Η αφύπνιση της καρδιας με τον φόβο του Θεου

 

Αρχιμ. Ζαχαρίας Ζάχαρου

Ι. Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας (φωτο)

Από τη διαδικτυακή ομάδα Γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος 

Το βίντεο Αν όχι ταπείνωση, τότε τι; - Αρχιμ. Ζαχαρίας Ζάχαρου, από το διαδικτυακό κανάλι Απαρχή
 

Ἡ μνήμη του θανάτου, ως συνάντηση μὲ τὴ ζῶσα αἰωνιότητα του Θεου, πλήττει ἀποφασιστικὰ τὸν ὅλο ἄνθρωπο, γιατί φανερώνει τὸν ἅδη τῆς ἀπουσίας τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὴν καρδιά του καὶ ἀποκαλύπτει τὴν πνευματικὴ πτώχεια καὶ ερήμωση του νου.

Ἡ ὀδυνηρὴ αυτὴ ἐμπειρία γεννᾶ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ, που αρχίζει νὰ περιβάλλει τὴν καρδιὰ καὶ νὰ ἀλλάζει τὸ φρόνημά του. Ὅπως ἡ μνήμη τοῦ θανάτου, ἔτσι καὶ ὁ Θεῖος φόβος ποὺ τὴν διαδέχεται, δὲν εἶναι ψυχολογικὸ συναίσθημα ἀλλὰ πνευματικὴ κατάσταση, δῶρο τῆς Xάριτος.

Κάθε εἴδους ἐπαφὴ μὲ τὴν αἰωνιότητα, καὶ μάλιστα στὰ ἀρχικὰ στάδια, προξενεῖ φόβο στὴν ψυχή, γιατί ἡ αἰωνιότητα βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο. Ὅπως ἤδη ἀναφέραμε, ἡ μνήμη τοῦ θανάτου προκαλεῖ τὴ χαρισματικὴ ἀπόγνωση στὸν ἄνθρωπο, χάρη στὴν ὁποία ἐλευθερώνεται ἀπὸ τὴν ἕλξη τῶν παθῶν καὶ τῶν κτισμάτων.

 

Ὁμοίως καὶ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, προερχόμενος ἀπὸ ἄνωθεν ἔλλαμψη, βοηθεῖ τὸν ἄνθρωπο νὰ ἀνανήψει ἀπὸ τὸν μακραίωνα ὕπνο τῆς ἁμαρτίας καὶ τὸν ὁδηγεῖ σὲ ἐγκράτεια. Ἐνισχύει τὴν καρδιά του, ὥστε μὲ σταθερὴ βούληση νὰ προτιμᾶ «τὰ μὴ βλεπόμενα» καὶ «αἰώνια» ἀντὶ τῶν «βλεπομένων» καὶ «πρόσκαιρων». Ἀκριβῶς στὴν προτίμηση αὐτή ἔγκειται τὸ νόημα καὶ ἡ ἀλήθεια τοῦ λόγου «ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου».

Ἔχοντας ὁ ἄνθρωπος τὴ σοφὴ αὐτὴ στάση πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὰ χαρίσματά Του συνάπτει, κατὰ κάποιον τρόπο, μαζί Του μία πνευματικὴ διαθήκη. Προκρίνει ἀποφασιστικὰ νὰ μὴν παραδοθεῖ στὴ φθορὰ καὶ στὸν αἰώνιο θάνατο ποὺ τὸν κυκλώνουν, ἀλλὰ νὰ ἐκζητήσει διὰ παντὸς τὸ Πρόσωπο τοῦ Ὑψίστου, φιλοτιμούμενος νὰ ἐκπληρώσει «τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον». Γιὰ τὴν ἀγαθὴ αὐτὴ προαίρεσή του ὁ ἄνθρωπος δέχεται τὸν φωτισμὸ τοῦ Προσώπου τοῦ Χριστοῦ ποὺ ἀναζωπυρώνει τὴν καρδιά του.

 

Μὲ τὸν ἐσωτερικὸ φωτισμὸ τοῦ φόβου τοῦ Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος ἀποκτᾶ γνώση τῆς ἀληθινῆς καταστάσεώς του. Ἀρχίζει νὰ βλέπει τὸν ἑαυτό του, ὅπως τὸν βλέπει ὁ Θεός. Πείθεται ὅτι γύρω του βασιλεύει τὸ ἀπαράδεκτο κράτος τοῦ θανάτου καὶ ὅτι μέσα του ἑδρεύει τὸ σκότος τῆς φθορᾶς καὶ τῆς ἄγνοιας, σὲ βαθμὸ μάλιστα ποὺ προκαλεῖ μαρτυρικὴ βάσανο στὸ πνεῦμα του.

Ἀνακαλύπτει βαθμηδὸν τὴν κρυφὴ δολιότητα καὶ τοὺς πονηροὺς λογισμοὺς ποὺ ἐμφωλεύουν στὴν καρδιά του καὶ τρέμει γιὰ τὸ ἐνδεχόμενο τῆς αἰώνιας ἀπώλειάς του. Ἂν καὶ δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ ἀτενίσει κατὰ πρόσωπο τὴν πηγὴ τοῦ Φωτός, ὡστόσο γίνεται ἱκανὸς νὰ ἀποτιμήσει τὸ κατάντημά του.

Τὸ σημαντικότερο ὅμως εἶναι ὅτι δὲν ἀπελπίζεται γιὰ τὴν αἴσθηση τῆς ἀθλιότητάς του, γιατί δὲν τὴν ἀποκόμισε μὲ τὴ βοήθεια κάποιας ψυχολογικῆς μεθόδου, ἀλλὰ εἶναι πολύτιμος καρπὸς τῆς ἐνέργειας τῆς Χάριτος. Ἀπεναντίας, ἐμπνέεται νὰ ἐκχύσει τὸ περιεχόμενο τῆς καρδιᾶς του στὴν προσευχὴ καὶ νὰ συνεργασθεῖ μὲ τὸν Θεὸ γιὰ τὴν κάθαρση καὶ τὴ θεραπεία του.

Ἀπὸ τὰ πρῶτα στάδια τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς θεραπείας της ἡ καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου συλλαμβάνει μερικὲς ἀλήθειες. Διαισθάνεται τὸ ἄμετρο μεγαλεῖο τῆς εὐαγγελικῆς κλήσεως καὶ τὸ ἀνέφικτο ὕψος τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου ποὺ νομοθετοῦν τὴν ὁδό Του.

Συνειδητοποιει ἐξίσου σαφῶς τὸ μέγεθος τῆς ρυπαρότητάς του. Συνέχεται ἀπὸ φόβο μήπως παραβεῖ τὰ Θεία προστάγματα καὶ κατανοεῖ ὅτι ἡ σταύρωση εἶναι ἀναπόφευκτη γιὰ νὰ εἰσέλθει στὴ Βασιλεία. Τὸ ὕψος τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ καὶ τὰ παθήματα ποὺ συνδέονται μὲ τὴν πραγμάτωσή του αὐξάνουν τὸν φόβο. Καρδιὰ καὶ νοῦς κυριεύονται ἀπὸ τὴν ἀγωνιώδη μέριμνα νὰ μὴν ἀποδειχθεῖ ὁ ἄνθρωπος ἀνάξιος τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης.

Εικ. 

 

Ὅπως ὁ Κύριος ἔδειξε τὴν τελειότητα τῆς ἀγάπης Του «διὰ παθημάτων», ἔτσι καὶ ὁ μαθητής Του, ποὺ ἐπιθυμεῖ νὰ εἰσέλθει στὴν Οὐράνια Βασιλεία, πρέπει νὰ ὑπομείνει θλίψεις καὶ παθήματα, γιὰ νὰ ἐξαγνίσει τὴν καρδιά του. Καθὼς ὅμως τὰ μετέρχεται μὲ καρτερία, ἔρχεται σὲ ἐπίγνωση τῆς ἀστάθειας τῆς φύσεώς του. Ἀποδεικνύεται ἀνίκανος νὰ ἀγαπήσει μὲ σταθερότητα τὸν Χριστό, ὁ Ὁποῖος «πρῶτος ἠγάπησεν ἡμᾶς».

Γνωρίζει τότε ἐμπειρικὰ τὴν ἀσθένειά του καὶ βεβαιώνεται ὅτι «πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης», γιατί δὲν μπορεῖ νὰ σταθεῖ στὸ ἴδιο μέτρο ἀγάπης. Ἡ θλιβερὴ αὐτὴ διαπίστωση ἐντείνει τὸν Θεῖο φόβο ποὺ συντρίβει καὶ ταπεινώνει τὴν καρδιά, ὥστε νὰ γίνει εὔθετη γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.

Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ ἐνεργεῖ ποικιλοτρόπως στὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τὰ διάφορα στάδια τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Ἀρχικά τοῦ δίδει τὴ σύνεση νὰ προτιμᾶ τὰ αἰώνια ἀγαθὰ καὶ τὴν ἔμπνευση νὰ τὰ ἀναζητεῖ. Στὴ συνέχεια τὸν ὁδηγεῖ σὲ ἐπίγνωση τῶν μέτρων τῆς ἀσθενικῆς φύσεώς του, ὥστε νὰ μάθει νὰ διαφυλάττει τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ.

 

Ἡ κενοδοξία ἀφανίζει τὸν τόπο τῆς βαθειᾶς καρδιᾶς. Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ εἶναι συνεπῶς ἀπαραίτητος, γιὰ νὰ διδάξει τὸν ἄνθρωπο «μὴ ὑπερφρονεῖν παρ’ ὁ δεῖ φρονεῖν», ἀλλὰ μὲ ταπείνωση νὰ διατηρεῖ ζωντανὴ τὴν αἴσθηση τοῦ Θεοῦ στὴν καρδιά του.

Τελικά, ὅταν ἡ μεγάλη ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ πληθύνει στὴν καρδιά, τότε ὁ Θεῖος φόβος γίνεται προστατευτικός. Μεταδίδει τὸ τέλειο φρόνημα τῆς ταπεινώσεως, τὴ βαθειὰ αἴσθηση τῆς ἀναξιότητας τοῦ ἀνθρώπου ἐνώπιον ἑνὸς τέτοιου Θεοῦ, Θεοῦ τῆς ἀγάπης, ὅπως εἶναι ὁ Χριστός. Ἡ ταπεινὴ εὐγνωμοσύνη δὲν παύει τότε νὰ αὐξάνει τὸ πλήρωμα τῆς Θείας ἀγάπης, ὡσότου ἐπιτελεσθεῖ τὸ μεγαλύτερο θαῦμα στὴν ἱστορία τοῦ κόσμου: «Ὁ Θεὸς ἑνώνεται μὲ τὸν ἄνθρωπο σὲ ἕνα».

 

Για το διπλανό βιβλίο εδώ

 

Κατὰ τὸ μέτρο ποὺ ἔχει τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος, μπορεῖ νὰ ἔχει καὶ τὴν ἀγάπη. Ἔτσι συναγωνίζεται τὰ Χερουβίμ, τὰ ὁποῖα τρέμουν καὶ φρίττουν, ἀλλὰ καὶ ἀγαποῦν τὸν Κύριο μὲ ὅλο τους τὸ εἶναι. Καὶ οἱ δύο αὐτὲς αἰσθήσεις ὀφείλουν νὰ συνοδεύουν τὸν ἄνθρωπο καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς ζωῆς του, ὥστε νὰ κατορθώσει νὰ διαφυλάξει ἐκείνη τὴν καρδιὰ τὴν ὁποία ἀναγνωρίζει ὁ Θεός, καὶ στὴν ὁποία ἀναπαύεται τὸ Πνεῦμα τοῦ Κυρίου.

Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ εἶναι κατὰ κάποιον τρόπο φυσικὸς γιὰ τὸν ἄνθρωπο ποὺ δὲν γεύθηκε τὴ Θεία Χάρη, γιατί δὲν γνωρίζει τὸ μέγεθος τῆς ταπεινώσεως, τῆς πραότητας καὶ τῆς ἀγάπης τοῦ Κυρίου. Ὡστόσο, καὶ ὅταν ἀκόμη ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδιὰ ἁρπαγοῦν στὴ φωτοφόρο ἀπειρότητα τοῦ Οὐρανοῦ, καὶ ἐπιστρέψει ἔπειτα ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὸ πανηγύρι τῆς Θείας ἀγάπης στὴν καθημερινὴ πραγματικότητα, εἰσβάλλει ἐκ νέου ὁ φόβος μὲ τὴ σκέψη: θὰ ἐπιστρέψει ἄραγε ποτὲ ὁ Ἀπελθών;

 

Στὴν ἀρχὴ ὁ ἄνθρωπος ἔχει φόβο, γιατί δὲν εἶναι οἰκεῖος μὲ τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου.

Ὅταν ὅμως γνωρίσει τὸ μέγεθος τῆς εὐσπλαχνίας Του, τότε τρέμει καὶ συντρίβεται γιὰ τὸ κενὸ ποὺ μπορεῖ νὰ δημιουργήσει ἡ ἀποχώρησή Του. Αὐτὸς εἶναι ὁ τέλειος φόβος τῶν δικαίων. Καίτοι οἱ Ἅγιοι μετὰ τὴν ἁρπαγή τους καὶ τὴν ὅραση τοῦ Θείου Φωτὸς ἐλευθερώνονται ἀπὸ τὸν φόβο τοῦ θανάτου, παρ’ ὅλα αὐτὰ διατηροῦν τὴ σύνεσή τους, ὥστε καὶ τότε νὰ μὴν ἔχουν ὑπερβολικὴ παρρησία καὶ ἔτσι νὰ φυλάγουν ἀταλάντευτη τὴν παράστασή τους ἐνώπιόν τοῦ Κυρίου. Συνεπῶς ἡ ταπείνωση τοῦ τέλειου φόβου κατασφαλίζει τὸ χάρισμα τοῦ Θεοῦ καὶ ἀποθησαυρίζει στὴν καρδιὰ τὴν πνευματικὴ γνώση.

 

Ὁ ἅγιος φόβος διακατέχει τὴν ψυχὴ τοῦ πιστοῦ καθ’ ὅλη τὴν πορεία του πίσω ἀπὸ τὸν Κύριο. Σὲ κάθε βαθμίδα τῆς πνευματικῆς ἀναβάσεως ὁ φόβος αὐτὸς προηγεῖται τῆς ἀγάπης καὶ ἀκολουθεῖ πάντοτε ὡς ἀκόμη πιὸ βαθειὰ ταπείνωση. Ὅταν τελικὰ ὁ ἄνθρωπος ἀξιωθεῖ νὰ κατοπτεύσει τὸ Πρόσωπο τοῦ Κυρίου, τότε ἐμφορεῖται ἐξ ὁλοκλήρου ἀπὸ τὸ διπλὸ καὶ ὑγιὲς αἴσθημα τοῦ φόβου καὶ τῆς ἀγάπης. Αἰσθάνεται φόβο, γιατί ὁ Κύριος εἶναι ὁ Δημιουργὸς καὶ ἡ ἁγιωσύνη Του ἀνέφικτη. Αἰσθάνεται ἀγάπη, γιατί ὁ Θεὸς εἶναι πολυέλεος Πατέρας ποὺ συγκαταβαίνει ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς δόξας Του νὰ κατοικήσει στὴν καρδιά του. Ἡ τέλεια ὅμως αὐτὴ ἀγάπη, ὅπως μαρτυρεῖ ὁ μεγάλος μαθητὴς τῆς ἀγάπης Ἰωάννης, διώχνει τὸν ἀτελῆ ἐκεῖνο φόβο, ποὺ «κόλασιν ἔχει».

 

Βλέπουμε, ἑπομένως, ὅτι ὁ Θεῖος φόβος ἀφυπνίζει τὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου, τὴν καλλιεργεῖ καὶ τὴν τελειοποιεῖ μὲ τὴ Θεία ἀγάπη, γιὰ νὰ καταστεῖ ἱκανὴ νὰ δεχθεῖ τὸν ἀνεκτίμητο θησαυρὸ τῆς γνώσεως καὶ τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ. Χωρὶς ἀναγεννημένη καρδιὰ ὁ ἄνθρωπος «ματαιοῦται ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτοῦ» καὶ ἀποδεικνύεται ἀδόκιμος γιὰ τὴν ἀπόκτηση σοφίας.

Ἀκόμη καὶ ἂν ἡ εὐχάριστη διάθεση τοῦ ἀνθρώπου ἔχει ἁγνὰ ἐλατήρια, ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ τὸν συμβουλεύει νὰ καλλιεργεῖ πάντοτε τὴ σύνεση, κατὰ τὸ ρῆμα Του: «Δουλεύσατε τῷ Κυρίω ἐν φόβῳ καὶ ἀγαλλιάσθε Αὐτῷ ἐν τρὸμῳ». Βαδίζοντας σοφὰ πάνω στὴ γῆ μὲ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ, κάθε μέρα ἐπιτελεῖ ἁγιωσύνη καὶ λαμβάνει τὴν κληρονομιὰ τοῦ Θεοῦ, σύμφωνα μὲ τὴν ἀδιάσειστη ὑπόσχεσή Του: «Ἔδωκας κληρονομίαν τοῖς φοβουμένοις τὸ Ὄνομά Σου, Κύριε».

 

Ἀκόμη καὶ κατὰ τὶς μεγάλες στιγμὲς τῆς ἐπισκέψεως τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς ἐξάρσεως ἀπὸ τὴ Χάρη Του, ὁ ἄνθρωπος διδάσκεται νὰ περιορίζει μὲ διάκριση τὸν ἐνθουσιασμὸ τοῦ περιφρουρώντας ταπεινὰ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ. Βαδίζει ἔτσι μέσα στὴν εὐδοκία τῆς ἐπισκέψεως τοῦ Θεοῦ, χωρὶς νὰ μολύνεται ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη τόλμη. «Ἐπὶ τινα ἐπιβλέψω, ἀλλ’ ἢ ἐπὶ τὸν ταπεινὸν καὶ ἡσύχιον καὶ τρέμοντα τοὺς λόγους μου;» λέει ὁ Κύριος. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης, ὁ ὁποῖος συνιστᾶ σύνεση κατὰ τὶς μεγαλειώδεις στιγμὲς τῆς ἐπισκέψεως τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ, συμβουλεύει τὰ ἑξῆς: «Μὴ παρρησιάζου, κἄν καθαρότητα κέκτησαι· ταπεινοφροσύνη δὲ μᾶλλον πολλὴ πρόσελθε, καὶ πλέον παρρησιασθήση». Δυστυχῶς, τὰ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀποβαίνουν ἐπικίνδυνο ὅπλο, ὅταν ὑπερισχύσουν στὸν ἄνθρωπο ἡ ἄγνοια καὶ ἡ ὑπερηφάνεια.

 

Ἀπό τό βιβλίο: «Ὁ κρυπτός της καρδίας ἄνθρωπος»,

ἔκδ. Ι. Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Τιμίου Προδρόμου, Ἔσσεξ, Ἀγγλίας

 

Κυριακή των Απόκρεω, η Κυριακή της Δευτέρας Παρουσίας - μερικά απλά λόγια γι' αυτήν...

"Ν": Την τρίτη Κυριακή της Αποκριάς η Ορθόδοξη Εκκλησία τελεί τη μνήμη (προφητική μνήμη) της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου, και το πρωί στη θεία λειτουργία διαβάζεται το Ευαγγέλιο με την παραβολή της Μέλλουσας Κρίσης, από το κεφάλαιο 25 του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου.
Την Καινή Διαθήκη, το αρχαίο κείμενο, δείτε εδώ, και μετάφραση σε πολύ απλή & κατανοητή καθαρεύουσα εδώ. Σχετικά με τις Κυριακές της Αποκριάς, από ορθόδοξη χριστιανική άποψη, δείτε εδώ.
 
Πρόσκληση για μια επίσκεψη:
 
Η Δευτέρα Παρουσία, η ανάσταση των νεκρών και η κρίση του κόσμου

Όλοι οι Xριστιανοί είναι καλεσμένοι για συμβασιλείς του Χριστού   
 
Εκκλησιαστικές και καρναβαλικές Απόκριες - Η Κυριακή των Απόκρεω και η Δευτέρα Παρουσία!
 
Τι είναι ο πύρινος ποταμός;
 
Ψηλαφώντας τον Παράδεισο και την Κόλαση στη Γη (1η εικ.)
 
Ο Θεός ως Πυρ και Φως 
 
Στιγμιότυπο απ' την Κόλαση σε ορθόδοξη εικόνα...

Ωραία απεικόνιση του "Επείνασα γαρ και εδώκατέ μοι φαγείν..." κ.τ.λ., από την παραβολή της Δευτέρας Παρουσίας! (2η εικ.)
 
Όταν η Εκκλησία μιλάει για το θάνατο…

Τα πνεύματα των νεκρών και εμείς

Η κατάργηση του θανάτου - Αποχαιρετώντας τα παιδιά μας για τον Ουρανό…

Το Βραβείο της Θείας μου

Η Αγία Γραφή για τη μετά θάνατον ζωή των ψυχών

Και βέβαια θ' αναστηθούμε!

«Ευ ζην, ευ θνήσκειν» 

Στο Αγιολόγιο της Εκκλησίας μας οι όσιοι γέροντες Παπα-Τύχων & Χατζη-Γεώργης οι Αγιορείτες

Συγκινητική απεικόνιση των δύο οσίων στα τουρκικά - από εδώ

Ἁγιοκατάταξη τοῦ παπα-Τύχωνος τοῦ Ρώσου

Ενωμένη Ρωμηοσύνη

Στην Αγιοκατάταξη του Παπά – Τύχωνα του Αγιορείτη, του πνευματικού του Αγίου Παϊσίου, προέβη η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου η οποία συνεδριάζει στο Φανάρι υπό τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο. 

      

Ὁ μακάριος καὶ θεοφόρος πατήρ Τύχων ὁ Ρῶσος ἐγεννήθη στὴν εὐσεβῆ γῆ τῆς Ρωσίας κατὰ τὰ τέλη τοῦ 19ου αἰῶνος. Ἀπὸ νεαρὰ ἡλικία ἐδείκνυε σημεῖα θείας κλήσεως· ἡ καρδία του ἐστρέφετο πρὸς τὴν προσευχὴν καὶ ἡ ψυχὴ του ἐπόθει τὴν ἡσυχίαν. Ἀπεστρέφετο τὰ κοσμικὰ καὶ ἀγαποῦσε τὰ θεῖα, ὡς ἂν ἦτο ἤδη πολίτης τοῦ οὐρανοῦ.

Ἀφού ἐγκατέλειψε πατρίδα καὶ συγγενεῖς διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ, ἦλθε εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος, τὸ περιβόλι τῆς Παναγίας. Ἐκεῖ ἐκάρη μοναχὸς καὶ ἔλαβε τὸ ἅγιον σχήμα, ἀσκούμενος μὲ ζῆλον εἰς νηστείαν, ἀγρυπνίαν καὶ προσευχὴν. Ἀξιώθηκε καὶ τῆς ἱερωσύνης, γι’ αὐτὸ καὶ ἐκλήθη ἀπὸ τοὺς πατέρας παπα-Τύχων.

Κατοίκησε κυρίως εἰς ἡσυχαστικὰ μέρη τῆς Ἀθωνικῆς ἐρήμου, ὅπου ἡ ζωὴ του ἦτο ἀπλουστάτη. Τροφὴ ὀλίγη, ἔνδυμα πτωχικόν, ἀνάπαυσις ἐλαχίστη. Ἡ χαρὰ του ἦτο ἡ εὐχὴ τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ. Πολλὲς νύχτες ἔμενε ἄυπνος προσευχόμενος μὲ δάκρυα γιὰ ὅλον τὸν κόσμο, ὅπως ἐμαρτύρησαν ὅσοι τὸν ἔζησαν.

Ἦτο ἄνθρωπος ἀπλότητος παιδικής. Ἡ καρδιά του δὲν ἐγνώριζε πονηρίαν, καὶ ὁ λόγος του ἦτο πράος καὶ γλυκύς. Ὅταν κάποιος ἐπῄνει τὴν ἀρετήν του, ἐκεῖνος ἔλεγε:

«Ἐγὼ δὲν ἔχω τίποτε καλό· ὁ Θεὸς εἶναι καλός».

Διὰ τὴν καθαρότητα τῆς ψυχῆς του ἔλαβε χάριν παρηγορίας· ὅποιος τὸν ἐπλησίαζε ἔφευγε εἰρηνεμένος. Δὲν ἐδίδασκε μὲ λόγους πολλούς, ἀλλὰ μὲ τὴν παρουσία του. Ἡ σιωπὴ του ἦτο διδαχή, καὶ τὸ βλέμμα του προσευχὴ.

Ἰδιαιτέραν σχέσιν ἀπέκτησε μὲ τὸν ὅσιον Παΐσιον τὸν Ἁγιορείτην, ὁ ὁποῖος νέος ἀσκητὴς ἔζησε πλησίον του καὶ τὸν ἐθεώρει πνευματικὸν πατέρα. Ὁ ἅγιος Παΐσιος ἔλεγε ὅτι ὁ παπα-Τύχων ἦτο ἄνθρωπος ἄκακος, γεμάτος θείαν χάριν, καὶ ὅτι ἡ προσευχὴ του ἐστήριζε πολλοὺς ἀνθρώπους ποὺ δὲν τὸ ἤξεραν.

Ὅταν ἔφθασε ὁ καιρὸς τῆς ἀναχωρήσεώς του, ὁ μακάριος γέρων τὸ προεγνώρισε. Προετοιμάσθηκε μὲ εὐχαριστίαν, ἐκοινώνησε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων καὶ ἀνέπεμψε δοξολογίαν. Ἔπειτα παρέδωσε τὴν ψυχὴν του εἰρηνικῶς, ὡς νὰ ἀποκοιμήθηκε, τὸ ἔτος 1968, ἀφήνοντας ὀπίσω μνήμην ὁσίου καὶ εὐωδίαν πνευματικήν.

Πνευματικὴ παρακαταθήκη

Οἱ λόγοι του ἦσαν ὀλίγοι, ἀλλὰ γεμάτοι φῶς. Συχνὰ ἔλεγε:

«Νὰ ἔχεις καρδιὰ ἀπλή, καὶ ὁ Θεὸς θὰ κατοικεῖ μέσα σου».

Καὶ ἄλλοτε:

«Νὰ προσεύχεσαι γιὰ ὅλον τὸν κόσμο — τότε ἡ καρδιά σου θὰ χωρέσει τὸν οὐρανό».

Μαρτυρίες του Αγίου Παϊσίου για τον παπα-Τύχωνα

1. «Ήταν άνθρωπος του Θεού»

Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε:

«Ο παπα-Τύχων ήταν άνθρωπος του Θεού. Δεν είχε καθόλου πονηριά. Ό,τι έλεγε, το έλεγε από καθαρή καρδιά».

Τόνιζε ότι η αγιότητά του δεν φαινόταν εξωτερικά αλλά στην ειρήνη που εξέπεμπε.

2. Η προσευχή του στήριζε τον κόσμο

Ο Άγιος διηγούνταν ότι πολλές νύχτες τον άκουγε να προσεύχεται με δάκρυα:

«Προσευχόταν ώρες πολλές για όλο τον κόσμο. Αυτοί κρατούν τον κόσμο και δεν το ξέρει κανείς».

3. Η παιδική απλότητα

Ο Παΐσιος τόνιζε ιδιαίτερα την απλότητά του:

«Ήταν σαν μικρό παιδί. Δεν ήξερε από κακία. Όποιος τον έβλεπε, γαλήνευε».

Έλεγε μάλιστα ότι η απλότητα αυτή ήταν μεγαλύτερη από πολλές ασκήσεις.

4. Η ταπείνωση

Όταν κάποιος έλεγε στον παπα-Τύχωνα ότι είναι άγιος, εκείνος απαντούσε:

«Εγώ αμαρτωλός είμαι· ο Θεός είναι άγιος».

Ο Άγιος Παΐσιος σχολίαζε:

«Η χάρη του Θεού κατοικούσε μέσα του γιατί είχε πολλή ταπείνωση».

5. Η σιωπηλή διδασκαλία

Ο Παΐσιος έλεγε:

«Δεν χρειαζόταν να σου μιλήσει. Και μόνο που καθόσουν κοντά του, έπαιρνες χάρη».

Δηλαδή ο γέροντας δίδασκε όχι με λόγια αλλά με παρουσία.

6. Η τελευταία μαρτυρία

Μετά την κοίμησή του, ο Άγιος Παΐσιος είπε συγκινημένος:

«Έφυγε ένας άγιος άνθρωπος. Τέτοιες ψυχές είναι τα στηρίγματα του κόσμου».

Πώς τον έβλεπε πνευματικά ο Άγιος Παΐσιος

Ο ίδιος ο Άγιος συνοψίζει την εικόνα του γέροντα με τρία χαρακτηριστικά:

• απλότητα παιδική
• προσευχή καρδιακή
• ταπείνωση βαθιά

Και έλεγε:

«Αν θέλεις να βρεις δρόμο για τον Θεό, κοίταξε τη ζωή τέτοιων ανθρώπων».

Μέσα από τα λόγια του Αγίου Παϊσίου φαίνεται ότι ο παπα-Τύχων δεν ήταν απλώς ένας καλός μοναχός, αλλά ένας κρυμμένος άγιος της εποχής μας — από εκείνους που ζουν αφανείς και όμως στηρίζουν πνευματικά τον κόσμο.

*****

Στο Αγιολόγιο της Εκκλησίας ο Όσιος Χατζη-Γεώργης

Ενωμένη Ρωμηοσύνη 

Ο μακάριος και θεοφόρος πατήρ ημών Χατζη-Γεώργιος εγεννήθη εις τόπον ευλογημένον της Ανατολής από γονείς ευσεβείς, οι οποίοι τον ανέθρεψαν «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου». Από τα παιδικά του χρόνια έδειχνε σημεία θείας κλήσεως· αγαπούσε τη σιωπή, απέφευγε τα παιχνίδια και αποσυρόταν σε ήσυχους τόπους για να προσεύχεται. Συχνά οι οικείοι του τον έβρισκαν με δάκρυα, χωρίς να γνωρίζουν την αιτία — εκείνος όμως έκλαιγε από θείο πόθο.

Όταν ανδρώθηκε, άναψε μέσα του πόθος ασίγαστος για την ακτημοσύνη και την αφιέρωση στον Θεό. Άφησε λοιπόν πατρίδα, συγγενείς και κάθε γήινη φροντίδα και πορεύθηκε προς τον Άθωνα, τον περιβόλι της Παναγίας. Εκεί εκάρη μοναχός και παρέδωσε τον εαυτό του ολοκληρωτικά στην υπακοή και στην άσκηση.

Επιθυμώντας μεγαλύτερη ησυχία, αποσύρθηκε σε ερημικά καλύβια και σπήλαια. Η τροφή του ήταν λίγη και απλή, ο ύπνος ελάχιστος, και η καρδιά του αδιάλειπτα στραμμένη στον Θεό. Στα χέρια του δεν έλειπε ποτέ το κομποσκοίνι, και η ευχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» ανέβαινε από τα χείλη του σαν ανάσα. Για την αγάπη του προς τους Αγίους Τόπους αξιώθηκε να προσκυνήσει τα ιερά προσκυνήματα στα Ιεροσόλυμα και από τότε ονομάστηκε Χατζη-Γεώργιος.

Η ταπείνωσή του ήταν απερίγραπτη. Όταν κάποιος τον επαινούσε, εκείνος έσκυβε και άλλαζε λόγο, λέγοντας πως είναι ο πιο αμαρτωλός άνθρωπος. Προτιμούσε να τον θεωρούν απλό και αγράμματο παρά να δοξαστεί από ανθρώπους. Γι’ αυτό και η χάρη του Θεού κατοικούσε πλούσια μέσα του. Πολλοί μαρτυρούσαν ότι είχε διάκριση και διορατικότητα, και ότι ο λόγος του έφερνε παρηγοριά στις ψυχές.

Ο βίος του, γραμμένος από τον Άγιο Παΐσιο

Παρότι αγαπούσε την ησυχία, δεν αρνιόταν την αγάπη προς τους αδελφούς. Όποιος πήγαινε σε αυτόν με πόνο, έφευγε ελαφρωμένος. Έλεγε:

«Η καρδιά που πονά για τον αδελφό της γίνεται θρόνος του Θεού».

Όταν πλησίασε το τέλος του, προείδε την κοίμησή του. Με ειρήνη και χαρά προετοιμάστηκε, ευχαρίστησε τον Θεό για όλα και κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων. Κατόπιν παρέδωσε το πνεύμα του ήσυχα, σαν να αποκοιμήθηκε, το έτος 1886, αφήνοντας στους πατέρες ευωδία πνευματική και βεβαία ελπίδα ότι ανεπαύθη μετά των αγίων.

Πνευματική παρακαταθήκη

Οι μαθητές και συνασκητές του συνόψιζαν τη διδασκαλία του σε μια φράση που συχνά επαναλάμβανε:

«Κράτα την καρδιά σου χαμηλά και τον νου σου στον ουρανό».

Έτσι ο Όσιος Χατζη-Γεώργιος έμεινε στη μνήμη της αγιορειτικής παράδοσης ως τύπος ησυχαστή, άνθρωπος προσευχής, ταπείνωσης και αγάπης.

Διηγήσεις από τον βίο του

1. Η αγάπη στην αφάνεια

Κάποτε μοναχοί επαινούσαν μπροστά του την αρετή του. Εκείνος έσκυψε το κεφάλι και είπε:

«Αν ήξερε ο Θεός πόσο κακός είμαι, δεν θα με άφηνε ούτε να αναπνέω».

Έτσι έκρυβε την αρετή του με ταπείνωση.

2. Το κομποσκοίνι που δεν άφηνε ποτέ

Τον είδαν να περπατά ακόμη και σε δύσβατο μονοπάτι με το κομποσκοίνι στο χέρι. Όταν τον ρώτησαν αν δεν φοβάται μήπως πέσει, απάντησε:

«Όταν κρατώ το όνομα του Χριστού, Αυτός κρατά εμένα».

3. Η προσευχή για τον κόσμο

Κάποιος τον ρώτησε γιατί ζει μόνος. Εκείνος απάντησε:

«Δεν είμαι μόνος· όλος ο κόσμος είναι μαζί μου όταν προσεύχομαι γι’ αυτόν».

Αποφθέγματα

• «Η ταπείνωση είναι το ρούχο του Θεού· όποιος τη φορέσει, Τον φορά».
• «Μη ζητάς να δεις θαύματα· γίνε θαύμα με την υπομονή».
• «Ο άνθρωπος που κατηγορεί τον εαυτό του δεν πέφτει ποτέ».
• «Η σιωπή γεννά την προσευχή και η προσευχή γεννά τον παράδεισο».

Πνευματική διδασκαλία του

Ολόκληρη η ζωή του συνοψίζεται σε τρεις λέξεις που έλεγε συχνά:

Προσευχή – Ταπείνωση – Υπομονή

Αυτές θεωρούσε «τα τρία σκαλοπάτια που ανεβάζουν τον άνθρωπο στον Θεό».

Δεν απελαύνεται (προς το παρόν) ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί - Ενημέρωση για την υπόθεση ζήτησε ο Θάνος Πλεύρης

 

Ν: Το ρεπορτάζ φέρει τίτλο: "Δεν απελαύνεται τελικά ο ακτιβιστής με τις ποντιακές ρίζες - Ενημέρωση για την υπόθεση ζήτησε ο Πλεύρης".

Ο τίτλος αυτός, κατά τη γνώμη μας, είναι εσφαλμένος. Δεν ισχύει ακόμη το "τελικά", γιατί όπως θα διαβάσουμε παρακάτω εκκρεμεί διαδικασία προσφυγής για απόφαση β΄ βαθμού & κατόπιν ο ίδιος ο υπουργός έχει δικαίωμα έφεσης. Άρα ο αδελφός μας δεν απελαύνεται προς το παρόν - για το τελικά χρειάζεται ακόμη αγώνας και ελπίζουμε.

 

Πρώτο Θέμα

Απορρίφθηκε σε πρώτο βαθμό η αίτηση ασύλου του Γιαϊλαλί λόγω κατηγοριών ότι έχει διαπράξει εγκλήματα πολέμου, τις οποίες αρνείται, ωστόσο κανείς δεν απελαύνεται αν δεν τελεσιδικήσει η υπόθεσή του

 

• Οι ελληνικές αρχές απέρριψαν για δεύτερη φορά την αίτηση διεθνούς προστασίας του ακτιβιστή Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί, λόγω κατηγοριών για εγκλήματα πολέμου, τις οποίες ο ίδιος αρνείται.
• Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, ζήτησε πλήρη ενημέρωση για τον φάκελο του ακτιβιστή.
• Ο Γιαϊλαλί, γεννημένος στην Τουρκία ως Ιμπραήμ Γιαϊλαλί, ισχυρίζεται ότι η οικογένειά του έχει ποντιακές ρίζες και έχει βαπτιστεί Ορθόδοξος Χριστιανός στην Ελλάδα.
• Στην Τουρκία εκκρεμούν εναντίον του 13 υποθέσεις που σχετίζονται με αναφορές στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, «προσβολή» του Ατατούρκ και ισχυρισμούς περί συμμετοχής στο PKK.
• Ο ακτιβιστής δεν απελαύνεται από τη χώρα έως την έκδοση τελεσίδικης απόφασης επί του αιτήματός του.

Σε νέα απόφαση απέλασης του ακτιβιστή με ποντιακές ρίζες Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί προχωρούν οι ελληνικές αρχές, που απέρριψαν για δεύτερη φορά την αίτησή του για διεθνή προστασία.

Σύμφωνα με το pontosnews.gr, το αίτημα απορρίφθηκε επειδή υπάρχουν κατηγορίες για διάπραξη εγκλημάτων πολέμου. Ωστόσο ο ίδιος τις αρνείται.

Ήδη πάντως, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης έχει ζητήσει πλήρη ενημέρωση επί του φακέλου, προκειμένου, εφόσον το κρίνει, να ασκήσει τα δικαιώματα που έχει εκ του νόμου. Σημειώνεται ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος δεν απελαύνεται έως την έκδοση τελεσίδικης απόφασης επί του αιτήματός του, που τώρα έχει κριθεί σε πρώτο βαθμό.

Παράλληλα το υπουργείο διευκρινίζει τα εξής:

1) Η Υπηρεσία Ασύλου που κρίνει τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας σε α΄ βαθμό λειτουργεί αυτοτελώς και εκδίδει τις σχετικές αποφάσεις σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία.

2) Προσφυγή κατά απορριπτική απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου μπορεί να ασκήσει μόνο ο ίδιος ο αιτών άσυλο, εντός προθεσμίας 30 ημερών από την επίδοσή της σε αυτόν.
3) Έως την έκδοση απόφασης β΄ βαθμού επί της άνω προσφυγής, ο αιτών άσυλο δεν απευλαύνεται από τη χώρα.
4) Ο Υπουργός έχει το δικαίωμα να προσφύγει δικαστικώς μόνο εναντίον της απόφασης του β΄ βαθμού.

Οι κατηγορίες και το ιστορικό

 

Γεννημένος στην Τουρκία ως Ιμπραήμ Γιαϊλαλί, ο ακτιβιστής έχει δηλώσει ότι ανακάλυψε ότι η οικογένειά του έχει ποντιακή, ελληνική καταγωγή. Τα τελευταία χρόνια ζει στην Ελλάδα, όπου έχει βαπτιστεί Ορθόδοξος Χριστιανός, λαμβάνοντας το όνομα Ελευθέριος και επιλέγοντας το επώνυμο Παρχαρίδης.

 
Σε βάρος του εκκρεμούν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, 13 υποθέσεις στην Τουρκία, που σχετίζονται με δημόσιες αναφορές στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, κατηγορίες για «προσβολή» του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και ισχυρισμούς περί συμμετοχής στο Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK).

Ο Γιαϊλαλί αρνείται ότι συμμετείχε σε εγκληματικές πράξεις και υποστηρίζει ότι οι διώξεις συνδέονται με τη δημόσια δράση του υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μειονοτήτων.

Σε παλαιότερες δηλώσεις του ανέφερε ότι υπηρέτησε στον τουρκικό στρατό το 1994 και τραυματίστηκε σε συγκρούσεις στη νοτιοανατολική Τουρκία. Ο Γιαϊλαλί έχει καταγγείλει παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας που τον υπέβαλαν σε ανακρίσεις, ψυχολογική πίεση και βασανιστήρια και αντιμετώπισε πολύχρονες δικαστικές περιπέτειες, ενώ φυλακίστηκε. Αν και τελικά αθωώθηκε, οι δικαστικές διαδικασίες διήρκεσαν έως το 2001.

Το 2019 εγκατέλειψε την Τουρκία, επικαλούμενος τον κίνδυνο νέας σύλληψης με κατηγορίες περί «διεθνούς κατασκοπείας», και κατέφυγε στην Ελλάδα. Παράλληλα, πρόσωπα που στηρίζουν τον Γιαϊλαλί έχουν αναφερθεί σε έγγραφα και εξετάσεις DNA που φέρονται να συνδέουν την οικογένειά του με ελληνικούς πληθυσμούς του Πόντου.

«Μάθαμε ότι ο πατέρας του παππού μου λεγόταν Κονσταντίν. Το χωριό τους βρίσκεται στη Μπάφρα. Τα κρατικά αρχεία αναφέρουν επίσης ότι το κράτος επιτέθηκε και σκότωσε τον ελληνικό πληθυσμό εκεί. Ο Κωνσταντίνος δολοφονήθηκε και ο παππούς μου, που τότε ήταν τριών ετών, δόθηκε σε τουρκική οικογένεια αντί να μεταφερθεί σε ελληνικό ορφανοτροφείο», είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στο Siyasi Haber.

Πλέον, μετά και την απόρριψη του ασύλου, ο ακτιβιστής αναμένεται ότι θα προβεί σε νέες νομικές ενέργειες, καταθέτοντας προσφυγή.

 

Για το θέμα

 

Απέλαση Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί — Η κυβέρνηση διώχνει τους δικούς μας & προσκαλεί αλλότριους... Παρέμβαση Νατσιού!

Νατσιός & Αναδιώτης υπέρ του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί

 

Ψυχοσάββατο... & του αγίου Βαλεντίνου 2026...

Ψυχοσάββατο: Η ορθόδοξη «Μέρα των Νεκρών» και η κοινωνική σημασία της

Η ομορφιά του Ψυχοσάββατου

Η ομορφιά του Ψυχοσάββατου & η Κυριακή της Δευτέρας Παρουσίας (Κυριακή των Απόκρεω)...

 

Για τον άγιο Βαλεντίνο:

Του αγίου Βαλεντίνου!...

Οι πρωτοχριστιανοί άγιοι σύζυγοι Ακύλας και Πρίσκιλα (13 Φεβρουαρίου) 

Ancient Christian Origins of Saint Valentine’s Day

Νατσιός & Αναδιώτης υπέρ του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί

Συνάντηση του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ με τον ελληνικής καταγωγής Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί

ΝΙΚΗ

Συνάντηση στο γραφείο του, στη Θεσσαλονίκη, είχε σήμερα ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ Δημήτριος Νατσιός με τον ελληνικής καταγωγής Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί, για να συζητήσουν την πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για απέλασή του στην Τουρκία.

Μια απόφαση της Κυβέρνησης που είναι πολιτικώς, νομικώς και ηθικώς  εγκληματική, αφού παραδίδει έναν άνθρωπο ελληνικής καταγωγής, που διώκεται για τα εθνικά του φρονήματα, σε μια χώρα που δεν μπορεί να εγγυηθεί δίκαιη δίκη, ενώ την ίδια στιγμή παρέχεται καθεστώς ασύλου σε χιλιάδες παράνομους μετανάστες, μεταξύ των οποίων και ακραίοι ισλαμιστές.

Ο Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί είναι Τούρκος πολίτης ο οποίος ανακάλυψε τις ελληνικές ποντιακές του ρίζες και έχει καταγγείλει, τόσο τον βίαιο εκτοπισμό του ελληνικού πληθυσμού του Πόντου, όσο και τα σύγχρονα εγκλήματα πολέμου της Τουρκίας απέναντι στους Κούρδους. Για τους λόγους αυτούς έχει πολεμηθεί και φυλακισθεί από το τουρκικό καθεστώς, το οποίο δεν μπορεί να ακούει για τα εγκλήματα που διέπραξε και διαπράττει.

Η ΝΙΚΗ θα σταθεί δίπλα στον δίκαιο αγώνα του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί και θα παρέχει κάθε δυνατή βοήθεια μέχρι να δικαιωθεί.

Απαιτούμε από την Κυβέρνηση να ανακαλέσει την απέλασή του και να τον αντιμετωπίσει ως πολιτικό πρόσφυγα, παρέχοντάς του ασφάλεια και προστασία.

Η ιστορική μνήμη και τα δικαιώματα των ανθρώπων δεν είναι τρομοκρατία.

***** 

Ο ευρωβουλευτής της ΝΙΚΗΣ Νίκος Αναδιώτης έφερε το θέμα της απέλασης του Γιαϊλαλί στο Ευρωκοινοβούλιο & το συνέδεσε με τη σειρά απελάσεων δημοσιογράφων και άλλων χριστιανών από την Τουρκία: 

 

Το θέμα:

Απέλαση Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί — Η κυβέρνηση διώχνει τους δικούς μας & προσκαλεί αλλότριους... Παρέμβαση Νατσιού!

Τ σ ι κ ν ο π έ μ π τ η: το μοναδικό κατάλοιπο γιορτής του Δία, που διέσωσε η λαϊκή μας Παράδοση

 

 

Γιώργης Καλογεράκης

Συγγραφέας – Εκπαιδευτικός

facebook

Στο αρχαίο ελληνικό ημερολόγιο κυριαρχούσε την εποχή αυτή ο μήνας Ανθεστηρίων (ανάμεσα σε Φλεβάρη και Μάρτη στο σύγχρονο ημερολόγιο), με πλήθος φυσιολατρικών γιορτών για τον χειμώνα που φεύγει και την άνοιξη που έρχεται! Κυρίαρχη θεότητα των γιορτών αυτών ήταν ο θεός Διόνυσος, της βλάστησης, της γονιμότητας, του κεφιού και της χαράς, του κρασιού και της ιερής μέθεξης! Οι γιορτές αυτές του Διονύσου καλύφθηκαν τη χριστιανική εποχή από τις Απόκριες, που στο αυστηρό τυπικό τους ήταν ένα προστάδιο για το πέρασμα στη Σαρακοστή και στο Πάσχα. Ωστόσο, οι μεταμφιέσεις, κυρίως σε τράγους το ιερό ζώο του Διόνυσου, μετατράπηκαν στους σύγχρονους μασκαράδες και ο ίδιος ο θεός έγινε Καρνάβαλος!

 

Στη μέση των γιορτών αυτών υπήρχε και μια μέρα τιμής για τον Δία, την υπέρτατη θεότητα που γέννησε τον Διόνυσο από τον μηρό του (Διόνυσος = Διός νύσος). Οι αρχαίοι Έλληνες, πολύ πριν τους Εβραίους ή άλλους λαούς, είχαν καθιερώσει τη βδομάδα, μια μονάδα χρόνου ανάμεσα στο 24ωρο (μέρα) και τις διαδοχικές Πανσελήνους (μήνα). Έδωσαν μάλιστα και τα ονόματα των θεών τους στις μέρες, που είχαν την παρακάτω αντιστοιχία με τη σημερινή ονοματοδοσία των ημερών :

Κυριακή : του Απόλλωνα

Δευτέρα : της Άρτεμις

Τρίτη : του Άρη

Τετάρτη : του Ερμή

Πέμπτη : του Δία

Παρασκευή : της Αφροδίτης

Σάββατο : του Κρόνου

 

Μπορεί στη δική μας γλώσσα ονοματολογίας των ημερών αυτά τα στοιχεία να χάθηκαν για πάντα, μιας και στη βυζαντινή εποχή υιοθετήσαμε την εβραϊκή, απλοϊκή ονομασία. Πλην όμως, στην αγγλική, γερμανική αλλά κυρίως στις λατινογενείς γλώσσες έχουν διασωθεί!

Σε κάθε περίπτωση, η Πέμπτη (ημέρα που γιόρταζε ο Ολύμπιος Ζευς) ήταν η βασική ημέρα αργίας και γιορτής στους αρχαίους Έλληνες, όπως η Κυριακή στους Χριστιανούς, το Σάββατο στους Εβραίους και η Παρασκευή στους Μουσουλμάνους σήμερα.

Η λατρεία του Δία περιλάμβανε ολονύχτιο γλέντι με θυσία ζώων και ψήσιμο του κρέατος σε κάρβουνα. Η τσίκνα από τα ιερά σφαχτά αγκάλιαζε το βωμό και το άγαλμα του Διός! Το κρέας βέβαια το έτρωγαν οι εορτάζοντες, συνοδεύοντάς το με το ιερό ποτό του Διονύσου, το κρασί, και με μεταμφιέσεις, χορούς μέθεξης και ταύτισης με το θείο, μέχρι πρωίας!

 

Στο χριστιανικό εορτολόγιο η Τσικνοπέμπτη δε σημαίνει τίποτα. Αυστηρά μάλιστα χριστιανικά τυπικά και ημερολόγια δεν την αναφέρουν καν! Ουδέποτε η πολιτεία την καθιέρωσε ως αργία.

Η λαϊκή Παράδοση όμως τη διέσωσε και την κράτησε ζωντανή. Παλιότερα μάλιστα στο γιορτινό τραπέζι υπήρχε το «πιάτο του πεθαμένου», με φαγητό που το έδιναν στους φτωχούς, ανάμνηση των πάλαι ποτέ νεκρόδειπνων της Εκάτης. Σε πολλές περιπτώσεις το τραπέζι στρώνονταν έξω, για έχει πρόσβαση ο φτωχός και ο ξένος χωρίς να ντρέπονται, άλλη μια συγκινητική αναφορά στον Ξένιο Δία! Τα φαγητά, σε πολλές των περιπτώσεων, θυμιάζονταν με μνημόνευση των ονομάτων των νεκρών! Γνωστό και το λαϊκό δίστιχο που κάνει αναφορά στην προσφορά της Πέμπτης :

Τη Τσουκνοπέφτη το μισθό και τη Μεγάλη Πέφτη,

που δώσει ευκή στον ουρανό χάμαι στη γη δεν πέφτει!

 

Ξέχωρα απ’ αυτό, τιμούσαν ιδιαίτερα τους νεκρούς δυο μέρες αργότερα, τη μέρα του Κρόνου (χρόνου), θεού συνδεδεμένου με τη λατρεία των νεκρών. Ασφαλώς και η γιορτή του Κρόνου εξελίχθηκε στα Ψυχοσάββατα της χριστιανικής εποχής μέχρι και σήμερα και οι προσφορές ευκαρπίας (ποικιλίας καρπών) στους νεκρούς έγιναν τα γνωστά μας κόλλυβα και ο ζωμός της πανσπερμίας σιτηρών και καρπών (κυκεώνας) έδωσε το γνωστό μας χυλό!

 

"Ν": Σημείωση (από εδώ): Στην Ορθοδοξία:

Κάθε μέρα της εβδομάδας είναι αφιερωμένη από την Ορθόδοξη Εκκλησία σε κάποιο ιερό πρόσωπο ή πρόσωπα, τα ίδια πάντοτε, όλο το χρόνο. Έτσι, συγχρόνως με όποια εορτή πέφτει σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία, ανάλογα με την ημέρα της εβδομάδας στην οποία βρισκόμαστε συνυπάρχει και μια μόνιμη εβδομαδιαία γιορτή:
· κάθε Δευτέρα είναι αφιερωμένη στους αγίους αγγέλους,
· κάθε Τρίτη στον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο,
· κάθε Τετάρτη στο σταυρό του Χριστού (Τίμιο Σταυρό), καθώς επίσης και στη Θεοτόκο, ενώ αποτελεί και ημέρα μνήμης της προδοσίας του Κυρίου από τον Ιούδα, πράγμα που συνδέεται φυσικά με την αφιέρωσή της στον Τίμιο Σταυρό,
· κάθε Πέμπτη στους 12 αποστόλους και στον άγιο Νικόλαο,
· κάθε Παρασκευή στα Πάθη του Χριστού (σαν να είναι η Μεγάλη Παρασκευή),
· κάθε Σάββατο στους αγίους μάρτυρες και στις ψυχές των νεκρών («κεκοιμημένων» λέμε στην Εκκλησία, όχι νεκρών),
· κάθε Κυριακή στην ανάσταση του Χριστού.

***** 

Απόσπασμα από το άρθρο Τσικνοπέμπτη: έθιμα και παραδόσεις (από όπου & η φωτογραφία της ανάρτησης)

Ας επιστρέψουμε όμως στη δική μας Τσικνοπέμπτη, που είναι η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου. Οι τρεις εβδομάδες των Αποκριών είναι η Προφωνή, η Κρεατινή και η Τυροφάγος. Κατά την Κρεατινή εβδομάδα, και αναμένοντας τη νηστεία της Σαρακοστής, η ορθόδοξη παράδοση, σεβόμενη τις νηστείες της Τετάρτης και της Παρασκευής, τοποθέτησε ανάμεσά τους, την Πέμπτη δηλαδή, μια ημέρα εκτόνωσης με «τσίκνισμα» και κραιπάλη.
Εκτός από την κρεοφαγία τη συγκεκριμένη ημέρα σε πολλά μέρη της Ελλάδας συνηθίζεται να προσφέρεται ως γλυκό το γαλακτομπούρεκο και η γλυκιά κολοκυθόπιτα (κουγκουλούαρι τη λένε οι Αρβανίτες) αλλά και ο μπακλαβάς στη βόρεια Ελλάδα.

Κάθε τόπος φυσικά, ανέπτυξε τα δικά του ιδιαίτερα έθιμα.
Στη Θήβα, την Τσικνοπέμπτη ξεκινά ο «βλάχικος» γάμος, που περιλαμβάνει το προξενιό, συνεχίζεται με τον γάμο και ολοκληρώνεται με το γλέντι και την «επίδοση» των προικιών της νύφης, την Καθαρή Δευτέρα.
Οι Πατρινιοί, στήνουν ψησταριές ακόμη και στα πεζοδρόμια, έξω από τα μαγαζιά τους, και αναβιώνουν το δρώμενο του γάμου «Της Γιαννούλας της Κουλουρούς». Η Γιαννούλα ήταν υπαρκτό πρόσωπο, που έζησε πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και πουλούσε κουλούρια για να ζήσει. Αγράμματη καθώς ήταν, πίστευε τους συμπολίτες της που της έταζαν να την παντρέψουν με τον Πρόεδρο της Αμερικής Ουίλσον (Ιούλσο, όπως τον πρόφερε η ίδια)! Έτσι στηνόταν μια ολόκληρη φάρσα, ο υποτιθέμενος Ουίλσον, ο γαμπρός, ερχόταν με πλοίο στο λιμάνι, ντυμένος με φράκο και η Γιαννούλα περίμενε τον γαμπρό, ενώ ο κόσμος γύρω διασκέδαζε με την ψυχή του…

Ένα έθιμο που θυμίζει comedia dell’ arte επαναλαμβάνεται την Τσικνοπέμπτη στην Κέρκυρα. Πρόκειται για τα Κορφιάτικα Πετεγολέτσα που πραγματοποιούνται σε κεντρικές πλατείες του νησιού, ή σε στενά δρομάκια. Εκεί οι νοικοκυρές βγαίνουν στα παράθυρα και στήνουν κουτσομπολιό (πετεγουλιό), όπου βγαίνουν –υποτίθεται- στη φόρα όλα τα άπλυτα της κάθε οικογένειας!
Στην Κομοτηνή, τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ανταλλάσσουν πεσκέσια, βρώσιμα είδη συνήθως, την Τσικνοπέμπτη καψαλίζουν και στέλνουν στα ταίρια τους μια κότα, που θα φαγωθεί την Κυριακή της Αποκριάς.
Στις Σέρρες ανάβουν αυτή τη μέρα φωτιές γύρω από τις οποίες γίνονται τα προξενιά, καθώς ανακατεύονται τα…κάρβουνα!
Τα έθιμα της Τσικνοπέμπτης δεν έχουν τέλος! Από τόπο σε τόπο, από χωριό σε χωριό, βρίσκουμε συνήθειες που οι καταβολές τους χάνονται στα βάθη του χρόνου, όμως κάποια βαθιά – γονιδιακή ή ιστορική μόνο; – ανάγκη επιβάλλει τη διαιώνισή τους.

***** 

"Ν": Εμείς, παρότι σεβόμαστε τα λαϊκά έθιμα των προγόνων μας (τα σημερινά, όχι και τόσο), προτιμούμε το πνευματικό, ορθόδοξο Τριώδιο, που εξευγενίζει τον άνθρωπο και τον κάνει άγγελο, όχι ζωόμορφο μασκαρά. Μακάρι ν' αξιωθούμε να κάνουμε το πρώτο βήμα άμεσα. Επ' αυτού:

Εκκλησιαστικές και καρναβαλικές Απόκριες

Η Τσικνοπέμπτη και τ' Αγιοπότηρο (εδώ βλέπουμε μια γλυκιά προσπάθεια εκχριστιανισμού & πνευματικής ερμηνείας της Τσικνοπέμπτης, όμορφη, που μακάρι να τη βάζαμε μέσα μας κι ας μη λαμβάνει υπόψιν τη σύνδεση με την αρχαιότητα - δεν τον ενδιαφέρει, απλώς, και ίσως καλά κάνει).

Ο παπάς και οι μασκαράδες...
ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ (μια Θεολογική θεώρηση)

Ψυχοσάββατο: να μην ξεχάσω...
Ψυχοσάββατο: όλους μας αγκαλιάζει ο Θεός!
Τα πνεύματα των νεκρών κι εμείς

Ο κόσμος γίνεται διαφορετικός όταν...
Γιατί να θέλω να είμαι ορθόδοξος χριστιανός
Κύριε... μήπως είστε ο Χριστός;
Τι δεν έχεις, Κύριε, να Σου το δώσω...