Συγκινητική απεικόνιση των δύο οσίων στα τουρκικά - από εδώἉγιοκατάταξη τοῦ παπα-Τύχωνος τοῦ Ρώσου
Στην Αγιοκατάταξη του Παπά – Τύχωνα του Αγιορείτη, του πνευματικού του Αγίου Παϊσίου, προέβη η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου η οποία συνεδριάζει στο Φανάρι υπό τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο.
Ὁ μακάριος καὶ θεοφόρος πατήρ Τύχων ὁ Ρῶσος ἐγεννήθη στὴν εὐσεβῆ γῆ τῆς Ρωσίας κατὰ τὰ τέλη τοῦ 19ου αἰῶνος. Ἀπὸ νεαρὰ ἡλικία ἐδείκνυε σημεῖα θείας κλήσεως· ἡ καρδία του ἐστρέφετο πρὸς τὴν προσευχὴν καὶ ἡ ψυχὴ του ἐπόθει τὴν ἡσυχίαν. Ἀπεστρέφετο τὰ κοσμικὰ καὶ ἀγαποῦσε τὰ θεῖα, ὡς ἂν ἦτο ἤδη πολίτης τοῦ οὐρανοῦ.
Ἀφού ἐγκατέλειψε πατρίδα καὶ συγγενεῖς διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ, ἦλθε εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος, τὸ περιβόλι τῆς Παναγίας. Ἐκεῖ ἐκάρη μοναχὸς καὶ ἔλαβε τὸ ἅγιον σχήμα, ἀσκούμενος μὲ ζῆλον εἰς νηστείαν, ἀγρυπνίαν καὶ προσευχὴν. Ἀξιώθηκε καὶ τῆς ἱερωσύνης, γι’ αὐτὸ καὶ ἐκλήθη ἀπὸ τοὺς πατέρας παπα-Τύχων.
Κατοίκησε κυρίως εἰς ἡσυχαστικὰ μέρη τῆς Ἀθωνικῆς ἐρήμου, ὅπου ἡ ζωὴ του ἦτο ἀπλουστάτη. Τροφὴ ὀλίγη, ἔνδυμα πτωχικόν, ἀνάπαυσις ἐλαχίστη. Ἡ χαρὰ του ἦτο ἡ εὐχὴ τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ. Πολλὲς νύχτες ἔμενε ἄυπνος προσευχόμενος μὲ δάκρυα γιὰ ὅλον τὸν κόσμο, ὅπως ἐμαρτύρησαν ὅσοι τὸν ἔζησαν.
Ἦτο ἄνθρωπος ἀπλότητος παιδικής. Ἡ καρδιά του δὲν ἐγνώριζε πονηρίαν, καὶ ὁ λόγος του ἦτο πράος καὶ γλυκύς. Ὅταν κάποιος ἐπῄνει τὴν ἀρετήν του, ἐκεῖνος ἔλεγε:
«Ἐγὼ δὲν ἔχω τίποτε καλό· ὁ Θεὸς εἶναι καλός».
Διὰ τὴν καθαρότητα τῆς ψυχῆς του ἔλαβε χάριν παρηγορίας· ὅποιος τὸν ἐπλησίαζε ἔφευγε εἰρηνεμένος. Δὲν ἐδίδασκε μὲ λόγους πολλούς, ἀλλὰ μὲ τὴν παρουσία του. Ἡ σιωπὴ του ἦτο διδαχή, καὶ τὸ βλέμμα του προσευχὴ.
Ἰδιαιτέραν σχέσιν ἀπέκτησε μὲ τὸν ὅσιον Παΐσιον τὸν Ἁγιορείτην, ὁ ὁποῖος νέος ἀσκητὴς ἔζησε πλησίον του καὶ τὸν ἐθεώρει πνευματικὸν πατέρα. Ὁ ἅγιος Παΐσιος ἔλεγε ὅτι ὁ παπα-Τύχων ἦτο ἄνθρωπος ἄκακος, γεμάτος θείαν χάριν, καὶ ὅτι ἡ προσευχὴ του ἐστήριζε πολλοὺς ἀνθρώπους ποὺ δὲν τὸ ἤξεραν.
Ὅταν ἔφθασε ὁ καιρὸς τῆς ἀναχωρήσεώς του, ὁ μακάριος γέρων τὸ προεγνώρισε. Προετοιμάσθηκε μὲ εὐχαριστίαν, ἐκοινώνησε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων καὶ ἀνέπεμψε δοξολογίαν. Ἔπειτα παρέδωσε τὴν ψυχὴν του εἰρηνικῶς, ὡς νὰ ἀποκοιμήθηκε, τὸ ἔτος 1968, ἀφήνοντας ὀπίσω μνήμην ὁσίου καὶ εὐωδίαν πνευματικήν.
Πνευματικὴ παρακαταθήκη
Οἱ λόγοι του ἦσαν ὀλίγοι, ἀλλὰ γεμάτοι φῶς. Συχνὰ ἔλεγε:
«Νὰ ἔχεις καρδιὰ ἀπλή, καὶ ὁ Θεὸς θὰ κατοικεῖ μέσα σου».
Καὶ ἄλλοτε:
«Νὰ προσεύχεσαι γιὰ ὅλον τὸν κόσμο — τότε ἡ καρδιά σου θὰ χωρέσει τὸν οὐρανό».
Μαρτυρίες του Αγίου Παϊσίου για τον παπα-Τύχωνα
- «Ήταν άνθρωπος του Θεού»
Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε:
«Ο παπα-Τύχων ήταν άνθρωπος του Θεού. Δεν είχε καθόλου πονηριά. Ό,τι έλεγε, το έλεγε από καθαρή καρδιά».
Τόνιζε ότι η αγιότητά του δεν φαινόταν εξωτερικά αλλά στην ειρήνη που εξέπεμπε.
- Η προσευχή του στήριζε τον κόσμο
Ο Άγιος διηγούνταν ότι πολλές νύχτες τον άκουγε να προσεύχεται με δάκρυα:
«Προσευχόταν ώρες πολλές για όλο τον κόσμο. Αυτοί κρατούν τον κόσμο και δεν το ξέρει κανείς».
- Η παιδική απλότητα
Ο Παΐσιος τόνιζε ιδιαίτερα την απλότητά του:
«Ήταν σαν μικρό παιδί. Δεν ήξερε από κακία. Όποιος τον έβλεπε, γαλήνευε».
Έλεγε μάλιστα ότι η απλότητα αυτή ήταν μεγαλύτερη από πολλές ασκήσεις.
- Η ταπείνωση
Όταν κάποιος έλεγε στον παπα-Τύχωνα ότι είναι άγιος, εκείνος απαντούσε:
«Εγώ αμαρτωλός είμαι· ο Θεός είναι άγιος».
Ο Άγιος Παΐσιος σχολίαζε:
«Η χάρη του Θεού κατοικούσε μέσα του γιατί είχε πολλή ταπείνωση».
- Η σιωπηλή διδασκαλία
Ο Παΐσιος έλεγε:
«Δεν χρειαζόταν να σου μιλήσει. Και μόνο που καθόσουν κοντά του, έπαιρνες χάρη».
Δηλαδή ο γέροντας δίδασκε όχι με λόγια αλλά με παρουσία.
- Η τελευταία μαρτυρία
Μετά την κοίμησή του, ο Άγιος Παΐσιος είπε συγκινημένος:
«Έφυγε ένας άγιος άνθρωπος. Τέτοιες ψυχές είναι τα στηρίγματα του κόσμου».
Πώς τον έβλεπε πνευματικά ο Άγιος Παΐσιος
Ο ίδιος ο Άγιος συνοψίζει την εικόνα του γέροντα με τρία χαρακτηριστικά:
- απλότητα παιδική
- προσευχή καρδιακή
- ταπείνωση βαθιά
Και έλεγε:
«Αν θέλεις να βρεις δρόμο για τον Θεό, κοίταξε τη ζωή τέτοιων ανθρώπων».
Μέσα από τα λόγια του Αγίου Παϊσίου φαίνεται ότι ο παπα-Τύχων δεν ήταν απλώς ένας καλός μοναχός, αλλά ένας κρυμμένος άγιος της εποχής μας — από εκείνους που ζουν αφανείς και όμως στηρίζουν πνευματικά τον κόσμο.
*****
Στο Αγιολόγιο της Εκκλησίας ο Όσιος Χατζη-Γεώργης
Ο μακάριος και θεοφόρος πατήρ ημών Χατζη-Γεώργιος εγεννήθη εις τόπον ευλογημένον της Ανατολής από γονείς ευσεβείς, οι οποίοι τον ανέθρεψαν «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου». Από τα παιδικά του χρόνια έδειχνε σημεία θείας κλήσεως· αγαπούσε τη σιωπή, απέφευγε τα παιχνίδια και αποσυρόταν σε ήσυχους τόπους για να προσεύχεται. Συχνά οι οικείοι του τον έβρισκαν με δάκρυα, χωρίς να γνωρίζουν την αιτία — εκείνος όμως έκλαιγε από θείο πόθο.
Όταν ανδρώθηκε, άναψε μέσα του πόθος ασίγαστος για την ακτημοσύνη και την αφιέρωση στον Θεό. Άφησε λοιπόν πατρίδα, συγγενείς και κάθε γήινη φροντίδα και πορεύθηκε προς τον Άθωνα, τον περιβόλι της Παναγίας. Εκεί εκάρη μοναχός και παρέδωσε τον εαυτό του ολοκληρωτικά στην υπακοή και στην άσκηση.
Επιθυμώντας μεγαλύτερη ησυχία, αποσύρθηκε σε ερημικά καλύβια και σπήλαια. Η τροφή του ήταν λίγη και απλή, ο ύπνος ελάχιστος, και η καρδιά του αδιάλειπτα στραμμένη στον Θεό. Στα χέρια του δεν έλειπε ποτέ το κομποσκοίνι, και η ευχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» ανέβαινε από τα χείλη του σαν ανάσα. Για την αγάπη του προς τους Αγίους Τόπους αξιώθηκε να προσκυνήσει τα ιερά προσκυνήματα στα Ιεροσόλυμα και από τότε ονομάστηκε Χατζη-Γεώργιος.
Η ταπείνωσή του ήταν απερίγραπτη. Όταν κάποιος τον επαινούσε, εκείνος έσκυβε και άλλαζε λόγο, λέγοντας πως είναι ο πιο αμαρτωλός άνθρωπος. Προτιμούσε να τον θεωρούν απλό και αγράμματο παρά να δοξαστεί από ανθρώπους. Γι’ αυτό και η χάρη του Θεού κατοικούσε πλούσια μέσα του. Πολλοί μαρτυρούσαν ότι είχε διάκριση και διορατικότητα, και ότι ο λόγος του έφερνε παρηγοριά στις ψυχές.
Ο βίος του, γραμμένος από τον Άγιο Παΐσιο
Παρότι αγαπούσε την ησυχία, δεν αρνιόταν την αγάπη προς τους αδελφούς. Όποιος πήγαινε σε αυτόν με πόνο, έφευγε ελαφρωμένος. Έλεγε:
«Η καρδιά που πονά για τον αδελφό της γίνεται θρόνος του Θεού».
Όταν πλησίασε το τέλος του, προείδε την κοίμησή του. Με ειρήνη και χαρά προετοιμάστηκε, ευχαρίστησε τον Θεό για όλα και κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων. Κατόπιν παρέδωσε το πνεύμα του ήσυχα, σαν να αποκοιμήθηκε, το έτος 1886, αφήνοντας στους πατέρες ευωδία πνευματική και βεβαία ελπίδα ότι ανεπαύθη μετά των αγίων.
Πνευματική παρακαταθήκη
Οι μαθητές και συνασκητές του συνόψιζαν τη διδασκαλία του σε μια φράση που συχνά επαναλάμβανε:
«Κράτα την καρδιά σου χαμηλά και τον νου σου στον ουρανό».
Έτσι ο Όσιος Χατζη-Γεώργιος έμεινε στη μνήμη της αγιορειτικής παράδοσης ως τύπος ησυχαστή, άνθρωπος προσευχής, ταπείνωσης και αγάπης.
Διηγήσεις από τον βίο του
- Η αγάπη στην αφάνεια
Κάποτε μοναχοί επαινούσαν μπροστά του την αρετή του. Εκείνος έσκυψε το κεφάλι και είπε:
«Αν ήξερε ο Θεός πόσο κακός είμαι, δεν θα με άφηνε ούτε να αναπνέω».
Έτσι έκρυβε την αρετή του με ταπείνωση.
- Το κομποσκοίνι που δεν άφηνε ποτέ
Τον είδαν να περπατά ακόμη και σε δύσβατο μονοπάτι με το κομποσκοίνι στο χέρι. Όταν τον ρώτησαν αν δεν φοβάται μήπως πέσει, απάντησε:
«Όταν κρατώ το όνομα του Χριστού, Αυτός κρατά εμένα».
- Η προσευχή για τον κόσμο
Κάποιος τον ρώτησε γιατί ζει μόνος. Εκείνος απάντησε:
«Δεν είμαι μόνος· όλος ο κόσμος είναι μαζί μου όταν προσεύχομαι γι’ αυτόν».
Αποφθέγματα
- «Η ταπείνωση είναι το ρούχο του Θεού· όποιος τη φορέσει, Τον φορά».
- «Μη ζητάς να δεις θαύματα· γίνε θαύμα με την υπομονή».
- «Ο άνθρωπος που κατηγορεί τον εαυτό του δεν πέφτει ποτέ».
- «Η σιωπή γεννά την προσευχή και η προσευχή γεννά τον παράδεισο».
Πνευματική διδασκαλία του
Ολόκληρη η ζωή του συνοψίζεται σε τρεις λέξεις που έλεγε συχνά:
Προσευχή – Ταπείνωση – Υπομονή
Αυτές θεωρούσε «τα τρία σκαλοπάτια που ανεβάζουν τον άνθρωπο στον Θεό».
