπίδα της αναστάσεως προϋποθέτει σε τελευταία ανάλυση την απεμπόληση του ανθρωποκεντρισμού και την εγκατάλειψη στα χέρια του Θεού. Και στο σημείο αυτό αντιδρά ο φυσικός άνθρωπος. Γιατί έχει την τάση να λησμονεί πως είναι δημιούργημα, πως η ζωή του εξαρτάται από τον Θεό. Όταν έλθει αντιμέτωπος με την ανάσταση, ο άνθρωπος γίνεται συνήθως επαναστάτης έναντι του Θεού. Καταλαμβάνεται από την επιθυμία του Αδάμ ν’ αποκτήσει μόνος του την αθανασία. Και έτσι ακολουθεί τον πρωτόπλαστο στην τραγική πορεία της ύβρεως, της αποστασίας και της πτώσεως. Και όλα αυτά, γιατί φοβάται να παραδώσει το μέλλον του, την συνέχιση της ζωής του στον δημιουργό Θεό, στην πηγή της ζωής.

 

Η προσδοκία της αναστάσεως είναι η ελπίδα του χριστιανού και η ελπίδα του κόσμου, όταν μπορέσει κανείς να απαλλαγεί από την φοβία για το μέλλον και όταν δεν φοβηθεί την προοπτική μιας νέας δημιουργίας. Φτάνει να κάμει ο άνθρωπος μιαν ανατοποθέτηση του παρόντος, για να δει την ομορφιά του μέλλοντος, που θα χρωματίσει και το παρόν του στη συνέχεια. Η αποδοχή της ελπίδας για την ανάσταση δίνει νέες διαστάσεις στο παρόν. Έτσι ο θάνατος παύει να είναι ο ρυθμιστικός παράγοντας των ανθρωπίνων σχέσεων. Αντί να προσπαθούμε με κάθε μέσο να παραμερίσομε τους άλλους για να διασφαλίσομε έτσι τουλάχιστον πιστεύομε την ζωή μας, μπορούμε να αγωνιζόμαστε χωρίς άγχος και για τους άλλους. Αντί να βλέπομε τον θάνατο σαν μια δαμόκλεια σπάθη πάνω από κάθε στιγμή μας, είναι δυνατό με την προσδοκία της αναστάσεως να δούμε το θάνατο οπως είναι: σάν μιά προσωρινή μάχη που δέν μπορεί ν’ αλλάξει τίποτε σ’ ένα πόλεμο που έχει οριστικά κριθεί θετικά για μας. Ο θάνατος είναι τα τελευταία ψυχογραφήματα ενός κόσμου που χάνεται. Γιατί η ανάσταση του Χριστού έχει ανοίξει τον δρόμο της αιώνιας ζωής οριστικά για όλους μας. Έτσι μπορούμε να ξεπεράσομε οριστικά το άγχος, την αμφιβολία, την αβεβαιότητα για το μέλλον.

Η ιστορία της Εκκλησίας είναι εύγλωττη σ’ αυτό το σημείο. Οι χριστιανοί αντιμετώπισαν μαρτύρια και διωγμούς, κοινωνικούς εξοστρακισμούς και βασανιστήρια με μοναδικό όπλο την βέβαιη ελπίδα της αναστάσεως. Οι ασκητές της ερήμου νίκησαν τον παλαιό άνθρωπο με την δύναμη της προσδοκίας της αναστάσεως των νεκρών. Και η ’Εκκλησία προσελκύει και σώζει ανθρώπους βασισμένη σ’ αυτή την προσδοκία, που κατακλείει το σύμβολο της πίστεως: «προσδοκώ ανάστασιν νεκρών και ζωήν του μέλλοντος αιώνος». Είναι η προσδοκία της ολοκληρωμένης και ατελεύτητης ζωής, που τόσο επιθυμεί ο άνθρωπος…

Στο 21ο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως ο απόστολος Ιωάννης δίνει μια περιγραφή του καινούριου κόσμου, της ουράνιας Ιερουσαλήμ, της βασιλείας του Θεού. «Και είδα καινούριο ουρανό και καινούρια γη. Γιατί ο πρώτος ουρανός και η πρώτη γη έφυγαν και δεν υπάρχει πια και η θάλασσα. Και είδα την αγία πόλη Ιερουσαλήμ καινούρια να καταβαίνει από τον ουρανό, από τον Θεό, ετοιμασμένη και στολισμένη σαν νύμφη για τον άνδρα της. Και ήκουσα μια δυνατή φωνή από τον θρόνο του Θεού να λέγει: Να, η σκηνή του Θεού ανάμεσα στους ανθρώπους. Και θα κατασκηνώσει κοντά τους· και αυτοί θα γίνουν δικός του λαός και ο Θεός θα βρίσκεται πάντα μαζί τους. Και θα εξαφανίσει κάθε δάκρυ από τα μάτια τους και δεν θα υπάρχει πια ο θάνατος και δεν θα υπάρχει πια ούτε πένθος ούτε κραυγή ούτε πόνος».

Είναι χαρακτηριστική για την χριστιανική προσδοκία αυτή η περιγραφή. Συνοψίζει με την ομορφιά της ποιητικής γλώσσας του προφήτη όλες τις ανθρώπινες ελπίδες. Δεν δίνει το βάρος σε υλικές περιγραφές και ανέσεις, αλλά συνδέει την Βασιλεία του Θεού με την απουσία του πόνου και του πένθους, με την κατάργηση του θανάτου και με την εξασφάλιση της αιώνιας ζωής που χορηγεί ο δημιουργός Θεός. Όλο το βάρος πέφτει στην εξαφάνιση του θανάτου και του πόνου, της αιτίας της ανθρώπινης δυστυχίας.

Καταλαβαίνει κανείς εύκολα γιατί η Εκκλησία χαρακτήρισε ως άγκυρα ελπίδας την προσδοκία της αναστάσεως και γιατί ποτέ δεν έπαψε να περιμένει την έλευσή της με αδημονία. Γιατί η ανάσταση σημαίνει το τέλος της αγωνίας του ανθρώπου και την αρχή μιας νέας εποχής ζωής αληθινής. Γιατί με την ανάσταση θα γίνει πραγματικότητα η ανάκτηση του κόσμου και η μεταμόρφωση του ανθρώπου σε εικόνα Θεού. Όλος ο μόχθος και ο αγώνας μας θα δικαιωθεί την ώρα που η ζωή θα πλημμυρίσει τον κόσμο. Η αγάπη του Θεού θα κυριαρχήσει στον κόσμο και τα τείχη που χωρίζουν τους ανθρώπους θα γκρεμιστούν από το φως της θεϊκής παρουσίας.

Η ανάσταση δεν είναι ένα ανθρώπινο όραμα, αλλά μια θεϊκή υπόσχεση, που συνοδεύεται από ένα γεγονός, από την ανάσταση του Χριστού. Η προσμονή της ελεύσεως αυτής της ώρας δεν έπαψε ποτέ να μας δίνει δύναμη, θα συνεχίσει να είναι πηγή θάρρους και ενθουσιασμού, μέχρι που να έλθει ως πραγματικότητα. Μέχρι τότε η Εκκλησία θα αγωνίζεται και θα αγαπά, θα μαρτυρεί για την βασιλεία του Θεού και θα διατηρεί την προσδοκία του ερχομού της, γιατί σ’ αυτή την προσδοκία κλείνεται η ελπίδα η δική της και μαζί η ελπίδα του κόσμου.

(Β. Π. Στογιάννος, «Η Εκκλησία στην ιστορία και στο παρόν», εκδ. Π. Πουρναρά-Θεσ/νίκη, σ. 140-144)

Άγιος Μαρτίνος, πάπας Ρώμης, ο Ομολογητής & στύλος της Ορθοδοξίας (13 Απριλίου)

 

Παρακαλώ, ας διαβάσουμε το παρακάτω αφιέρωμα, για να γνωρίσουμε τη συγκινητική ζωή ενός μεγάλου αγίου από το ορθόδοξο παρελθόν της Δύσης, πριν το Μεσαίωνα. Χριστός ανέστη!

Εδώ 

 
 
Δείτε επίσης:


Κυριακή 12 Απριλίου 2026

Νατσιός: «Η Ανάσταση του Κυρίου μας καλεί να νικήσουμε το φόβο και το σκοτάδι – Ενωμένοι θα τα καταφέρουμε»


 

«Χριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας. Η Ανάσταση του Χριστού μας καλεί να πατήσουμε και να νικήσουμε τον φόβο, την αδικία και το σκοτάδι και να βαδίσουμε στο φως της αλήθειας και της αγάπης Του.

Το Πάσχα και η φωτοφόρος Ορθοδοξία μας αποτελούν μια συνεχή υπενθύμιση ότι ο Χριστός είναι η ελπίδα, η χαρά και η σωτηρία μας. Ας αγωνιστούμε να μεταλαμπαδεύσουμε το φως της Αναστάσεως στα παιδιά μας και στις οικογένειές μας, για μια παιδεία της ελπίδας.

Ζούμε, το γνωρίζω καλά, σε ένα κράτος βυθισμένο στην ανυποληψία. Όμως είμαστε Έλληνες. Ενωμένοι θα τα καταφέρουμε και αυτή τη φορά.

Εύχομαι καλή Ανάσταση, καλό Πάσχα σε όλους τους Έλληνες και σε όλες τις Ελληνίδες. Το φως και η αγάπη του Χριστού να γεμίζουν τις ψυχές μας».

Το βίντεο με τη δήλωση του προέδρου της ΝΙΚΗΣ εδώ

Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης, στή φωτοφόρο καί ἁγία Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου: «ἡ βασιλεία σου εἶναι βασιλεία ὅλων τῶν αἰώνων» (Ψαλμ. 144, 13)

 


ΠΕΡΙΒΛΕΠΤΟΣ (Εικ.

Άγιος Γρηγόριος Νύσσης. Τοιχογραφία 11ου αι. μ.Χ. Ιερός Ναός Παναγίας των Χαλκέων, Θεσσαλονίκη

«Εὐλογητός ὁ Θεός» (Λουκ. 1, 68). Ἄς ἐπαινέσουμε σήμερα τόν Μονογενή Θεό τόν δημιουργό τῶν οὐρανίων, αὐτόν πού ἔσκυψε πάνω στίς μυστικές λαγόνες τῆς γῆς καί μέ τίς φωτοφόρες ἀκτίνες του φώτισε ὅλη τήν οἰκουμένη. Ἄς ὑμνήσουμε σήμερα τήν ταφή τοῦ Μονογενοῦς, τήν ἀνάσταση τοῦ Νικητῆ, τή χαρά τοῦ κόσμου, τή ζωή τῶν λαῶν (Ἰω. 16, 20. Λουκ. 2, 10).

Ἄς ὑμνήσουμε σήμερα αὐτόν πού φόρεσε τήν ἁμαρτία (Β´ Κορ 5, 21). Ἄς εὐφημήσουμε σήμερα τόν Θεό Λόγο, πού ντρόπιασε τή σοφία τοῦ κόσμου (Α´ Κορ. 1, 20), ἐπιβεβαίωσε τήν ἀναγγελία τῶν προφητῶν, συγκέντρωσε τήν ὁμάδα τῶν ἀποστόλων, διάδωσε τήν κλήση τῆς Ἐκκλησίας καί τή χάρη τοῦ Πνεύματος. Γιατί νά, ἐμεῖς πού κάποτε ἤμαστε ξένοι ἀπό τήν ἐπίγνωση τοῦ Θεοῦ (Ἐφ. 2, 13.19), γνωρίσαμε τό Θεό καί ἐκπληρώθηκε ὅ,τι ἔχει γραφεῖ: «θά θυμηθοῦν καί θά στραφοῦν στόν Κύριο ὅλα τά πέρατα τῆς γῆς καί θά πέσουν νά τόν προσκυνήσουν ὅλες οἱ φυλές τῶν λαῶν» (Ψαλμ. 21, 28).

Τί θά θυμηθοῦν; Τήν παλαιά πτώση, τή νέα ἀνάσταση, τήν ἀρχαία παράβαση καί τήν κατοπινή διόρθωση, τό θάνατο τῆς Εὔας, τή γέννηση τῆς Παρθένου, τήν ἀποκατάσταση τῶν λαῶν, τή συγχώρηση τῶν ἁμαρτωλῶν, τήν προαναγγελία τῶν προφητῶν, τό κήρυγμα τῶν ἀποστόλων, τήν ἀναγέννηση ἀπό τήν κολυμβήθρα (Ἰω. 5, 1-30), τήν ἐπανεγκατάσταση στόν Παράδεισο, τήν ἐπιστροφή τῶν οὐρανῶν, τόν δημιουργό πού ἀναστήθηκε, ἐκεῖνον πού ἀπέθεσε ὅσα δέν τοῦ ταίριαζαν, ἐκεῖνον πού μέ τή θεϊκή μεγαλοσύνη του ξαναέχυσε σάν μέταλλο τό φθαρτό σέ ἀφθαρσία. Καί ποιά ἀπέθεσε πού δέν τοῦ ταίριαζαν; Ἐκεῖνα πού εἶπε ὁ Ἠσαΐας:«τόν εἴδαμε», λέει, «καί δέν εἶχε οὔτε εἶδος οὔτε κάλλος, ἀλλά τό πρόσωπό του ἦταν ἀτιμασμένο καί στεροῦσε ὡς πρός τήν ὡραιότητα ἀπό ὅλων τῶν ἀνθρώπων» (Ἠσ. 53, 2-3).

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν συναναστρεφόταν μέ τούς ἀλιτήριους Ἰουδαίους καί τόν ἀποκαλοῦσαν Σαμαρείτη καί δαιμονισμένο (Ἰω. 8, 48). Ὅταν ὁ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης καί τά γεννήματα τοῦ σκότους κρατοῦσαν τόν ἀχώρητο γιά νά τόν θανατώσουν. Δέν ἔλεγε ἀδικαιολόγητα ὁ Ἰωάννης γι᾿ αὐτούς, «γεννήματα ἐχιδνῶν. Ποιός σᾶς συμβούλεψε νά ξεφύγετε τήν μελλοντική ὀργή;» (Ματθ. 3, 7). Γιατί πραγματικά ἡ ὀργή τοῦ Θεοῦ θά μείνει ἐπάνω τους.

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν ἀντιμετώπιζαν τό βλαστό τῆς ἐπιείκειας μέ ραπίσματα καί ζητοῦσαν ἀπαντήσεις μέ ὅρκους ἀπό αὐτόν πού εἶναι δικαστής τῶν ὅρκων (Μαρκ. 14, 65).

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν δίκαζαν τό δικαστή καί ἔκριναν τόν κριτή τοῦ κόσμου, ὅταν ὁ δοῦλος ρωτοῦσε καί ὁ Κύριος σώπαινε, τό φῶς ἡσύχαζε καί τό σκοτάδι γαυριοῦσε, τό πλάσμα ἔδειχνε θρασύτητα καί ὁ Δημιουργός ἔδειχνε ὑπομονή.

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν οἱ ταῦροι χτυποῦσαν μέ τά κέρατα καί ὁ μόσχος στεκόταν, ὅταν τό λιοντάρι βρυχιόταν καί οἱ ταῦροι κοίταζαν ἀγέρωχοι, ὅπως ἔχει γραφτεῖ: «μέ περικύκλωσαν πολλά μοσχάρια καί μέ τριγύρισαν ταῦροι καλοθρεμμένοι• ἄνοιξαν τό στόμα τους καταπάνω μου σάν λιοντάρι ἁρπαχτικό» (Ψαλμ. 21, 12).

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν ἀλυχτοῦσαν τά σκυλιά καί ὁ ἀφέντης ἔδειχνε ἀνοχή, ὅταν οἱ λύκοι εἶχαν βγεῖ γιά ν᾿ ἁρπάξουν καί τό πρόβατο ἦταν παρόν ἐκεῖ. Ὅταν ὁ ληστής δεχόταν πρόσκληση στή ζωή, ἐνῶ ἡ ζωή τοῦ κόσμου συρόταν στό θάνατο, ὅταν ἔβγαζαν τίς ἄτακτες καί θεοκτόνες ἐκεῖνες φωνές «ἆρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτόν. Τό αἷμα του ἐπάνω σ᾿ ἐμᾶς καί τά παιδιά μας» (Ἰω. 19, 15. Ματθ. 27, 25), οἱ φονιάδες τοῦ Κυρίου καί τῶν προφητῶν, οἱ θεομάχοι, οἱ μισόθεοι, οἱ ὑβριστές τοῦ νόμου, οἱ πολέμιοι τῆς χάριτος, οἱ ἐχθροί τῆς πίστης τῶν πατέρων, οἱ συνήγοροι τοῦ διαβόλου, τά γεννήματα τῶν ἐχιδνῶν, οἱ ψιθυριστές, οἱ καταλαλητές, ἐκεῖνοι πού εἶχαν βουτηγμένο τό νοῦ τους στό σκοτάδι, ἡ ζύμη τῶν Φαρισαίων (Ματθ. 16, 6. Μάρκ. 8, 15. Λουκ. 12, 1), τό συνέδριο τῶν δαιμόνων, οἱ μιαροί, οἱ πάμφαυλοι, οἱ λιθοβολιστές, οἱ μισόκαλοι. Καί δικαιολογημένα φώναζαν, «ἆρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτόν». Γιατί τούς καταπλάκωνε ἡ παρουσία τῆς θεότητας μέ σάρκα καί τούς δυσαρεστοῦσε ὁ ἔλεγχος γιά τόν τρόπο ζωῆς τους. Εἶναι συνήθεια πάγια τῶν ἁμαρτωλῶν νά μισοῦν τή συναναστροφή τῶν δικαίων.

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν τόν φραγγέλωσαν καί βασάνιζαν τό Ἅγιο σῶμα ἐκείνου πού ὑπέφερε θεληματικά τά πάθη, γιά νά θεραπεύσει τίς παλιές πληγές τῶν ἁμαρτημάτων μας.ὅταν σήκωσε στούς ὤμους του τό ξύλο τοῦ σταυροῦ τό τρόπαιο κατά τοῦ διαβόλου• ὅταν ἔβαζαν στεφάνι ἀπό ἀγκάθια σ᾿ ἐκεῖνον πού στεφανώνει ὅσους πιστεύουν σ᾿ αὐτόν• ὅταν φόρεσαν τήν πορφύρα σ᾿ αὐτόν πού χαρίζει ἀφθαρσία σέ ὅσους ἀναγεννιοῦνται μέ νερό καί Πνεῦμα Ἅγιο (Ἰω. 3, 5. Ματθ. 27, 48)• ὅταν κάρφωσαν στό ξύλο αὐτόν πού εἶναι Κύριος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου.

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν οἱ στρατιῶτες θριάμβευαν περιπαίζοντας τόν Κύριο τῆς στρατιᾶς τῶν οὐρανῶν.

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν ἔδεσαν στό καλάμι σπόγγο γεμάτο μέ ξίδι καί τόν πότιζαν δίνοντας χολή, αὐτόν πού τούς ἔριξε τό μάννα σά βροχή (Ἐξ. 16, 13-15)• ὅταν ἔσπαζαν οἱ πέτρες καί σκιζόταν τό καταπέτασμα τοῦ ναοῦ κατάπληκτα ἀπό τό θράσος τῶν ἀλιτηρίων• ὅταν ὁ ἥλιος πενθοῦσε καί φοροῦσε τό σκότος σάν πένθιμο σάκκο πενθώντας τήν πτώση τῶν Ἰουδαίων. Γιατί ἡ ἡμέρα θρηνοῦσε τίς συμφορές τῶν Ἰουδαίων, ὅταν ἡ ζωή ἦταν κρεμασμένη ἀνάμεσα στούς ληστές καί ὁ ἕνας τόν χλεύαζε καί τόν κατηγοροῦσε, ἐνῶ ὁ ἄλλος μέ τή μετάνοιά του λήστευε τόν Παράδεισο (Λουκ. 23, 39-43).

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν τό σῶμα παραδινόταν γιά τήν ταφή.

Πότε ἦταν ταπεινωμένος; Ὅταν οἱ στρατιῶτες φύλαγαν καί ἡ γῆ ἔκρυβε αὐτόν πού στήριξε τή γῆ πάνω στά νερά (Γεν. 1, 9)• ὅταν οἱ ἀπόστολοι κρύβονταν μή μπορώντας νά ὑποφέρουν τόν ὄγκο τῶν πειρασμῶν.

Ἀλλά πρόσεχε, ἀγαπητέ, τά θαύματα τοῦ Θεοῦ καί τά κατορθώματα τῆς χαρᾶς μετά τό πάθος. Ὁ περιφρονημένος μεταβαλλόταν σέ ἔνδοξο καί ἡ χαρά τοῦ κόσμου ἀνασταίνεται ἄφθαρτη μαζί μέ τό σῶμα. Τότε εἶχε ὠδίνες ἡ γῆ καί κυοφόρησε ἡ ἡμέρα καί ὁ θάνατος ἀπέβαλε τή ζωή τῶν ὅλων. Δέν ἦταν δυνατό νά κρατήσει ὁ θάνατος Ἐκεῖνον πού κρατεῖ τά πάντα μέ τό λόγο του.

Ἄς ἑορτάσουμε λοιπόν τήν τριήμερη ἀνάσταση πού ἔγινε πρόξενος αἰώνιας ζωῆς. Γιατί, ὅπως ἡ Θεοτόκος Μαρία δέ δοκίμασε παρθενικές ὠδίνες κόρης ἀνύμφευτης, ἀλλά μέ τή θέληση τοῦ Θεοῦ καί τή χάρη τοῦ Πνεύματος γέννησε τόν Δημιουργό τῶν αἰώνων, τόν Θεό Λόγο τοῦ Θεοῦ, ἔτσι καί ἡ γῆ ἀπό τίς λαγόνες της, ἀποφεύγοντας τίς ὠδίνες τοῦ θανάτου (Πράξ. 2, 24), ἄφησε ἐλεύθερο, ὅταν διατάχτηκε τόν Κύριο τῶν Ἰουδαίων• γιατί δέν μποροῦσε νά κατέχει ἕνα σῶμα πού εἶχε γίνει φορέας ἀθανασίας. Φέροντας λοιπόν στό νοῦ ὁ προφήτης Δαβίδ τήν ἀποκατάσταση τοῦ μεγαλείου, τήν κατάργηση τοῦ θανάτου, τήν ἐλευθερία ὅσων ἦταν κάποτε δοῦλοι, φωνάζει καί λέει:«ὁ Κύριος ἔγινε βασιλιάς, φόρεσε τό μεγαλεῖο του» (Ψαλμ. 92, 1).

Ποιό μεγαλεῖο ντύθηκε; Τήν ἀφθαρσία, τήν ἀθανασία, τή σύναξη τῶν ἀποστόλων, τό στεφάνι τῆς Ἐκκλησίας. Δέν προδίδει πιά ὁ Ἰούδας, δέν ἀπειλεῖ ὁ Καϊάφας, δέν ἁρματώνεται ὁ Ἡρώδης γιά τό φόνο τῶν παιδιῶν, δέν δικάζει ὁ Πιλάτος, οὔτε φυλακίζουν οἱ Ἰσραηλίτες. Τό φθαρτό ἔγινε ἄφθαρτο κι Ἐκεῖνος πού τόν θεωροῦσαν ἁπλό ἄνθρωπο μόνο, ἀποδείχτηκε Θεός ἀληθινός. Γι᾿ αὐτό φωνάζομε κι ἐμεῖς:«ποῦ εἶναι, θάνατε, τό κεντρί τῆς δύναμης; Ποῦ εἶναι, ἅδη, ἡ νίκη σου;» (Α´ Κορ. 15, 55). «Ὁ Κύριος ἔγινε βασιλιάς, ντύθηκε μεγαλεῖο, ντύθηκε καί ζώστηκε δύναμη» (Ψαλμ. 92, 1). Δύναμη ἐννοεῖ τήν οἰκονομία τῆς ἔνσαρκης παρουσίας του, γιατί δέν εἶναι τίποτα δυνατότερο ἀπό αὐτήν.μέ τό σῶμα του ὁ ἀσώματος νίκησε τούς δαίμονες, μέ τό σταυρό ὑποδούλωσε τίς ἀντίπαλες δυνάμεις.

Ἐπειδή δηλαδή στήν ἀρχή ἡ ἁμαρτία συγκλόνιζε τή γῆ, ἀφοῦ ἀναστήθηκε ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός ὅπως προεῖπε, τή στερέωσε μέ τό ξύλο τοῦ σταυροῦ, γιά νά μήν βαδίζει στόν γκρεμό τῆς ἀπώλειας οὔτε νά τήν δέρνουν οἱ ἄνεμοι τῆς πλάνης. Καί μάρτυρα τοῦ λόγου μας ἄς φέρουμε τόν μακάριο Παῦλο πού λέει τά ἑξῆς.«πρέπει τοῦτο τό φθαρτό νά ντυθεῖ ἀφθαρσία καί τό θνητό αὐτό νά ντυθεῖ ἀθανασία» (Α´ Κορ. 15, 53). Γι᾿ αὐτό κι ὁ ψαλμωδός λέει:«ἕτοιμος εἶναι ὁ θρόνος σου ἀπό τότε, ἐσύ ὑπάρχεις ἀπό τόν αἰώνα» (Ψαλμ. 92, 2) καί «ἡ βασιλεία σου εἶναι βασιλεία αἰώνια, πού δέ θά καταλυθεῖ» (Δαν. 7, 14). Καί πάλι.«ἡ βασιλεία σου εἶναι βασιλεία ὅλων τῶν αἰώνων» (Ψαλμ. 144, 13). Καί πάλι:«ὁ Κύριος ἔγινε βασιλιάς, ἄς ἀναγαλλιάσει ἡ γῆ, ἄς εὐφρανθοῦν νησιά πολλά» (Ψαλμ. 96, 1), γιατί σ᾿ αὐτόν ἀνήκει ἡ δόξα καί ἡ δύναμη στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν.