Orthrobros, η νέα τάση στις ΗΠΑ: Από το TikTok στην Παναγία, η Ορθοδοξία γοητεύει τους νέους!

Πρώτο θέμα / Φωτογραφία: Getty images / Ideal image

Σχόλιο του ιστολογίου μας: Αυτό που κρατάμε πρωτίστως εδώ είναι το υπέροχο γεγονός της μεταστροφής Αμερικανών αδελφών μας στην Ορθοδοξία. Κατά τα άλλα, αν μπείτε στα σχόλια της αρχικής ανάρτησης (που είναι εκατοντάδες!), ο καθένας γράφει ό,τι νομίζει και γίνεται λίγο "χαμός" με αντιπαραθέσεις, εντάσεις κ.τ.λ., που προκαλούν λύπη.

Το πιο λυπηρό σε όλα αυτά είναι ότι υπάρχουν Έλληνες που καταφέρονται κατά της αγίας Ορθοδοξίας μας, της παράδοσης των προγόνων τους, είτε επειδή είναι άθεοι, είτε επειδή προσχώρησαν στους "Αναγεννημένους Χριστιανούς" (προτεστάντες πεντηκοστιανικών αποχρώσεων) είτε, είτε... Όλα αυτά είναι συμπτώματα της βαθιάς πνευματικής & πολιτισμικής αλλοτρίωσης που έχει υποστεί ο ταλαίπωρος λαός μας. Ας προσέξει λίγο ο Έλληνας τους αγίους του, που έζησαν διαχρονικά και στην εποχή μας, ας ταπεινώσει και λίγο τον εγωισμό του (ότι δήθεν τα ξέρει όλα) και θα καταλάβει πολλά για το πραγματικό νόημα του Ευαγγελίου και της Ορθοδοξίας. Στην πραγματικότητα, είναι ακριβώς αυτό που ψάχνει, είτε το συνειδητοποιεί είτε όχι.

Μέσα στο ρεπορτάζ βάλαμε κι εμείς τα ταπεινά μας σχόλια σε λίγα σημεία, με καφέ χρώμα (όχι οι λεζάντες των φωτογραφιών). Καλή ανάγνωση. (Αξίζει). Ο Θεός και η Παναγία μαζί μας και μαζί τους, αδελφοί. Ειρήνη και αγάπη.

Η τάση είναι μάλλον αθόρυβη, αλλά εμφανής. Ίσως είναι ακόμα πρόωρο να μιλήσει κανείς για μαζικό ρεύμα, καθώς τα αριθμητικά στοιχεία απέχουν ακόμα για να το επιβεβαιώσουν, αλλά το φαινόμενο είναι υπαρκτό στην τελευταία πενταετία και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.

Από τη Νέα Υόρκη και τη Βοστόνη μέχρι το Τέξας και από το Μαϊάμι μέχρι το Λος Άντζελες και το Σαν Φρανσίσκο, ένα κύμα νέων ανθρώπων ασπάζεται την Ορθοδοξία, εγκαταλείποντας τα συντριπτικά κυρίαρχα στις Ηνωμένες Πολιτείες χριστιανικά δόγματα των προτεσταντών και των καθολικών.

Οι ορθόδοξοι ναοί, στους οποίους ιστορικά σπεύδουν μετανάστες από την Ελλάδα, την Ουκρανία και άλλες χώρες με μεγάλους ορθόδοξους πληθυσμούς, υποδέχονται ολοένα περισσότερους νέους πιστούς Αμερικανούς, που βαπτίζονται ορθόδοξοι.

Προς επίρρωση αυτών, δημοσιεύματα στις εφημερίδες «New York Post» και «Telegraph» στα τέλη του 2024 αποτιμούσαν ότι οι αμερικανικές ορθόδοξες ενορίες κατέγραψαν αύξηση σχεδόν 80% στις μεταστροφές πιστών το 2022, σε σύγκριση με τα επίπεδα προ πανδημίας. Έκτοτε ακολούθησαν πολλά ακόμα δημοσιεύματα και αναφορές στην ίδια κατεύθυνση.

Υπενθυμίζεται ότι στις ΗΠΑ, η Ορθόδοξη Χριστιανοσύνη είναι μακράν η μικρότερη και λιγότερο γνωστή από τις τρεις μεγάλες χριστιανικές παραδόσεις, εκπροσωπώντας περίπου το 1% του πληθυσμού, έναντι 40% των προτεσταντών και 20% των καθολικών.

Από το YouTube

Πολλοί αναλυτές, όπως ο Μαρκ Μπονομέλι της «Los Angeles Daily News» (L’ADN), εκτιμούν ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που, προϊόντος του χρόνου, θα μπορούσε κάλλιστα να επεκταθεί, ακόμη και να διασχίσει τον Ατλαντικό. Στη συγκεκριμένη αναφορά του παρουσιάζει το παράδειγμα ενός 21χρονου, του Αντριου Μπρόντσκι, ο οποίος ανέβασε στο YouTube πέρυσι ένα βίντεο από το απλό δωμάτιό του στο σπίτι του στη Δυτική Βιρτζίνια.

Πίσω του διακρινόταν ένα ορθόδοξο λειτουργικό λάβαρο, διακοσμημένο με σταυρό και επιγραφές στα ελληνικά. Ο ίδιος καθόταν σε έναν μικρό βωμό που στεφανωνόταν από ορθόδοξες εικόνες.

«Οι αισθήσεις παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην Ορθοδοξία. Βλέπεις την εικόνα, μυρίζεις το θυμίαμα, ακούς τους παλιούς ψαλμούς», ανέφερε μεταξύ άλλων και στη συνέχεια επεξήγησε πώς ανακάλυψε τη σχέση του με την ορθόδοξη πίστη, κατά τη διάρκεια μιας νύχτας που παρέμεινε άγρυπνος: «Ήταν ένα βράδυ που δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Άκουγα μια λίστα αναπαραγωγής και ξαφνικά άρχισαν ορθόδοξοι ψαλμοί. Δεν είχα ξανακούσει κάτι τέτοιο». Και κατέληξε: «Όταν μπήκα στην εκκλησία για την πρώτη μου λειτουργία, ένιωσα ακριβώς το ίδιο. Ήταν σαν να ήμουν ακριβώς εκεί που έπρεπε να είμαι».

Στο κανάλι «Orthodox Andrew» στο YouTube, του 21χρονου Αντριου Μπρόντσκι από τη Δυτική Βιρτζίνια βρίσκει κανείς λόγους και προσευχές των Αγίων Παϊσίου και Πορφυρίου 

 

Η «ψηφιακή γέφυρα»

Ο Αντριου απεικονίζει με ακρίβεια μια διαρκώς μεγεθυνόμενη τα τελευταία χρόνια τάση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Βρήκε τη νέα του θρησκευτική ταυτότητα ύστερα από μια πνευματική αναζήτηση που ξεκίνησε στο YouTube.

Άλλοι προσχωρούν στην Ορθοδοξία απευθείας στις εκκλησίες, αλλά η «ψηφιακή γέφυρα» είναι ένα χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της νέας κινητικότητας. Πολλοί πιστοί που σαγηνεύονται από την Ορθοδοξία έχουν την πρώτη επαφή και γνωριμία τους με το ορθόδοξο δόγμα, ανεξαρτήτως εκκλησίας (Ελληνορθόδοξη, Ρωσική κ.ο.κ.) μέσω Διαδικτύου και social media.

Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιστολόγια και διαδικτυακές κοινότητες διευκολύνουν τους ενδιαφερόμενους να συμμετέχουν σε συζητήσεις σχετικά με την Ορθοδοξία, ανατρέποντας το εμπόδιο των αποστάσεων. Σε πληθώρα καναλιών στο YouΤube, ιερείς και θεολόγοι τοποθετούνται για θρησκευτικά, πολιτιστικά ή ακόμη και πολιτικά ζητήματα, παρά τους προφανείς κινδύνους εκτροπής.

Χαρακτηριστικά τα κανάλια Patristic Nectar, Orthodox Ethos και το Ancient Faith Radio χρησιμεύουν ως πύλη εισόδου προς την ορθόδοξη παράδοση για εκατοντάδες χιλιάδες συνδρομητές, ένα ψηφιακό φαινόμενο που αποτελεί μέρος της ευρύτερης αναζήτησής τους για θρησκευτική -και δη ορθόδοξη χριστιανική- αυθεντικότητα. Συνακόλουθα, αυτή η ψηφιακή έκθεση της Ορθοδοξίας οδηγεί την αύξηση της συμμετοχής στις ορθόδοξες εκκλησίες, σε όλες σχεδόν τις Πολιτείες, ιδιαίτερα, όμως, σε Φλόριντα, Τέξας και Γιούτα. 

 

Τι πιστεύουν

 

Φοιτητής Ψυχολογίας και Θεολογίας ο Μπρόντσκι, συντηρητικών πεποιθήσεων, άγαμος, μοιράζεται πολλά κοινά χαρακτηριστικά με άλλους νεοφώτιστους στην Ορθοδοξία: πολλοί εξ αυτών είναι όντως νέοι άνδρες που αναζητούν μια πιο παραδοσιακή και πιο αρρενωπή-πατριαρχική εκδοχή του Χριστιανισμού. Ο ίδιος έχει μακρά διαδρομή. Βαπτισμένος αρχικά καθολικός και στη συνέχεια προτεστάντης, βρήκε τελικά τον δρόμο του προς την Ορθοδοξία.

Ένα μέρος αυτών των νέων ορθόδοξων πιστών είναι οι λεγόμενοι Orthobros (Orthodox Brothers). «Ortho», ακριβώς γιατί εγκαταλείπουν τον Προτεσταντισμό ή τον Καθολικισμό ή την αθεΐα και βαπτίζονται ορθόδοξοι. Και «bros», από τη φιλική προσφώνηση «bro», επειδή το φαινόμενο έχει συνδεθεί με ένα συγκεκριμένο δημογραφικό μοτίβο, με βασικά χαρακτηριστικά τη νεαρή ηλικία και το ανδρικό φύλο.

Φαινομενικά αθώος νεολογισμός, αλλά μάλλον δεν είναι έτσι. Το συνθετικό «bro» παραπέμπει σε μια άλλη δύσκολη συζήτηση για το αν, πώς και κατά πόσο η Ορθοδοξία μπορεί να συνδεθεί με τη λεγόμενη -και αρνητικά φορτισμένη- «bro culture», που αφορά τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μιας ομάδας νέων ανδρών οι οποίοι αντιδρούν στα επικρατούντα ιδεολογήματα της woke ατζέντας στην αμερικανική κοινωνία και αναζητούν διέξοδο διαμέσου της αυτοεπιβεβαίωσης της αρρενωπότητας. [Ν: Αρνητικά φορτισμένη για τη νέου τύπου κουλτούρα της "συμπερίληψης" βέβαια, που επιθυμεί την ισοπέδωση & τη σχετικοποίηση των πάντων. Φυσικά χρειάζεται πράγματι μεγάλη προσοχή, γιατί πάντα υπάρχει κίνδυνος να οδηγηθούμε σε φανατικό "ορθοδοξισμό", χωρίς αγάπη προς τον πλησίον και μάλιστα τον μη "δικό μας", που είναι το άλλο άκρο. Όλοι είναι "δικοί μας", αν είμαστε πραγματικά του Χριστού. Συγγνώμη, πάντα υπάρχουν δύο άκρα.].

Οι Orthobros αποτελούν τη θορυβώδη πλευρά της μεταστροφής προς την Ορθοδοξία, αλλά οι εικόνες των κατάμεστων από νέους πιστούς ορθόδοξων εκκλησιών όλης σχεδόν της Αμερικής υπερβαίνουν την όποια δική τους επιρροή στη συνολική εικόνα

Συνολικό φαινόμενο

Το βέβαιο είναι ότι η στροφή των Αμερικανών προς την Ορθοδοξία δεν περιορίζεται σε αυτή την ομάδα των συντηρητικών νεαρών ανδρών, αντιθέτως, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων και ερευνών, αφορά και άλλες ομάδες, γυναίκες, παντρεμένα ζευγάρια με ή χωρίς παιδιά, στην ουσία τους πάντες. Ο περιορισμός σε μια συγκεκριμένη ομάδα αδικεί την όλη συζήτηση, ούτως ή άλλως δεν εκπροσωπεί την πλήρη πραγματικότητα.

Οι «Orthobros» αποτελούν τη θορυβώδη πλευρά της μεταστροφής προς την Ορθοδοξία, αλλά οι εικόνες των κατάμεστων από νέους πιστούς ορθόδοξων εκκλησιών όλης σχεδόν της Αμερικής υπερβαίνουν την όποια δική τους επιρροή στο αποτέλεσμα.

Μαρτυρίες εκπροσώπων της Εκκλησίας στις πλέον έγκυρες αμερικανικές εφημερίδες, αλλά και έρευνες με αριθμητικά στοιχεία επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Σύμφωνα με τον Μάθιου Νάμι, εκτελεστικό διευθυντή του Orthodox Studies Institute (Ινστιτούτο Ορθόδοξων Σπουδών), η άνοδος της Ορθοδοξίας στις ΗΠΑ έχει ευρύτερα χαρακτηριστικά, ενώ παρατηρείται σε δύο κύματα.

Το πρώτο εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την πανδημία COVID, ενώ το δεύτερο εκδηλώθηκε τους τελευταίους 18 μήνες. Αρχικά όντως επικεντρώνονταν κυρίως σε ανύπαντρους νέους άνδρες, όμως το νέο κύμα περιλαμβάνει πλέον πλειοψηφικά παντρεμένους άνδρες και παντρεμένες γυναίκες, νέες οικογένειες και μέλη από διαφορετικά θρησκευτικά και εθνοτικά υπόβαθρα.

Ο ίδιος εξάλλου δηλώνει ότι δεν είναι καθόλου σίγουρος κατά πόσο το όλο αφήγημα περί αρρενωπότητας ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Θεωρεί ότι γενικά πολλοί Αμερικανοί αναζητούν κάτι σταθερό και παραδοσιακό μπροστά σε τόσες γρήγορες, αποπροσανατολιστικές αλλαγές, το κίνημα των ΛΟΑΤΚΙ είναι ένα προφανές παράδειγμα. [Ν: Ήταν αναπόφευκτο το κίνημα αυτό να προκαλέσει αντιδράσεις και φυγή από τη νοοτροπία της σύγχρονης Δύσης προς αναζήτηση της αλήθειας].

Αλλά η αίσθησή του είναι ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους έρχονται στην Ορθοδοξία επειδή αναζητούν την αλήθεια, την παράδοση και μια σταθερή βάση σε έναν αβέβαιο κόσμο, θέλοντας να γνωρίσουν την πληρότητα του Χριστιανισμού.

Η ιερή εικόνα της Μεγαλόχαρης περιφέρεται στους δρόμους της Τήνου, υψωμένη πάνω από τα κεφάλια των προσκυνητών

Οι «New York Times»

Δημοσίευμα των «New York Times» του περασμένου Νοεμβρίου, με τίτλο «Τα στασίδια των ορθόδοξων ναών στις Ηνωμένες Πολιτείες γεμίζουν από νέους πιστούς», ήταν ενδεικτικό του κλίματος για το τι συμβαίνει στα ενδότερα της μεταστροφής.

Η δημοσιογράφος Ρουθ Γκράχαμ ανέφερε μεταξύ άλλων πως «κάτι αλλάζει σε μια κατά τα άλλα ήσυχη γωνιά του Χριστιανισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες, που υπερηφανεύεται για το πόσο λίγο έχει αλλάξει με το πέρασμα του χρόνου. Ιερείς μοιράζονται ιστορίες για πρωτοφανή αριθμό εκκλησιασμού. Παλαιότερα μέλη προσαρμόζονται -ή όχι- στην εισροή νέων πιστών. Ενορίες καταστρώνουν σχέδια για να αντιμετωπίσουν περισσότερους υποψήφιους προσήλυτους απ’ όσους μπορεί ρεαλιστικά να διαχειριστεί ο υφιστάμενος Κλήρος».

Στο ίδιο δημοσίευμα αναφερόταν, όμως, ότι «σε όλη τη χώρα, η παράδοση της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης προσελκύει ζωηρούς νέους πιστούς, ιδιαίτερα συντηρητικούς νεαρούς άνδρες. Τους ελκύει αυτό που περιγράφουν ως πιο απαιτητική, ακόμη και δύσκολη, άσκηση του Χριστιανισμού, τους προσφέρει σκληρές αλήθειες και επιβεβαιώνει την αρρενωπότητά τους. [Ν: Χρειάζεται προσοχή αυτό, είπαμε. Πολύ ωραία το σχολιάζει παρακάτω ο ορθόδοξος ιερέας π. Στέφεν Μάθιους].

Μερικοί νεοφώτιστοι αναφέρουν με επιδοκιμασία ότι η Ορθοδοξία έχει μια πιο αρρενωπή αίσθηση από άλλες παραδόσεις. Οι ιερείς, οι οποίοι πρέπει να είναι άνδρες και μπορούν να παντρευτούν, συχνά έχουν μεγάλες γενειάδες και μεγάλες οικογένειες.

Η Ορθοδοξία ζητά από τους πιστούς να κάνουν θυσίες όπως η νηστεία. Και οι διαδικτυακοί influencers, στους οποίους πολλοί νέοι άνδρες αποδίδουν την εισαγωγή τους στην Ορθοδοξία, μιλούν άμεσα για την πολιτική και τον πολιτισμό με τρόπο που οι ιερείς των ενοριών αποφεύγουν συχνότερα.

Τείνουν να μοιράζονται έναν ακλόνητο κοινωνικό συντηρητισμό, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την “παραδοσιακή οικογένεια” και αυτό που περιγράφουν ως απειλές του φεμινισμού, της ομοφυλοφιλίας και των τρανς ταυτοτήτων. Είναι επίσης γενικά αντίθετοι στο κράτος του Ισραήλ».

Νεοφώτιστοι σε αναμνηστική φωτογραφία μετά από ομαδική βάπτιση, ένα φαινόμενο που γίνεται όλο και πιο συχνά στις ΗΠΑ

Ο Γέρων Εφραίμ της Αριζόνας

Την ίδια περίοδο, η Πέλη Γαλίτη-Κυρβασίλη, ερευνήτρια στο Τμήμα της Παιδαγωγικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Γουισκόνσιν-Μάντισον, αλλά και συγγραφέας του βιβλίου «Εκείνο που έψαχνα: Ιστορίες Ορθόδοξης Μεταστροφής στην Αμερική», επιβεβαίωσε ότι στην ενορία της επικρατεί πλέον το αδιαχώρητο κατά τις ακολουθίες, ξεπερνώντας κάθε φαντασία. Νέες οικογένειες με μικρά παιδιά συμμετέχουν ήδη από τον Όρθρο και μετά στη Θεία Λειτουργία με περισσή ευλάβεια.

Ο δε ιερέας ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει αρκετές δραστηριότητες της εκκλησίας (εκδρομές και άλλες εξωτερικές δραστηριότητες), γιατί θέλει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στους κατηχουμένους της ενορίας, οι οποίοι έχουν αυξηθεί σημαντικά. Ανάλογες εικόνες μεταφέρθηκαν και από γειτονικές ενορίες στο Σικάγο και το Μιλγουόκι.

Κατά την ίδια, στους λόγους που εξηγούν αυτή τη σύγχρονη μεταστροφή, συμπεριλαμβάνονται η χρήση του Διαδικτύου, όπου η γνώση και η πληροφορία είναι πλέον εύκολα προσβάσιμες, η εκκοσμίκευση των μεγάλων χριστιανικών ομολογιών γενικότερα, η παρουσία σημαντικών ορθόδοξων ιερέων και θεολόγων και διανοουμένων στη Δύση, όπως ο όσιος Γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας που ίδρυσε 17 μονές στις ΗΠΑ και τον Καναδά κ.ά.

Η Πέλη Γαλίτη-Κυρβασίλη, συγγραφέας του βιβλίου «Εκείνο που έψαχνα: Ιστορίες Ορθόδοξης Μεταστροφής στην Αμερική», επιβεβαίωσε ότι στην ενορία της επικρατεί πλέον το αδιαχώρητο κατά τις ακολουθίες

Σε άρθρο της υπενθυμίζει την προσέγγιση του Στέφεν Μάθιους, εφημέριου στην Ελληνορθόδοξη Εκκλησία του Σωτήρος στο Bluff City του Τενεσί, ο οποίος αντικαθιστά τους όρους «ανδρικός» και «θηλυκός» και την απόχρωση που αυτοί δίνουν στην Εκκλησία, με «την ορολογία της “πατρότητας” και “μητρότητας”».

«Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν θα έλεγα ότι είναι τόσο “ανδρική”, όσο είναι πατρική. Όπως ένας καλός πατέρας, η Ορθόδοξη Εκκλησία μού δίνει το παράδειγμα, με διδάσκει, με προκαλεί, με διορθώνει, ακόμη και με ελέγχει. Μου δίνει πνευματικούς αγώνες για να εργαστώ και να μάθω μέσα από αυτούς. Δεν μου επιτρέπει να βρίσκω δικαιολογίες για τον εαυτό μου, αλλά με σηκώνει ξανά και με καλεί να συνεχίσω. Μου αποκαλύπτει μια εσωτερική δύναμη που δεν γνώριζα ότι έχω (την ενέργεια του Χριστού μέσα μου). Με προετοιμάζει για τον δύσκολο και επικίνδυνο κόσμο στον οποίο ζω. Με μορφώνει και με μεγαλώνει στο πρόσωπο που χρειάζεται να γίνω. 

Και ταυτόχρονα, αγαπώ το ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι θηλυκή ή πιο σωστά, μητρική. Όπως μια καλή μητέρα, η Ορθόδοξη Εκκλησία με τρέφει (με τη Θεία Ευχαριστία), με πλένει (με το Βάπτισμα και τη συγχώρηση), με ντύνει (με τα βαπτιστικά ενδύματα και τα ιερατικά άμφια), μου προσφέρει σπίτι (τον ναό) και οικογένεια (τους αδελφούς και αδελφές μου).

Με κρατά μέσα στον πόνο μου, φροντίζει τις πληγές μου, με καθησυχάζει όταν φοβάμαι, με παρηγορεί. Δεν μου λέει να καταπνίξω τα συναισθήματά μου, αλλά τους δίνει φωνή στις προσευχές και τους ύμνους. Μου επιτρέπει να κλαίω με λύπη και με χαρά. Και με τη φωνή και του πατέρα και της μητέρας, η Εκκλησία μού λέει πόσο πολύ με αγαπά. Χρειαζόμαστε την Εκκλησία να είναι και τα δύο. Και, δόξα τω Θεώ, είναι και τα δύο».

Φωτο: ο γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας († 8 Δεκεμβρίου 2019)

Μαρτυρίες

Ακόμα πιο πρόσφατο ρεπορτάζ του Associated Press επιβεβαίωσε όλα τα παραπάνω. Οτι νέοι και οικογένειες στις ΗΠΑ ανακαλύπτουν την Ορθοδοξία μέσω βίντεο και social media, ενώ ταυτόχρονα οι εκκλησίες προσαρμόζονται στις ανάγκες τους. Ως παράδειγμα χρησιμοποιήθηκε ο Καθεδρικός Ναός της Αγίας Σοφίας στο Λος Αντζελες των ΗΠΑ, ο οποίος «κάθε Κυριακή γεμίζει πιστούς όλων των ηλικιών, οι οποίοι παρακολουθούν με κατάνυξη τη Θεία Λειτουργία».

Και συμπεραίνει, βάσει μαρτυριών, όπως της 28χρονης Αμπία Αϊλι, η οποία γνώρισε την Ορθοδοξία από το Διαδίκτυο και βαπτίστηκε ορθόδοξη τον Απρίλιο του 2024, ότι «πίσω από αυτές τις παραδοσιακές εικόνες μια νέα τάση αναπτύσσεται στις ΗΠΑ: η Ορθοδοξία κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερη δημοτικότητα, και η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με το Διαδίκτυο και κυρίως με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πρώτη επαφή πολλών δεν γίνεται πλέον στον ναό, αλλά μέσω βίντεο, αναρτήσεων και συζητήσεων στα κοινωνικά δίκτυα». 

«Έκλαιγα μιάμιση ώρα»

Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Τζάστιν Μπράξτον, πυροσβέστη στο Λος  Άντζελες, που έγινε χριστιανός ορθόδοξος πριν από ενάμιση χρόνο. Περιέγραψε την πρώτη του εμπειρία στον ναό με συγκλονιστικό τρόπο: «Η λειτουργία ήταν μισά ελληνικά, μισά αγγλικά. Όμως δεν μπορούσα να σταματήσω να κλαίω. Έκλαιγα σε όλη τη διάρκεια της μιάμισης ώρας».

Πλέον συμμετέχει στις συναντήσεις νέων ενηλίκων, βλέποντας την Ορθοδοξία ως μια πνευματική πρόκληση, αλλά και μια πηγή βαθιάς χαράς. Η εμπειρία του, όπως και χιλιάδων άλλων, υποδηλώνει ότι το Διαδίκτυο είναι δίαυλος προσχώρησης στην Ορθοδοξία, αλλά όχι υποκατάστατο. Έχει διευρύνει σημαντικά την εμβέλεια της πίστης σε αυτήν, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσωπική συμμετοχή.

Ο «παράγοντας» Μόσχα

Σύμφωνα με τον αναλυτή και παλαιότερα πρόεδρο του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών Αλέξανδρο Σκούρα, οι Otrhobros «αναζητούν μια θρησκεία που δεν έχει “υποκύψει’’ στις πολιτισμικές πιέσεις της σύγχρονης εποχής και προσφέρει μια σαφή ηθική καθοδήγηση. Αλλά είναι πιο ενεργοί στις διαδικτυακές παρά στις παραδοσιακές εκκλησιαστικές κοινότητες».

Η Ορθοδοξία παρουσιάζεται ως η αυθεντική έκφανση του Χριστιανισμού που παραμένει σχεδόν απαράλλακτη από το Σχίσμα του 1054, διατηρώντας την ιερή της παράδοση και πρακτική.

Αντιθέτως, οι ριζικές αλλαγές που έχουν υιοθετήσει τα τελευταία χρόνια πολλές δυτικές εκκλησίες, όπως π.χ. η αποδοχή του γάμου ομοφυλοφίλων από ορισμένες προτεσταντικές και η χειροτονία γυναικών ιερέων μέχρι και της Σάρα Μάλαλι ως της πρώτης γυναίκας Αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρι από την Αγγλικανική, απογοητεύουν πολλούς πιστούς και τους ωθούν να αναζητήσουν τη σταθερότητα της παράδοσης, που βρίσκουν στην Ορθοδοξία.

Οι διαφορές μεταξύ των Orthobros και των άλλων χριστιανικών δογμάτων δύσκολα κρύβονται. Οι πρώτοι είναι απολύτως αντίθετοι σε κάθε άνοιγμα και διάλογο με άλλα χριστιανικά δόγματα. Θεωρώντας τα αιρετικά. Ο Τζέι Ντάιερ, με 116.000 συνδρομητές στο YouTube, που ασκεί έτσι ιδιαίτερη επιρροή στη διαδικτυακή Ορθοδοξία, προσφέρει περιεχόμενο που συνδυάζει θρησκεία και γεωπολιτική, «καταδιώκοντας» όποιον διαφωνεί.

Έτσι δημιουργείται ένα χάσμα μεταξύ της Ορθοδοξίας που βιώνεται στο Διαδίκτυο και αυτής των ενοριών. Αλλά και εντός Διαδικτύου οι διαμάχες τους είναι ενίοτε σφοδρές. Για πολλούς νέους πιστούς, αρκετοί Orthobros δημιουργούν μια παράλληλη ορθόδοξη κουλτούρα που όχι μόνο χαρακτηρίζεται από άκαμπτο συντηρητισμό, αλλά επιπλέον δείχνει να ωθείται και από τις γεωπολιτικές σκοπιμότητες της Μόσχας, ιδίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, στις οποίες πειθαρχεί απαρεγκλίτως το Ρωσικό Πατριαρχείο, που έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους σε διαδικτυακές πλατφόρμες για να προωθήσει την πολεμική του εναντίον του Φαναρίου.

Ο ανταγωνισμός της Μόσχας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης για την πρωτοκαθεδρία στην Ορθοδοξία απεικονίζεται και στην υπόθεση της μεταστροφής των πιστών. Δεν είναι λίγοι οι Orthobros που ταυτίζονται με τις παραδοσιακές αξίες που υπερασπίζεται η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Πολλοί όμως παραμένουν πιστοί στην Ελληνορθόδοξη, που παρουσιάζει μια πιο ανεκτική προσέγγιση.

H καθηγήτρια Θρησκείας και Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Northeastern, Σάρα Ρικάρντι-Σουόρτζ, επισημαίνει ότι πολλοί Orthobros γοητεύονται από τη Ρωσία και αυτό πηγάζει από την έλξη των ιεραρχικών πολιτικών μοντέλων: «Θαυμάζουν το παρελθόν της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπου υπάρχουν άγιοι που ήταν και μονάρχες. Οτιδήποτε μοιάζει με ιεραρχική πολιτική δομή τούς προσελκύει ιδιαίτερα. Και η πνευματική αναζήτησή τους είναι συνυφασμένη με τον γεωπολιτικό θαυμασμό τους προς τον Πούτιν». 

Ν: Εδώ, κατά τη γνώμη μου, χρειάζεται αρκετός προβληματισμός.

1) Είναι λογικό πολλοί νέοι ορθόδοξοι να στρέφονται προς τη Ρωσική Εκκλησία, η οποία είναι πιο παραδοσιακή ("συντηρητική" υποτίθεται), ενώ οι ελληνικές Ορθόδοξες ενορίες στις ΗΠΑ φαίνονται πιο "εκμοντερνισμένες" και εκκοσμικευμένες. Όσοι φεύγουν από τον προτεσταντισμό και τον παπισμό, ψάχνουν κάτι αυθεντικό, εντελώς διαφορετικό από τη Δύση, όπως έχει καταντήσει. Αν είναι να πάνε σε "μία από τα ίδια", ποιος ο λόγος να φύγουν; Αυτό καλό θα ήταν να προβληματίσει τους Έλληνες ορθοδόξους στη Δύση, κληρικούς προπαντός, αλλά και λαϊκούς, και φυσικά και αρχιερείς, μέχρι και τον ίδιο τον Οικουμενικό Πατριάρχη.

2) Στη Ρωσία έχουμε αρκετά πολιτικοποιημένη Εκκλησία, πράγμα φυσικά όχι καλό. Στη Δύση, απεναντίας, έχουμε πολιτικές ηγεσίες υποχείρια της Νέας Τάξης. Όσοι αντιτίθενται στη Νέα Τάξη, αισθάνονται την ανάγκη και μιας πολιτικής πλευράς αυτού του αγώνα, που θα συνδυάζει κατ' ανάγκην πίστη και πολιτική, γιατί πολλά θέματα εμπίπτουν στην πίστη, όπως οι εκτρώσεις, οι γάμοι ομοφυλοφίλων, ο ψηφιακός ολοκληρωτισμός κ.ά. Η σύνδεση της πίστης με την πολιτική μπορεί να οδηγήσει σε θρησκόληπτη και υποκριτική πολιτική, αλλά εδώ μιλάμε για μια πολιτική ηγεσία με ορθόδοξες αξίες, όχι για μια θρησκόληπτη πολιτική. Στην ελληνική Ομογένεια οι δυτικοί δεν το βρίσκουν αυτό, άρα πάνε στους Ρώσους. (Υπάρχει όμως η ΝΙΚΗ, που μπορεί ν' αλλάξει τα πράγματα).

3) Η ενίσχυση της Ρωσίας (πέρα από το ότι μπορεί να γεννήσει ακόμη και μια βίαιη τάση στην Ορθοδοξία, που θα είναι 100% λάθος) είναι αμφίβολο τι σημαίνει & για τη Ρωμηοσύνη, επειδή η Ρωσία εποφθαλμιά τον τίτλο της Τρίτης Ρώμης. Άρα ίσως στο μέλλον να φανεί εχθρός μιας αναγέννησης της Ρωμηοσύνης. Ίσως όμως και όχι, ίσως αποβεί βοηθός μας, ο Θεός ξέρει. Πάντως χρειάζεται προσοχή και φρόνηση.

4) Τέλος, θα ήταν καλό να θυμόμασταν κι εμείς και να μάθαιναν οι εξ Αμερικής αδελφοί μας ότι και η Ρωμηοσύνη έχει αυτόν τον συνδυασμό πολιτικής και πνεύματος, και μάλιστα - τολμώ να πω - υγιέστερα από τη Ρωσία. Έχουμε κι εμείς αγίους βασιλείς (βλ. π.χ. αγίους Κωνσταντίνο & Ελένη, άγ. Νικηφόρο Φωκά, άγ. Ιω. Βατάτζη) και αγίους μεγάλα αναστήματα κοινωνικού αγώνα. Και είναι η μόνη ελπίδα της Δύσης. Παραπέμπω και στο άρθρο: Μεταφιλελευθερισμός: Η Δύση ἀναζητεῖ τὴν Ρωμηοσύνη.

5) Το ζήτημα αυτό μπορεί να λυθεί απλά: με την ίδρυση ενός Πατριαρχείου Νέας Υόρκης (π.χ.), στο οποίο θα υπάγονται όλοι οι ορθόδοξοι χριστιανοί της αμερικανικής ηπείρου, αντί να υπάγονται ως παραρτήματα στις Ορθόδοξες Εκκλησίες άλλων χωρών. Και αντίστοιχα Πατριαρχεία για τη Ν.Α. Ασία και την Ωκεανία (& για τη δυτική Ευρώπη;). Απλό μεν, αλλά πώς θα συμφωνήσουν οι κοινότητες των μεταναστών (όπως οι Έλληνες & όχι μόνον), που βλέπουν τις ενορίες τους ως πολιτιστικούς συλλόγους; (Φυσικά δεν θα εμποδίζονται να έχουν τις κυριολεκτικά Ελληνορθόδοξες ενορίες τους). Πώς θα συμφωνήσουν οι Ρώσοι και - δυστυχώς - οι διάφοροι δορυφόροι των Ρώσων; Ευχόμαστε να δώσει ο Θεός δύναμη & φώτιση προς τη σωστή κατεύθυνση.

2,5 εκατ. στις ΗΠΑ

Με επικεφαλής της από το 2019 τον Αρχιεπίσκοπο Βορείου και Νοτίου Αμερικής Ελπιδοφόρο, η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία των ΗΠΑ ιδρύθηκε το 1921 και έχει έδρα στη Νέα Υόρκη, υπαγόμενη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Έχει 9 Αρχιερατικές Περιφέρειες, 560 Ενορίες και 19 Μονές. Η Ορθόδοξη Εκκλησία Αμερικής αναγνωρίζεται εν μέρει ως αυτοκέφαλη, μόνον από τη Ρωσική και άλλες 4 Εκκλησίες. Αποτελείται από περισσότερες από 700 ενορίες, ιεραποστολές, κοινότητες, μοναστήρια και ιδρύματα σε ΗΠΑ, Καναδά, Μεξικό. Επικεφαλής της είναι ο Αρχιεπίσκοπος Τύχων (Μόλλαρντ).

Αν και ο Νάμι εκτιμά τον συνολικό αριθμό των Ορθοδόξων στις ΗΠΑ σε 1,64 εκατομμύρια, άλλες προσεγγίσεις αναφέρονται σε πάνω από 2,5 εκατομμύρια. Σε κάθε περίπτωση, είναι κάτω από το 1% των 260 εκατομμυρίων που παγκοσμίως υπολογίζεται ο ορθόδοξος χριστιανικός πληθυσμός, σύμφωνα με την Pew Research Center, υπερδιπλάσιος πάντως εκείνου του προηγούμενου αιώνα.

Παρά την αύξηση σε απόλυτους αριθμούς, οι ορθόδοξοι μειώνονται ως ποσοστό του συνολικού χριστιανικού πληθυσμού -και του παγκόσμιου- λόγω της ταχύτερης ανάπτυξης προτεσταντών, καθολικών και μη χριστιανών. Σήμερα, μόνο το 12% των χριστιανών παγκοσμίως είναι ορθόδοξοι, από 20% πριν από έναν αιώνα. [Ν: Τους ορθοδόξους της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής τους συμπεριλαμβάνει; Πάντως αυτό είναι μεγάλο καμπανάκι συναγερμού!]

Συνολικά, οι χριστιανοί έφτασαν τα 2,7 δισ. το 2025, ο αριθμός τους πλέον βαίνει σταθερά αυξανόμενος και αναμένεται το 2050 να φτάσει τα 3,4 δισ., αποτελώντας, τότε, το 34,4% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Ν: Σας ευχαριστώ που τα διαβάσατε όλα αυτά.

Συμπλήρωμα

άγιοι Αμερικής (ενότητα)

Ορθόδοξες ρίζες στη Δύση (ενότητα)

Ενότητα στο blog μας για τους ιθαγενείς Αμερικανούς
Native Americans (ενότητα)

Επιστολή ορθόδοξου χριστιανού προς τους αδελφούς μας Ινδιάνους

Κολομβία: πώς έγιναν 1,5 εκατομμύριο Ορθόδοξοι από 3 άτομα;

Ο Χιλιανός νεομάρτυρας Χοσέ (Ιωσήφ) Μουνιόθ-Κορτέζ (1997) 
ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ: Λαοί που αναζητούν την Ορθοδοξία

 
Magazine "Death to the World", Punk & Orthodoxy in USA

Το Grand Canyon της Ορθοδοξίας

ORTHODOX CHRISTIAN MONASTICISM in NORTH AMERICA 

Η μυροβλυσία της πρώτης εικόνας του π. Σεραφείμ Ρόουζ

Ένας βουδιστής ιερέας στις ΗΠΑ καλείται από το Χριστό στην Ορθοδοξία

 

Η μεταστροφή και η ιεραποστολική κίνηση του Αφροαμερικανού π. Μωυσή Μπέρυ 

Κίνηση Αφροαμερικανών στην Ορθοδοξία & η τιμή του Σίμωνος Κυρηναίου ως αγίου από αυτούς

Ορθόδοξοι άγιοι στις χώρες της Δύσης - Η Ορθοδοξία στο δυτικό κόσμο σήμερα
Οι ορθόδοξες ρίζες της Δύσης ως παράγοντας πανευρωπαϊκής ενότητας

Ο διάσημος Ελβετός θεολόγος Γαβριήλ (Bunge) ασπάστηκε την Ορθοδοξία
Ο νεομάρτυρας επίσκοπος Παύλος ντε Μπαγεστέρ και η μεταστροφή του στην Ορθοδοξία
Η ορθόδοξη βάπτιση Πολωνού πανεπιστημιακού 

Βασικές διαφορές ορθόδοξων και ρωμαιοκαθολικών
Καθολικοί & Ορθόδοξοι άγιοι: μοιάζουν ή διαφέρουν;

«Άγιο Τάγμα ΜΑΝS» – Μια νεοεποχίτικη κοινότητα μεταστρέφεται στην Ορθοδοξία

Η ένταξη της «Εκκλησίας των χίπις» στην Ορθόδοξη Εκκλησία με τη βοήθεια του π. Σεραφείμ Ρόουζ († 2 Σεπτεμβρίου 1982)

Ενότητες:

Εμπειρίες Μεταστροφής

Η Ορθοδοξία σε διάφορες χώρες

Περπατά ο Θεός δίπλα μας, μέσα από τις μορφές απλών και χαριτωμένων ανθρώπων

 

Αγαπούμε τους εχθρούς μας (& τους εχθρούς της πίστης μας) όπως αυτή η αγιασμένη γιαγιάκα; 

Ας το διαβάσουμε εδώ, παρακαλώ.

Ευχαριστώ. 

 

Άγιος Δημήτριος ο εκ Σαμαρίνης, κήρυκας και νεομάρτυρας! (17 ή 18 Αυγούστου)

Ορθόδοξος Συναξαριστής (εικ.)

Στύλος και εδραίωμα των σκλαβωμένων Ελλήνων ο μοναχός Δημήτριος, γεννήθηκε στη Σαμαρίνα της Πίνδου στα τέλη του 18ου μ.Χ. αιώνα. Έγινε μοναχός στο μοναστήρι της Πατρίδας του, όπου με προσευχή και νηστεία εξάγνισε το σώμα και την ψυχή του. 

Μετά την κατάπνιξη, από τον Αλή Πασά το 1808, της επανάστασης που υποκίνησε ο παπα Ευθύμιος Βλαχάβας, ο Δημήτριος βγήκε από το μοναστήρι του και γύριζε τα χωριά κηρύττοντας τον λόγο του Θεού και διδάσκοντας υπομονή στις θλίψεις. 

Μετά από συκοφαντία τον συνέλαβε ο Αλή Πασάς και τον φυλάκισε. Κατόπιν διέταξε τον άγριο βασανισμό του. Έτσι οι δήμιοι με καλαμένιες ακίδες τρύπησαν τους βραχίονες του και έπειτα τις έμπηξαν στα νύχια των χεριών και των ποδιών του. Στη συνέχεια έσφιξαν το κεφάλι του σε μέγγενη και κατόπιν αφού τον κρέμασαν ανάποδα τον έκαιγαν από κάτω με φωτιά. 

Βλέποντας κάποιος Τούρκος την γενναιότητα του Δημητρίου, πίστεψε στον Χριστό και έπειτα μαρτύρησε. 

Ύστερα ο Αλή Πασάς έκτισε τον Δημήτριο μέσα σ' έναν τοίχο, αφήνοντας μόνο το κεφάλι του απ' έξω για να παρατείνει το μαρτύριο [βάζοντας και κάποιον να τον ταΐζει]. Ο Μάρτυρας άντεξε έτσι 10 ημέρες. Τελικά παρέδωσε το πνεύμα του στον Θεό, το έτος 1808. 

Το μαρτύριο του συνέγραψε ο πρόξενος της Γαλλίας στα Ιωάννινα F. Pouqueville (Πουκεβίλ).

(Το μαρτύριο του οσιομάρτυρα Δημητρίου, αντέγραψε κατόπιν ο μοναχός Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης. Να σημειώσουμε εδώ, ότι ο Δουκάκης και ο Άγιος Νικόδημος στους Συναξαριστές τους καθώς και ο Σ. Ευστρατιάδης στο Αγιολόγιο του δεν αναφέρουν τη μνήμη του νεομάρτυρα αυτού. Στην τοπική αγιολογία της Ιεράς Μητροπόλεως Γρεβενών, ένα Ημερολόγιο της Εκκλησίας της Ελλάδος (1963), σελ. 306, αναφέρει τη μνήμη του Αγίου την 18η Αυγούστου. Το Μέγα Ευχολόγιο όμως, καθώς και ο Otto Meinardus, αναφέρουν τη μνήμη του την 17η Αυγούστου).

Από την ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων:

Οἱ πληροφορίες γιά τό μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Νεομάρτυρος Δημητρίου προέρχονται ἀπό τόν Γάλλο Πρόξενο στά Ἰωάννινα Pouqueville. Ὁ Pouqueville συνάντησε τόν Ἅγιο, ὁ ὁποῖος ἦταν μαθητής τοῦ πατρο-Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, μαζί μέ τόν ἀρχηγό τῆς ἐπαναστάσεως στή Θεσσαλία παπα-Εὐθύμιο Βλαχάβα στά βουνά τῆς Πίνδου καί ἦταν παρών στήν ἀνάκριση καί στό μαρτύριό του.

Ὁ Ἅγιος καταγόταν ἀπό τό χωριό Σαμαρίνα τῆς Πίνδου καί ἦταν μοναχός στό παλαιό μοναστήρι τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς τῆς πατρίδας του. Ἀναλογιζόμενος, ὅμως, μέ πόνο τήν κακή πνευματική κατάσταση τῶν Ἑλλήνων τότε ἀλλά καί τίς διώξεις καί τούς ἐξευτελισμούς πού ὑφίσταντο, βγῆκε ἀπό τό μοναστήρι του καί διέτρεχε τά χωριά κηρύττοντας τόν λόγο τοῦ Θεοῦ, νουθετώντας καί παρηγορώντας τούς Χριστιανούς. 

Ἐκείνη τήν ἐποχή τά πράγματα ἦταν ἰδιαίτερα ὀξυμμένα, ἐξαιτίας τοῦ κινήματος τοῦ παπα-Βλαχάβα. Ἐπειδή μιλοῦσε γιά τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ κατηγορήθηκε ὁ Ἅγιος ὡς στασιαστής καί ὁδηγήθηκε σιδηροδέσμιος μπροστά στόν Ἀλῆ Πασᾶ, διότι οἱ Τοῦρκοι ἀντιλαμβάνονταν τό περί τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ κήρυγμα μέ κοσμικό ἀνατρεπτικό περιεχόμενο.

Ὁ Ἀλῆ Πασᾶς ἀνέκρινε τόν μάρτυρα, ὁ ὁποῖος κρατοῦσε στό στῆθος του ἕνα εἰκόνισμα τῆς Παναγίας, καί προσπαθοῦσε νά δημιουργήσει «συνενόχους», νά μπλέξει σέ ψευδῆ συνομωσία τούς ὀρθόδοξους Ἀρχιερεῖς τῆς Θεσσαλίας. Ἐπειδή δέν κατάφερε αὐτό πού ἤθελε, διέταξε νά βασανιστεῖ ὁ Ἅγιος μπροστά του λέγοντάς του εἰρωνικά: «Ἄς δοῦμε ἄν θά σέ ὑπερασπιστεῖ τώρα ( ἡ Παναγία)».

Οἱ δήμιοι ἔφεραν τόν μοναχό στά πόδια τοῦ τυράννου πού τόν ἔφτυσε κατά πρόσωπο. Τοῦ ἀπέσπασαν τήν ἁγία εἰκόνα, τοῦ ἔμπηξαν αἰχμηρές σφῆνες ἀπό καλάμια στά νύχια τῶν χεριῶν καί τῶν ποδιῶν καί τοῦ διαπέρασαν τούς βραχίονες. Ἀπό τό στόμα τοῦ μάρτυρος ἔβγαιναν μόνο οἱ λέξεις: «Κύριε ἐλέησον τόν δοῦλον σου, Βασίλισσα τῶν οὐρανῶν ἱκέτευε ὑπέρ ἡμῶν». Στή συνέχεια ἔσφιξαν γύρω ἀπό τό κεφάλι του ἁλυσίδα ἀπό ὀστᾶ, διατάζοντάς τον νά ὁμολογήσει τούς συνενόχους του. Ἡ ἁλυσίδα ἔσπασε ἀπό τό δυνατό σφίξιμο, ὁ μάρτυρας ὅμως δέν δυσανασχετεῖ, μόνο λυπᾶται πού οἱ βασανιστές του βρίζουν τόν Χριστό καί τήν Παναγία. Στή συνέχεια τόν ἔριξαν στή φυλακή.

Τήν ἑπομένη τόν κρέμασαν ἀπό τά πόδια καί ἄναψαν κάτω ἀπό τό κεφάλι του φωτιά, ὥστε νά καίγεται τό δέρμα τῆς κεφαλῆς καί νά πνίγεται ἀπό τόν καπνό. Τόν κατέβασαν τελικά φοβούμενοι μήπως πεθάνει γρήγορα. Τόν ξάπλωσαν κάτω καί τόν πλάκωσαν μ’ ἕνα βαρύ τραπέζι, πάνω στό ὁποῖο ἀνέβηκαν καί πηδοῦσαν γιά νά συντριβοῦν τά ὀστᾶ του. Τέλος, τόν θανάτωσαν μέ ἄλλο μαρτύριο.

Τόν ἔχτισαν μέσα σ’ ἕνα τοῖχο, ἀφήνοντας ἔξω μόνο τό κεφάλι γιά νά ἀναπνέει καί τόν ἔτρεφαν μάλιστα γιά νά παρατείνουν τήν ἀγωνία του. Ἔζησε τό μαρτύριο αὐτό δέκα ἡμέρες. Παρέδωσε τήν ἁγία του ψυχή μέ τά λόγια τοῦ Ἁγίου μάρτυρος Βαβύλα, ἐπισκόπου Ἀντιοχείας: «Ἐπίστρεψον, ψυχή μου, εἰς τήν ἀνάπαυσίν σου, ὅτι ὁ Κύριος εὐηργέτησέ σε».

Ἀπό τό μαρτύριο συγκλονίστηκε ἕνας ἀπό τούς παρόντες μωαμεθανούς, πίστεψε στόν Χριστό, βαπτίστηκε καί ἔλαβε τό ὄνομα Γεώργιος. Συνελήφθη στό Ἀγρίνιο ἀπό τούς ἀνθρώπους τοῦ Ἀλῆ καί ἔλαβε τόσο φρικτό θάνατο, ὅπως γράφει ὁ Pouqueville, πού δέν τολμᾷ νά τό ἀναφέρει.

Ἀπολυτίκιον, Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Σαμαρίνης τόν γόνον εὐσεβῶν τό κραταίωμα,
τόν νεοφανῆ Ἀθλοφόρον, τοῦ Σωτῆρος Δημήτριον,
τιμήσωμεν συμφώνως οἱ πιστοί· ἀθλήσας γάρ στερρῶς ὑπέρ Χριστοῦ,
Ἐκκλησίας ἀνεδείχθη νέος ἀστήρ, καί τῶν βοώντων πρόμαχος·
δόξα τῷ δεδωκότι σοί ἰσχύν, δόξα τῷ σέ θαυμαστώσαντι,
δόξα τῷ ἐκλπηροῦντι διά σοῦ, ἡμῶν τά αἰτήματα.

Μεγαλυνάριον

Χαίροις τῆς Ἠπείρου θεῖος βλαστός,
χαίροις Θεσσαλίας, λαμπαδοῦχος ὁ φαεινός·
χαίροις ὁ ἀθλήσας, στερρῶς ὑπὲρ Κυρίου,
Ὁσιομάρτυς χαῖρε, Χριστοῦ Δημήτριε.

Προτεινόμενο για μια επίσκεψη:

Μερικοί νεομάρτυρες (επίκαιροι όσο ποτέ;), μεταξύ των οποίων και έφηβοι!... (ανάρτηση του 2018 - διαβάζοντας τη σύντομη εισαγωγή / "αφιέρωση", καταλαβαίνουμε γιατί τώρα το ιστολόγιό μας στηρίζει τη Νίκη).

Ο άγιος Ματθαίος Ρεθύμνου (18 Αυγούστου) και ο Κρυπτοχριστιανισμός στην Κρήτη

Ευχόμαστε ο Θεός να συγχωρέσει όλους τους βασανιστές & τους δημίους των αγίων, όλους τους εχθρούς της πίστεως, όλο τον κόσμο και εμάς τους αμαρτωλούς, διά πρεσβειών της Θεοτόκου & πάντων των αγίων Του. Αμήν.

Δεκαπενταύγουστος του 1994 & βορειοηπειρωτικός αγώνας...

 

Θάνος Χούπης, δημοσιογράφος

 

Τίρανα, Δεκαπενταύγουστος του 1994.

Λίγο μετά τις 5 το απόγευμα, αφού πλήρωσα, με τη βοήθεια του θεόσταλτου εφοπλιστή Βαγγέλη Αγγελάκου, το πρόστιμο που μού επιβλήθηκε, στο αλβανικό νόμισμα ("λεκ" / lek), έβγαινα απ' τη φυλακή που βρισκόταν στα περίχωρα της αλβανικής πρωτεύουσας.

Το "έγκλημα"που διαπράξαμε, για το οποίο μας συνέλαβαν, πάνω από 20 δημοσιογράφους, τεχνικούς - μέλη τηλεοπτικών συνεργείων και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, απ' την Ελλάδα και την Ομογένεια, ήταν η απόφασή μας να σταθούμε στο πλευρό των Πέντε Ελλήνων, Βορειοηπειρωτών, ηγετικών στελεχών της "Ομόνοιας". Άλλοι από επαγγελματική υποχρέωση και όλοι υπακούοντας στο εθνικό χρέος.

Η πολλαπλά ευεργετημένη ηγεσία της Αλβανίας, με τον Σαλί Μπερίσα στο τιμόνι της, εκείνη την περίοδο, με τη στήριξη και κάποιων ιδεολογικά συγγενών τους εξ Ελλάδος, είχαν αποφασίσει να προκαλέσουν, για πολλοστή φορά την Πατρίδα μας.

Προσδιόρισαν την έναρξη της "Δίκης" - παρωδία, για τις 15 Αυγούστου, θεωρώντας ότι οι Έλληνες θα ήταν εκείνη τη μέρα στα Πανηγύρια... Κι όταν είδαν ότι αυτό δεν συνέβη, καθώς στα Τίρανα βρέθηκαν πολλές εκατοντάδες εκπρόσωποι της πολιτικής και της κοινωνίας, αποφάσισαν να κλιμακώσουν τις προκλήσεις. 

 

Μόλις ολοκληρώθηκε η ανάγνωση των χαλκευμένων ψευδο-κατηγοριών και η αρχική τοποθέτηση των κατηγορουμένων, καθώς η ζέστη στην αίθουσα του "Δικαστηρίου" ήταν αφόρητη, κατευθύνθηκα στον περίβολό του, για να δώσω την πρώτη ανταπόκριση της ημέρας στην ΕΡΤ3.

Στη σκέψη μου κυριαρχούσε η αγέρωχη εικόνα του Κώστα Κυριακού και του Ηρακλή Σύρμου, πρώην πολιτικών κρατουμένων στο κολαστήριο καταναγκαστικής εργασίας του Σπάτς. Τους είχαν βάλει στη δεύτερη σειρά, πίσω απ' τον Θόδωρο Μπεζιάνη, τον Βαγγέλη Παπαχρήστο και τον Παναγιώτη Μάρτο, οι οποίοι είχαν κι αυτοί στο βλέμμα τους τη δύναμη και το κουράγιο που άντλησαν από τη διεθνή και την ομόθυμη, ελληνική κατακραυγή, για τις σταλινικές μεθοδεύσεις της τυραννίας των Τιράνων.

Λίγο πριν τη σύνδεση με την Ελλάδα, με την άκρη του ματιού μου είδα μια ομάδα προβοκατόρων επί τω έργω. Οι μέχρι πριν λίγη ώρα συνομιλητές των αστυνομικών και των μελών της διαβόητης "Σιγκουρίμι" (Drejtoria e Sigurimit të Shtetit / Διεύθυνση Κρατικής Ασφάλειας), έδιναν την αφορμή της επίθεσης, απευθύνοντας κάποια ακατάληπτα για μας λόγια στους πραιτωριανούς των Τιράνων. Ακολούθησε άγρια επίθεση ένστολων και μη, σε όποιον Έλληνα έβρισκαν μπροστά τους και σε λίγη ώρα οι κλούβες της αλβανικής αστυνομίας γέμισαν με συλληφθέντες. 

 

Καθώς η κλούβα, στην οποία βρέθηκα, ξεκινούσε για τη φυλακή, με τη σειρήνα της να ηχεί δαιμονισμένα, πρόσεξα τα αυτοκόλλητα με την ένδειξη "Ελληνική Αστυνομία", που υπήρχαν μέσα στο όχημα. Δίπλα μας, μια άλλη κλούβα είχε την ιταλική επιγραφή "Polizia". Ήταν οχήματα που είχαν δοθεί ως Δωρεά των γειτονικών χωρών, στη "Δημοκρατία της Αλβανίας", σε μια προσπάθεια να τη βοηθήσουν να εμπεδώσει τους θεσμούς της ... Δημοκρατίας!! Κι αυτό έκαναν οι ...τύραννοι των Τιράνων.

Μετά από διαδρομή 15-20 λεπτών, φτάσαμε στη φυλακή. Άλλα ουρλιαχτά, άλλες κραυγές απ' τους ανθρώπους του νόμου, μόλις κατεβήκαμε απ' τις κλούβες. Μας οδήγησαν στο κελί, μέσα στο οποίο βρισκόταν κι ένας Αλβανός "κρατούμενος". Σε ένα χώρο 2 επί 3, καμιά 25αριά άτομα, όλοι όρθιοι και σε μια γωνιά καθιστός ο Αλβανός"συγκρατούμενος", δίπλα από δύο τενεκεδάκια μπύρας...

Σε λίγη ώρα αποδείχθηκε ήταν καλός γνώστης της ελληνικής γλώσσας, γιατί, μισή ώρα αργότερα, μετέφερε "χαρτί και καλαμάρι", ό,τι συζητούσαν οι Έλληνες κρατούμενοι μπροστά του. Στη συνέχεια , χωρίς κουκούλα, έδειχνε στους δεσμοφύλακες, αυτούς που ξεχώρισε ως τους πλέον νευρικούς και επικίνδυνους εξ ημών. 

 

Οι ώρες περνούσαν, η ζέστη γινόταν αφόρητη, νερό δεν υπήρχε και οι σκέψεις για τη συνέχεια της περιπέτειας μάς εκαναν ολοένα και πιο απαισιόδοξους. Προσωπικά, σκεφτόμουν ότι, λόγω Δεκαπενταύγουστου, θα αργήσει πολύ η Ελληνική Κυβέρνηση να προβεί σε Διάβημα για την αποφυλάκιση των συλληφθέντων. Το μυαλό μου πήγαινε στους δικούς μου, που τους άφησα στο εξοχικό σπίτι της οικογένειας, στην Ασπροβάλτα Θεσσαλονίκης. Άραγε, ήξεραν ότι είμαι μεταξύ των συλληφθέντων; (αργά το βράδυ έμαθα ότι η τετράχρονη τότε κόρη μου, η Κατερίνα, ήταν η πρώτη που άκουσε το όνομά μου, σε έκτακτο τηλεοπτικό δελτίο και ενημέρωσε τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, με έκδηλη αγωνία).

Προσπαθούσα να μείνω ψύχραιμος, αλλά οι κουβέντες που ξεστόμιζαν ορισμένοι γύρω μου, ειδικά εκείνοι που είχαν πιστέψει στο παρελθόν στον "αλβανικό παράδεισο", όπως παρουσίαζαν τη γειτονική χώρα, κάποιοι πολιτικοί μύωπες, Έλληνες πολιτικοί και δημοσιογράφοι, με γέμιζαν θλίψη και οργή.

Είχα την τύχη να είμαι ένας εκ των ελάχιστων λειτουργών του Τύπου, που είχαν επισκεφθεί την Αλβανία, τόσο την εποχή του Εμβέρ Χότζα και του διαδόχου του, Ραμίζ Αλία, όσο και την εποχή της ονομαζόμενης "δημοκρατικής μετάβασης". Μετά λόγου γνώσεως, λοιπόν, ξόρκιζα το ενδεχόμενο να διανυκτερεύσουμε σ' αυτήν, την άθλια φυλακή, γιατί είχα ακούσει τόσα πολλά, από Αλβανούς και Έλληνες Βορειοηπειρώτες, πολιτικούς κρατουμένους...

Κάπου, γύρω στις 5 η ώρα το απόγευμα, ένας κύριος με ευγενική, αριστοκρατική θωριά, πλησίασε στο παράθυρο του κελιού και μας ενημέρωσε ότι μας έχει επιβληθεί ένα πρόστιμο, που πρέπει να πληρωθεί στο αλβανικό νόμισμα και, εν συνεχεία, θα αφεθούμε ελεύθεροι. Ήταν, όπως προανέφερα, ο εφοπλιστής Βαγγέλης Αγγελάκος, που είχε αναλάβει αυτοβούλως τα της υπεράσπισης των 5 της "Ομόνοιας", ευρισκόμενος στα Τίρανα με τη γυναίκα του και τρία από τα παιδιά του!! Ήρθε για να μας βοηθήσει και ανταλλάξαμε μαζί του, λίγα δολλάρια με λεκ, για να βγούμε!! "Πρώτα δαρμένοι και μετά ...κερατάδες", που λέει σοφά ο λαός μας!! 

 

Τον ρώτησα πώς εξελίσσεται η "Δίκη" κι ανταλλάξαμε κάποιες επισημάνσεις για την περήφανη, την αγέρωχη στάση των 5 Ελλήνων Βορειοηπειρωτών, που βρίσκονταν άδικα στο εδώλιο των κατηγορουμένων. Στο μυαλό μου κυριαρχούσε η εικόνα του Κώστα Κυριακού και του Ηρακλή Σύρμου. Έβλεπα, στα χαρακτηριστικά τους, πολλές, κορυφαίες φυσιογνωμίες του Ελληνισμού, που βρέθηκαν -κατ' αναλογία- στην ίδια θέση. Περνούσαν απ' τη σκέψη μου, ο Κυριάκος Μάτσης, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, όλοι οι Έλληνες της Κύπρου, που οδηγήθηκαν -από τους Εγγλέζους κατακτητές τους- στην αγχόνη, ο Κολοκοτρώνης, μέχρι κι ο Σωκράτης... Τούτοι όμως, οι τωρινοί, έμοιαζαν γίγαντες με ανάστημα απίστευτο, καθώς έβλεπες στα μάτια τη συνείδηση της συνολικής, εθνικής Κληρονομιάς και του Χρέους, προς το Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό!!

Κάποια στιγμή, όταν άνοιξε η πύλη της φυλακής, συνειδητοποίησα ότι μας περίμενε ένα ακόμη, πολύ μικρότερο πρόβλημα. Έπρεπε να βρούμε μέσο, για να πάμε πίσω στα Τίρανα... Την ίδια στιγμή, η φωνή του Μουεζίνη, από ένα νεότευκτο, γειτονικό τζαμί, απ' τα αμέτρητα που κατασκεύαζαν στην Αλβανία, τουρκικά και αραβικά "θρησκευτικά ιδρύματα", με ώθησε να σκεφτώ πόσοι και ποιοι παράγοντες ξεκίνησαν να επηρεάζουν το βηματισμό της χώρας που εγκατέλειπε δρομέως το κινεζικό στρατόπεδο και -με "κομμουνιστικό ζήλο"- είχε προλάβει να ξεπουληθεί, μέχρι το μεδούλι των οστών του, στον άρτι αφιχθέντα "θείο Σαμ"...

Ο Αλβανός που συνάντησα δίπλα απ' το αυτοκίνητο "χρέπι", που ήταν παρκαρισμένο έξω από ένα παλιό σπίτι, δεν είχε το παραμικρό πρόβλημα να πληρωθεί σε δολλάρια, για να μεταφέρει τρεις από εμάς στα Τίρανα. Μας άφησε έξω απ' το ξενοδοχείο Ντάιτι / Dajty, στο κέντρο των Τιράνων.

Είχαμε την αίσθηση ότι βρισκόμαστε στο αίσιο τέλος της περιπέτειάς μας. Ωστόσο, σύντομα υποχρεωθήκαμε να ...προσγειωθούμε στη θλιβερή πραγματικότητα. Εγώ, όταν άκουγα από το στόμα "παράγοντα" της μειονότητας τη φράση: "Θανάση, μετά από τόσες φορές στην Αλβανία, περίμενα να είσαι πιο ψυλλιασμένος, σε ό,τι αφορά σε αυτήν τη δίκη. Τι σας έπιασε και ήρθατε όλοι εσείς να συμπαρασταθείτε στους 5; Εμείς, όταν τους συνέλαβαν, φάγαμε κρέας!!!!!"... 

 

Ο χαφιές του Γρηγόρη Αυξεντίου, ο Βασίλης Νενέκος, ο Εφιάλτης, άπαντες οι προδότες της μακράς ελληνικής ιστορίας, αποτυπωμένος σε ένα και το αυτό πρόσωπο... Και γύρω του, κάποιοι υπομειδιώντες "συμπατριώτες", μαζί με θρασύτατους, χαμογελαστούς πράκτορες της "Σιγκουρίμι". Λίγη ώρα αργότερα τον έβλεπα να προσπαθεί να εξηγήσει τι συμβαίνει στα Τίρανα, στο Δελτίο Ειδήσεων της ΕΡΤ!!... Έφταιγε "η κακιά η ώρα!!". Είχαν πιάσει τα πόστα της ενημέρωσης όλοι οι υποτιθέμενοι, "διπλοί πράκτορες"...

Κατάλαβα ότι ο δρόμος θα είναι μακρύς... Η "Δίκη των 5" διήρκεσε επί μακρόν και η προαποφασισμένη καταδίκη τους, προοιωνίζονταν νέα δεινά για τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό. Ωστόσο, ο Βαγγέλης Αγγελάκος και όσοι ασχολήθηκαν, με ζέση, με το τεράστιο ζήτημα των ανθρώπινων και μειονοτικών δικαιωμάτων των Ελλήνων της Βόρειας Ηπείρου, μεταφέρθηκε αλλού.

Το Φεβρουάριο του 1995, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Μπιλ Κλίντον, υποχρέωσε την κυβέρνηση των Τιράνων και, παρά τη θέληση του Σαλί Μπερίσα, σε δεύτερο βαθμό υπήρξε μείωση της ποινής κι αποφυλάκισή τους.

 

Με τον εικονιζόμενο Κώστα Κυριακού, που μαζί με τον Ηρακλή Σύρμο συνέχισαν τον Αγώνα στην Ελλάδα, γίναμε φίλοι και συνοδοιπόροι, σε μια προσπάθεια που ο Κώστας συνεχίζει, με αμείωτη ένταση, ως σήμερα. Σ' αυτόν αφιερώνω το παρόν, κατ' ανάγκη ελλειπτικό σημείωμα, για την 15η Αυγούστου του 1994 και την έναρξη της Δίκης των 5. Και στη μνήμη του Γεωργίου - Αλέξανδρου Μαγκάκη, πρώην Υπουργού, που τον έπεισε να σπουδάσει στη Νομική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, για να συνεχίσει τον Αγώνα για τη Βόρεια Ήπειρο, ως πρώην Πολιτικός Κρατούμενος και ως Νομικός πλέον.

Είναι σαν να ακούω ξανά τα λόγια του, τούτη τη μέρα, ενώπιον του οιωνεί Δικαστηρίου, που επί της ουσίας δίκαζε τον αδούλωτο Ελληνισμό ενός πανάρχαιου ελληνικού τόπου: "Κάθομαι στο εδώλιο του κατηγορουμένου μόνο και μόνο επειδή είμαι Έλληνας!! μετά από πολύμηνη, πλήρη απομόνωσή μας και άγρια βασανιστήρια που υποστήκαμε, για 4 μήνες!!...".

 

Για μένα και για όλους τους Έλληνες που δεν είναι επιλήσμονες του απαράγραπτου, Εθνικού Χρέους μας, το Βορειοηπειρωτικό δεν έκλεισε!! Η Ελλάδα οφείλει να υπερασπιστεί τα δίκαια και τα δικαιώματα του Ελληνισμού της Βόρειας Ηπείρου!!

Χρόνια Πολλά, στα αδέρφια μας, σήμερα, Γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου!! Της Παναγίας, που τους βοήθησε και τους βοηθά να αντιπαλεύουν τις διώξεις του καθεστώτος της Αλβανίας και την αδιαφορία της πλειοψηφίας του πολιτικού προσωπικού της Μητέρας Πατρίδας.

Όσιος Ιωσήφ ο Σπηλαιώτης & Ησυχαστής (16 Αυγούστου), ο αζωογονητής του σύγχρονου αγιορείτικου μοναχισμού

 

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΤΙΣΤΗΣ

Ο Όσιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής γεννήθηκε το έτος 1897 ή 1898 στο χωριό Λεύκες της Πάρου. Η Πάρος είναι ένα μικρό και ήρεμο νησί των Κυκλάδων. Οι γονείς του ήταν φτωχοί και αναγκάζονταν να εργάζονται πολύ για να συντηρήσουν την οικογένειά τους. Ο πατέρας του ονομαζόταν Γεώργιος και πέθανε πολύ νωρίς. Η μητέρα του Μαρία ανέλαβε την προστασία όλης της οικογενείας. Η μητέρα του ήταν ευλογημένη ψυχή και είχε απλότητα και ακεραιότητα χαρακτήρος και πήγαινε πολύ συχνά στην Εκκλησία για να λειτουργηθεί, αλλά και για να περιποιηθεί τον Ιερό ναό.

Όταν ο μικρός Φραγκίσκος - αυτό ήταν το κοσμικό όνομα του Οσίου Ιωσήφ - έφυγε για να γίνει μοναχός η μητέρα του είπε στους συγγενείς της:

«Το γνώριζα πως θα γίνει μοναχός από την γέννησή του. Όταν γέννησα τον Φραγκίσκο μου και ήμουνα ακόμη στο κρεββάτι με το μωρό δίπλα φασκιωμένο, είδα να ανοίγει η στέγη του σπιτιού και ένας φτερωτός και πολύ ωραίος νέος, που μόλις μπορούσα να τον αντικρύσω από την πολλή λάμψη του, κατέβηκε και στάθηκε πλάι στο μωρό μου και άρχισε να το ξεσκεπάζει με σκοπό να το πάρει. Όταν εγώ διαμαρτυρήθηκα λέγοντας, "Τί κάνεις καλέ; θα μου πάρεις το μωρό μου;" Εκείνος επέμενε ότι για τον σκοπό αυτό ήρθε και αυτή είναι η απόφαση. Και για να με βεβαίωση, μάλιστα μου έδειξε σε ένα σημειωματάριο γραμμένη μια εντολή, ότι πρέπει οπωσδήποτε να πάρει το μικρό. Όταν αντιστάθηκα, ο Άγγελος μου έδωσε ένα πολύτιμο κόσμημα σε σχήμα σταυρού και μου πήρε το μωρό. Από τότε πίστευα, έλεγε η μητέρα του Μαρία, ότι κάποτε ο Φραγκίσκος θα ακολουθούσε τον Χριστό».

Ο Όσιος ως την εφηβική του ηλικία παρέμεινε στο χωριό του και βοηθούσε την μητέρα του στις διάφορες εργασίες του σπιτιού. Μετά έφυγε για τον Πειραιά, όπου εργαζότανε ως μικροέμπορος. Στην ηλικία των εικοσιτριών ετών κέντρο της εργασίας του ήταν η Αθήνα. Ήταν πολύ δραστήριος, αλλά απέφευγε την πονηρία και την αδικία.

Τότε άρχισε να μελετά πατερικά βιβλία. Μεγάλο ενθουσιασμό προκαλούσαν σε αυτόν οι βίοι των μεγάλων ασκητών. Την απόφασίν του για τον μοναχισμό την πήρε ύστερα από το ακόλουθο όραμα:

«Ένα βράδυ είδα στον ύπνο μου ότι περνούσα έξω από τα ανάκτορα και αμέσως με πήραν δυο αξιωματικοί της ανακτορικής φρουράς και με ανέβασαν στο παλάτι. Δεν κατάλαβα τον λόγο και για τούτο διαμαρτυρήθηκα. Τότε μού αποκρίθηκαν με καλοσύνη να μη φοβούμαι, αλλά να ανέβω, γιατί είναι θέλημα του Βασιλέως. Ανεβήκαμε σε ένα πολύ υπέροχο ανάκτορο, ανώτερο από κάθε επίγειο, μου φόρεσαν μια ολόλευκη και πολύτιμη στολή και μού είπαν· "από εδώ και εμπρός θα υπηρετείς εδώ". Και μετά με πήγαν να προσκυνήσω τον Βασιλέα.

Ξύπνησα αμέσως και αυτά που είδα και άκουσα χαράχθηκαν τόσο πολύ μέσα μου, ώστε δεν μπορούσα να κάνω ή να σκεφθώ τίποτε άλλο. Σταμάτησα τις εργασίες μου και έμεινα σκεπτικός. Άκουγα ζωντανά μέσα μου να επαναλαμβάνεται διαρκώς εκείνη η εντολή “από τώρα και εμπρός θα υπηρετείς εδώ”. Όλη μου η κατάσταση εσωτερικά και εξωτερικά άλλαξε» (Γέροντος Ἰωσὴφ Βατοπαιδινοῦ, Ὁ Γέροντας Ἰωσὴφ ὁ Ἥσυχαστης, σελ. 39).

Έτσι πήρε την απόφαση και έφυγε για το Άγιον Όρος. Ο πρώτος σταθμός ήταν τα Κατουνάκια. Εκεί ζούσε τότε ο αείμνηστος Γέροντας Δανιήλ (φωτο), ο ιδρυτής της αδελφότητος των Δανιηλαίων. Από τον Γέροντα Δανιήλ, ο οποίος ήταν ευλαβής και συνετός άνθρωπος, έλαβε μεγάλη βοήθεια. Δεν έμεινε όμως μαζί του, διότι αγαπούσε την αυστηρότερη ησυχαστική ζωή.

Σε μια πανηγύρι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην κορυφή του Άθωνα, γνώρισε τον Γέροντα Αρσένιο. Έκτοτε ο π. Αρσένιος έγινε ο μόνιμος συνασκητής του και δεν χώρισαν ποτέ πλέον.

Υποτάχθηκαν στον Γέροντα Εφραίμ που είχε την καλύβη του Ευαγγελισμού στα Κατουνάκια. Έπειτα μαζί με τον Γέροντά τους Εφραίμ έφυγαν για την Σκήτη του Αγίου Βασιλείου για περισσότερη άσκηση.

Μετά την κοίμηση του Γέροντος Εφραίμ άρχισαν τους μεγάλους ασκητικούς αγώνας. Η άσκηση τους ήταν η νηστεία, η αγρυπνία και η προσευχή. Κυριότερο όμως έργο αποτελούσε γι’ αυτούς η νήψη και ο εγκλεισμός του νοός στην καρδιά.

Το έτος 1938 μαζί με τον π. Αρσένιο μετακόμισαν στις απόκρημνες σπηλιές της Μικράς Αγίας Άννης. Σε ένα από τα σπήλαια αυτά υπήρχε και Εκκλησία του Τιμίου Προδρόμου. Διαμόρφωσαν εκεί τον χώρο, έκτισαν και μερικά κελλιά και παρέμειναν στο σπήλαιο αυτό έως και το έτος 1947.

Σε αυτό το ταπεινό σπήλαιο του Τιμίου Προδρόμου ασκήθηκαν και ετοιμάσθηκαν τα πνευματικά του παιδιά και έγιναν έπειτα ηγούμενοι σε άλλα μοναστήρια. Στον Όσιο Ιωσήφ οφείλεται η πνευματική αναγέννηση και επάνδρωση έξι Ιερών Μονών του Αγίου Όρους και πολλών άλλων γυναικείων αδελφοτήτων στον Ελλαδικό χώρο.

Από το ταπεινό αυτό σπήλαιο ξεκίνησε και ο Γέροντας Εφραίμ και ίδρυσε στον Καναδά και την Αμερική ιερούς Παρθενώνες, πνευματικά φυτώρια απ’ όπου μεταφυτεύεται και εξαπλώνεται το Ορθόδοξο Πνεύμα, το φως του Χριστού στον απόδημο Ελληνισμό, αλλά και στα πέρατα του κόσμου.

Η αρετή έχει κόπο για να την απόκτηση κανείς. Αλλά όταν την απόκτηση και την ευωδία της δεν μπορεί να συγκρατήσει. Το Ορθόδοξο ασκητικό Πνεύμα μπορεί να αναμορφώσει τον κόσμο και να ανάπλαση τον άνθρωπο που σήμερα έχασε τον δρόμο του, τον προορισμό του και υποφέρει πολύ.

Το έτος 1951 μεταφέρθηκε στην Νέα Σκήτη, στην καλύβα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπου παρέμεινε έως την κοίμησίν του που συνέβη την 15ην Αυγούστου του έτους 1959, εορτή της κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Η οσιακή κοίμησή του

Τα περί της κοιμήσεώς του τα περιγράφει πολύ γλαφυρά ο Γέροντάς Εφραίμ στο βιβλίο «Προθύμως Ἀνάβαινε», το οποίον είναι έκδοση της Ιεράς Μονής Φιλοθέου:

«Ἡ ἀγάπη του πρὸς τὴν Παναγίαν μας εἶναι ἀνωτέρα πάσης περιγραφῆς. Μόνον ποὺ ἀνέφερε τὸ ὄνομά της τὰ μάτια του ἔτρεχαν. Τὴν παρακαλοῦσε ἀπὸ καιρόν, νὰ τὸν πάρη, νὰ ξεκουρασθῆ. Καὶ τὸν εἰσήκουσεν ἡ Παντάνασσα. Τὸν ἐπληροφόρησε ἕνα μήνα πρὶν διὰ τὴν ἀναχώρησίν του. Μὲ ἐκάλεσε τότε ὁ Γέροντας καὶ μοῦ ὑπέδειξε τί νὰ ἑτοιμάσωμε. Ἐπεριμέναμε.

Τὴν παραμονὴν τῆς κοιμήσεώς του -14 Αὐγούστου 1959- ἐπέρασε νὰ τὸν ἴδη ὁ κ. Σχοινᾶς ἀπὸ τὸν Βόλον· ἦσαν γνώριμοι πολύ.

- Τί κάμετε, τοῦ λέγει, πῶς ἔχει ἡ ὑγεία σας;

- Αὔριον, Σωτήρη, ἀναχωρῶ διὰ τὴν αἰώνιαν πατρίδα. Ὅταν ἀκούσῃς τὶς καμπάνες, νὰ ἐνθυμηθῆς τὸν λόγον μου.

Τὸ βράδυ εἰς τὴν ἀγρυπνίαν τῆς Κοιμήσεως τῆς Παναγίας μας ὁ Γέροντας συνέψαλλε ὅσον ἠδύνατο μὲ τοὺς πατέρας. Εἰς τὴν Θείαν Λειτουργίαν τὴν ὥραν ποὺ ἐκοινώνησε τὰ Ἄχραντα Μυστήρια εἶπε· «ἐφόδιον ζωῆς αἰωνίου».

Ξημέρωσε 15η Αὐγούστου. Ὁ Γέροντας κάθεται στὴν μαρτυρική του πολυθρόνα στὴν αὐλὴ τοῦ ἡσυχαστηρίου μας. Περιμένει τὴν ὥραν καὶ τὴν στιγμήν. Εἶναι σίγουρος διὰ τὴν πληροφορίαν ποὺ τοῦ εἶχε δώσει ἡ Παναγία μας, ἀλλὰ βλέποντας τὴν ὥραν νὰ περνᾶ καὶ τὸν ἥλιον νὰ ἀνεβαίνη τοῦ ἔρχεται κάτι ὡσὰν στενοχώρια, ὡσὰν ἀγωνία διὰ τὴν βραδύτητα.

Εἶναι ἡ τελευταία ἐπίσκεψις τοῦ πονηροῦ. Μὲ φωνάζει καὶ μοῦ λέγει: «Παιδί μου, γιατί ἀργεῖ ὁ Θεὸς νὰ μὲ πάρη; Ὁ ἥλιος ἀνεβαίνει καὶ ἐγὼ ἀκόμη εἶμαι ἐδῶ!». Βλέποντας ἐγὼ τὸν Γέροντά μου νὰ λυπῆται καὶ σχεδὸν νὰ ἀδημονῇ, τοῦ λέγω μὲ θάρρος: «Γέροντα μὴ στενοχωρῆστε, τώρα ἐμεῖς θὰ κάνωμε εὐχὴ» καὶ θὰ φύγετε».

Ἐσταμάτησαν τὰ δάκρυά του. Οἱ πατέρες, ὁ καθένας τὸ κομποσχοίνι του καὶ ἔντονον τὴν εὐχήν. Δὲν ἐπέρασε ἕνα τέταρτο καὶ μοῦ λέγει: «Κάλεσε τοὺς πατέρες νὰ βάλουν μετάνοιαν, διότι φεύγω». Ἐβάλαμε τὴν τελευταίαν μετάνοιαν. Ἔπειτα ἀπὸ λίγο ἐσήκωσε τὰ μάτια του ὑψηλὰ καὶ ἔβλεπε ἐπιμόνως ἐπὶ δυὸ λεπτὰ περίπου. Κατόπιν γυρίζει καὶ πλήρης νηφαλιότητος καὶ ἀνεκφράστου ψυχικοῦ θάμβους μᾶς λέγει:

«Ὅλα ἐτελείωσαν, φεύγω, ἀναχωρῶ, εὐλογεῖτε!» Καὶ μὲ τὶς τελευταῖες λέξεις ἔγειρε τὸ κεφάλι του δεξιά, ἀνοιγόκλεισε δυὸ τρεῖς φορὲς ἤρεμα τὸ στόμα καὶ τὰ μάτια, καὶ αὐτὸ ἦταν. Παρέδωκε τὴν ψυχήν του εἰς χεῖρας Ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἐπόθησε καὶ ἐδούλευσεν ἐκ νεότητος.

Θάνατος ὄντως ὁσιακός. Εἰς ἡμᾶς ἐσκόρπισε ἀναστάσιμον αἴσθησιν. Ἐμπροστά μας εἴχαμε νεκρὸν καὶ ἥρμοζε πένθος, ὅμως μέσα μας ἐζούσαμε ἀνάστασιν. Καὶ τοῦτο τὸ αἴσθημα δὲν ἔλειψε πλέον· μὲ αὐτὸ συνοδεύεται ἔκτοτε ἡ ἐνθύμησις τοῦ ἀειμνήστου ἁγίου Γέροντος».

Ἡ διδασκαλία του περιέχεται εἰς ἑξηνταπέντε ἐπιστολάς, τὰς ὁποίας ἔχει ἐκδόσει ἡ Ἱερὰ Μονὴ Φιλοθέου. Εἰς αὐτὰς φαίνεται καθαρά, ὅτι εἶναι συνεχιστὴς καὶ ἐκφραστὴς ὅλης τῆς νηπτικῆς παραδόσεως.

Ὁ ἐμπειρικὸς τρόπος τῆς ζωῆς του ἔδειξε ἐφηρμοσμένην ὅλην τὴν διδασκαλίαν τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Τὰ κύματα τῆς θείας χάριτος πλημμύριζαν τὴν ψυχήν του καὶ ὁ νοῦς του ἡρπάζετο εἰς θεωρίαν. Ἦτο κάτοχος τοῦ ἀκτίστου φωτὸς καὶ ἄριστος διδάσκαλος τῆς νοερᾶς προσευχῆς.

Ὅλος ὁ βίος του εἶναι ἕνα πνευματικὸν συναξάρι ποὺ θυμίζει τοὺς παλαιοὺς ἀσκητὰς τῆς ἐρήμου. Τοὺς ἀγώνας του μὲ τὰ δαιμόνια οὔτε νὰ τοὺς ἀκούσῃ κανεὶς δὲν τολμᾶ σήμερα. Ἦταν ἀνδρεῖος πολεμιστὴς ἐναντίον τῶν παθῶν καὶ ἐβίαζε τὸν ἑαυτόν του εἰς ἀφάνταστον βαθμόν. Ἀπέκτησε πολλὴν καθαρότητα καὶ ἁγνότητα ψυχῆς καὶ σώματος καὶ εἶχε ὡς παράδειγμα πάντα τὴν Παναγία μας. Ἔγραφε σὲ μία ἐπιστολή: «Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς περιγράψω πόσον ἀρέσκει ἡ Παναγία μας τὴν σωφροσύνην καὶ τὴν καθαρότητα. Ἐπειδὴ Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἁγνὴ Παρθένος, δι᾿ αὐτὸ καὶ ὅλους τοιούτους θέλει καὶ ἀγαπᾶ».

Ὁ ἀείμνηστος Γέρων Ἰωσὴφ ἐπέρασε ὅλα τὰ στάδια τῆς πνευματικῆς πορείας τοῦ ἀνθρώπου, δηλαδὴ τῆς καθάρσεως, τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς τελειώσεως. Ἐγνώρισε ὅλα τὰ θεῖα χαρίσματα αὐτῶν τῶν καταστάσεων.

Ἔγινε ἔμπειρος πνευματικὸς ὁδηγός, διακριτικὸς καὶ ἀπλανὴς ὁδηγὸς τῆς πνευματικῆς ζωῆς· δι᾿ αὐτὸ ἔγραφε: «ἀναγκάζομαι νὰ ἀνοίγω τοὺς αὔλακας εἰς τὸν κόσμον· καθότι ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ δεχθοῦν τὸν λόγον ψυχαὶ καθαραὶ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ γίνῃ ὠφέλεια ὁ μισθὸς τῆς ἀγάπης. Λοιπὸν ἀκούσατέ μου τοὺς λόγους, χαρίσατέ μου τὰς ἀκοάς...». Ἡ ζωή του καὶ ἡ διδασκαλία του εἶναι μιὰ ὀρθόδοξη ἐμπειρικὴ θεολογία.

Ἀπὸ πνευματικὴν ὑπακοὴν εἰς τὸν ἅγιον αὐτὸν Γέροντα, τὸν παπποῦν μας, ὀφείλομεν νὰ ἐκτελοῦμεν τὶς συμβουλές του, διὰ νὰ συνεχίζεται καὶ σήμερα ἡ νηπτικὴ καὶ ἡσυχαστικὴ παράδοσις εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ νὰ εὐαρεστῆται καὶ ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος, τῆς ὁποίας τὸ περιβόλι ὡς ἀνάξιοι κατοικοῦμεν.

Νὰ ἔχωμεν τὴν εὐχὴν τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος Ἰωσήφ.

Λειτουργικά κείμενα

Στίχοι

Ἡσυχίαν φιλῶν, Ἰωσήφ, καὶ νῆψιν
εὐχὴν εἰργάσω ἐν Ἄθωνι ἀόκνως.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. α ́. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Τὴν ψυχὴν ἐκκαθάρας συντόνοις σκάμμασι, σκληραγωγίᾳ, νηστείᾳ, ἀδιαλείπτῳ εὐχῇ, ἀγρυπνίᾳ καὶ πεντάδος τῶν αἰσθήσεων θεοφρουρήτῳ φυλακῇ ἄρτι, μάκαρ Ἰωσήφ, ἀπῆλθες Χριστῷ συνεῖναι, Ὃν δυσωπεῖς ὑπὲρ πάντων, Ἡσυχαστά, νῦν εὐφημούντων σε.

Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α ́. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Ἡσυχίαν φιλοῦντα, προσευχὴν ἀδιάλειπτον, σιωπήν, ἀμεριμνισίαν, νῆψιν καὶ κακοπάθειαν τιμήσωμενθεόπνουν Ἰωσήφ, ὡς Ἄθωνος νεόφωτον φανόν, καὶ ἀλείπτην μονοτρόπων πρὸς Φωτοδότου θέαν ἀνακράζοντες· Δόξα, τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ,...

Αποφθέγματα

(Ελάχιστα από δεκάδες που θα βρεις στην κάτω μερικά της αρχικής ανάρτησης. Κάνε μια βόλτα. Εκεί περιλαμβάνονται και πολλά βίντεο για τον άγιο, με μαρτυρίες, αφιερώματα κ.λ.π.)

"Ο Θεός είναι Θεός πολυόμματος και βλέπει παντού. Ο νους σου πριν κινηθεί να σχηματίσει τον λογισμό, ο Θεός το ξέρει. Γιατί λοιπόν εσύ δεν το βλέπεις; Η όραση του Θεού είναι η γνώση περί Θεού. "

"Να έχετε τον Χριστό και την Παναγία βοήθεια· ας είναι πάντοτε στο νου και την καρδιά το γλυκύτατο και ποθεινότατο όνομά τους. Και αυτό είναι αρκετό αντί πολλών προσευχών."

"Να γαληνεύεις, και με την υπομονή και την μακροθυμία να καις το διάβολο." 

"Τα δάκρυα πρέπει να συνοδεύονται με ταπείνωση και να μη νομίζει ο άνθρωπος ότι κάνει κανένα έργο του Θεού, και ότι του χρωστά ο Κύριος χάρη."

"Άφησε το θέλημά σου, για να βρεις ψυχική ειρήνη. Επειδή το θέλημα του ανθρώπου έγινε  χάλκινος τοίχος, και εμποδίζει τον φωτισμό και την ειρήνη."

"Δεν είδα εγώ μεγαλυτέραν ανάπαυσιν ως της τελείας υπακοής… Εργασθήτε λοιπόν τώρα που είσθε νέοι, να θερίσετε καρπόν απάθειας εις το γήρας. Εάν δεν βιασθήτε (δηλ. να πιέσετε πολύ τον εαυτό σας), και του Μαθουσάλα τα χρόνια να ζήσετε, δεν θα χαρήτε αυτά τα χαρίσματα… Και θα ιδήτε τοιαύτην ακινησίαν πα­θων και ειρήνην ψυχής ως να είσθε μέσα εις τον Παράδεισον."

"Όποιος βλέπει καλύτερα και είναι λίγο ξεσκοτισμένος, πρέπει να συγχωρεί και να συμπαθεί τον ομόψυχο, ομόπαθο πλησίον του αδελφό." 

"Σε καιρό πειρασμού μην αφήνεις τη θέση σου· μη λιποτακτήσεις· μη θελήσεις να δείξεις του άλλου το σφάλμα· μη ζητήσεις το δίκαιο· αλλά σιωπώντας μέχρι θανάτου προσπέρασε τον πειρασμό και την ταραχή." 

Ο άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης μιλά για τον Γέροντά του, τον άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή!

Άπαντα Ορθοδοξίας (& εδώ)

Είναι συγκινητικό (τουλάχιστον) και εξαιρετικά ωφέλιμο ν' ακούς έναν άγιο να μιλάει. Εδώ ακούμε έναν άγιο να μιλά για έναν άλλο άγιο, τον δάσκαλό του. Και λέει πράγματα σπουδαία, που αφορούν όχι μόνον τους μοναχούς, μα και όλους εμάς. 

 

Τα παρακάτω δύο βίντεο από:  Όρος Αλατόμητον & Ινστιτούτο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός (Saint Maxim The Greek Institute)