ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Τρίτη, 13 Νοεμβρίου 2018

St. John Chrysostom the Archbishop of Constantinople



Orthodox Church in America

Commemorated on November 13
Troparion & Kontakion

Για τον άγιο Ελληνικά
 
Saint John Chrysostom, Archbishop of Constantinople, one of the Three Hierarchs [January 30], was born at Antioch in about the year 347 into the family of a military commander. His father, Secundus, died soon after the birth of his son. His mother, Anthusa, widowed at twenty years of age, did not seek to remarry but rather devoted all her efforts to the raising of her son in Christian piety. The youth studied under the finest philosophers and rhetoricians. But, scorning the vain disciplines of pagan knowledge, the future hierarch turned himself to the profound study of Holy Scripture and prayerful contemplation. Saint Meletius, Bishop of Antioch (February 12), loved John like a son, guided him in the Faith, and in the year 367 baptized him.
After three years John was tonsured as a Reader. When Saint Meletius had been sent into exile by the emperor Valens in the year 372, John and Theodore (afterwards Bishop of Mopsuestia) studied under the experienced instructors of ascetic life, the presbyters Flavian and Diodorus of Tarsus. The highly refined Diodorus had particular influence upon the youth. When John’s mother died, he embraced monasticism, which he called the “true philosophy.” Soon John and his friend Basil were being considered as candidates for the episcopal office, and they decided to withdraw into the wilderness to avoid this. While Saint John avoided the episcopal rank out of humility, he secretly assisted in Basil’s consecration.
During this period Saint John wrote his “Six Discourses on the Priesthood,” a great work of Orthodox pastoral theology. The saint spent four years struggling in the wilderness, living the ascetic life under the guidance of an experienced spiritual guide. And here he wrote three books entitled, “Against the Opponents of Those Attracted to the Monastic Life”, and a collection entitled, “A Comparison of the Monk with the Emperor” (also known as “Comparison of Imperial Power, Wealth and Eminence, with the True and Christian Wisdom-Loving Monastic Life”), both works which are marked by a profound reflection of the worthiness of the monastic vocation.
For two years, the saint lived in a cave in complete silence, but was obliged to return to Antioch to recover his health. Saint Meletius, the Bishop of Antioch, ordained him deacon in the year 381. The following years were devoted to work on new theological writings: “Concerning Providence” (“To the Ascetic Stagirios”), “Book Concerning Virginity,” “To a Young Widow” (2 discourses), and the “Book of Saint Babylos, and Against Julian and the Pagans.”
In the year 386 Saint John was ordained presbyter by Bishop Flavian of Antioch. Saint John was a splendid preacher, and his inspired words earned him the name “Golden-Mouthed” (“Chrysostom”). For twelve years the saint preached in church, usually twice a week, but sometimes daily, deeply stirring the hearts of his listeners.
 
The apostle Paul dictates to St. John Chrysostom the interpretation of his letters. Icon (from here) of the hagiography of the Holy Monastery of Vatopedi.
 
In his pastoral zeal to provide Christians with a better understanding of Holy Scripture, Saint John employed hermeneutics, an interpretation and analysis of the Word of God (i.e. exegesis). Among his exegetical works are commentaries on entire books of the Holy Scripture (Genesis, the Psalter, the Gospels of Matthew and John, the Epistles of the Apostle Paul), and also many homilies on individual texts of the Holy Bible, but also instructions on the Feastdays, laudations on the Saints, and also apologetic (i.e. defensive) homilies (against Anomoeans, Judaizers and pagans). As a priest, Saint John zealously fulfilled the Lord’s command to care for the needy. Under Saint John, the Antiochian Church provided sustenance each day to as many as 3,000 virgins and widows, not including in this number the shut-ins, wanderers and the sick.

Saint John began his commentary on Genesis at the beginning of Great Lent in 388, preaching thirty-two homilies during the forty day period. During Holy Week he spoke of how Christ was betrayed, and about the Cross. During Bright Week, his pastoral discourse was devoted to the Resurrection. His exegesis of the Book of Genesis was concluded only at the end of October (388).
At Pascha in the following year the saint began his homilies on the Gospel of John, and toward the end of the year 389 he took up the Gospel of Matthew. In the year 391 the Christians of Antioch listened to his commentary on the Epistles of the holy Apostle Paul to the Romans and to the Corinthians. In 393 he explained the Epistles to the Galatians, the Ephesians, Timothy, Titus, and the Psalms. In his homily on the Epistle to the Ephesians, Saint John denounced a schism in Antioch, “I tell you and I witness before you, that to tear asunder the Church means nothing less than to fall into heresy. The Church is the house of the heavenly Father, one Body and one Spirit.”

Saint Anthusa, mother of st John Chrysostom (here)
 
The fame of the holy preacher grew, and in the year 397 with the death of Archbishop Nectarius of Constantinople, successor to Saint Gregory the Theologian, Saint John Chrysostom was summoned from Antioch, and elected to the See of Constantinople. At the capital, the holy archpastor was not able to preach as often as he had at Antioch. Many matters awaited the saint’s attention, and he began with the most important -- the spiritual perfection of the priesthood. He himself was the best example of this. The financial means apportioned for the archbishop were channeled by the saint into the upkeep of several hospices for the sick and two hostels for pilgrims. He fasted strictly and ate very little food, and usually refused invitations to dine because of his delicate stomach.
The saint’s zeal in spreading the Christian Faith extended not only to the inhabitants of Constantinople, but also to Thrace to include Slavs and Goths, and to Asia Minor and the Pontine region. He established a bishop for the Bosphorus Church in the Crimea. Saint John sent off zealous missionaries to Phoenicia, to Persia, and to the Scythians, to convert pagans to Christ. He also wrote letters to Syria to bring back the Marcionites into the Church, and he accomplished this. Preserving the unity of the Church, the saint would not permit a powerful Gothic military commander, who wanted the emperor to reward his bravery in battle, to open an Arian church at Constantinople. The saint exerted much effort in enhancing the splendor of the church services: he compiled a Liturgy, he introduced antiphonal singing for the all-night Vigil, and he wrote several prayers for the rite of anointing the sick with oil.
The saintly hierarch denounced the dissolute morals of people in the capital, especially at the imperial court, irrespective of person. When the empress Eudoxia connived to confiscate the last properties of the widow and children of a disgraced dignitary, the saint rose to their defense. The arrogant empress would not relent, and nursed a grudge against the archpastor. Eudoxia’s hatred of the saint blazed forth anew when malefactors told her that the saint apparently had her in mind during his sermon on vain women. A court was convened composed of hierarchs who had been justly condemned by Chrysostom: Theophilus of Alexandria, Bishop Severian of Gabala, who had been banished from the capital because of improprieties, and others.
This court of judgment declared Saint John deposed, and that he be executed for his insult to the empress. The emperor decided on exile instead of execution. An angry crowd gathered at the church, resolved to defend their pastor. In order to avoid a riot, Saint John submitted to the authorities. That very night there was an earthquake at Constantinople. The terrified Eudoxia urgently requested the emperor to bring the saint back, and promptly sent a letter to the banished pastor, beseeching him to return. Once more, in the capital church, the saint praised the Lord in a short talk, “For All His Ways.” 

The slanderers fled to Alexandria. But after only two months a new denunciation provoked the wrath of Eudoxia. In March 404, an unjust council was convened, decreeing the exile of Saint John. Upon his removal from the capital, a fire reduced the church of Hagia Sophia and also the Senate building to ashes. Devastating barbarian incursions soon followed, and Eudoxia died in October 404. Even pagans regarded these events as God’s punishment for the unjust judgment against the saint.
In Armenia, the saint strove all the more to encourage his spiritual children. In numerous letters (245 are preserved) to bishops in Asia, Africa, Europe and particularly to his friends in Constantinople, Saint John consoled the suffering, guiding and giving support to his followers. In the winter of 406 Saint John was confined to his bed with sickness, but his enemies were not to be appeased. From the capital came orders to transfer Saint John to desolate Pityus in Abkhazia on the Black Sea. Worn out by sickness, the saint began his final journey under military escort, traveling for three months in the rain and frost. He never arrived at his place of exile, for his strength failed him at Comana.
At the crypt of Saint Basiliscus (May 22), Saint John was comforted by a vision of the martyr, who said, “Despair not, brother John! Tomorrow we shall be together.” After receiving the Holy Mysteries, the hierarch fell asleep in the Lord on September 14, 407. His last words were, “Glory to God for all things!”
The holy relics of Saint John Chrysostom were solemnly transferred to Constantinople in the year 438. The disciple of Saint John, the venerable Isidore of Pelusium (February 4), wrote: “The house of David is grown strong, and the house of Saul enfeebled. He is victor over the storms of life, and has entered into heavenly repose.”
Although he died on September 14, Saint John’s celebration was transferred to this day because of the Feast of the Elevation of the Holy Cross. Saint John Chrysostom is also celebrated on January 27 and January 30 (Synaxis of the Ecumenical Teachers and Hierarchs Basil the Great, Gregory the Theologian, and John Chrysostom). 

The Holy Three Hierarchs along with their mothers,
saints Emmelia, Nonna and Anthousa (icon from here)

Κυριακή, 11 Νοεμβρίου 2018

Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας στην χώρα των ματωμένων διαμαντιών (Σιέρρα Λεόνε)




Ο τίτλος (και λεπτομέρειες της επίσκεψης) από τη σελίδα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.
Για τη Σιέρρα Λεόνε και τον αγώνα των Ορθοδόξων Ιεραποστόλων για το λαό της, εδώ.

Άγιοι των ημερών


Το θαύμα του αγίου Μηνά στο Ελ Αλαμέιν, για το οποίο βλ. και εδώ

Ο άγιος χριστιανών και Τούρκων! (άγ. Αρσένιος ο Καππαδόκης, 10 Νοε)

Ο στρατιώτης με τ' άσπρα γένια (άγιος Μηνάς)!...
 


Άγιος Μηνάς, ο νοικοκύρης της Καστοριάς

Όσιος Θεόδωρος ο Στουδίτης ο Ομολογητής (11 Νοε)

Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων (12 Νοε)

Ο άγιος Νείλος ο Μυροβλύτης (12 Νοε) & η προφητεία του για τον Αντίχριστο
 

Γαλλία: ο άγιος Μαρτίνος της Τουρ, ο Ελεήμων και Θαυματουργός (12 Νοεμβρίου)

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (13 Νοε) [εικ.]

Γεωργία: οι εκατό χιλιάδες άγιοι Μάρτυρες της Τυφλίδας! (13 Νοε) 

Ο άγιος νεομάρτυρας Κωνσταντίνος ο Υδραίος († 14 Νοεμβρίου 1800)
 

Ο τόπος του μαρτυρίου και ο τάφος του Αγ. Φιλίππου (14 Νοεμβρίου)

Όσιος Παΐσιος Βελιτσκόφσκυ, ο πατέρας της σλαβικής Φιλοκαλίας (15 Νοεμβρίου) 
 

Μνήμη του πατριάρχη Σερβίας Παύλου (†15 Νοε 2009) 
   
Των Αγίων Ημερών, Άγιοι και Μνήμες (15-21 Νοεμβρίου)
 

Σάββατο, 10 Νοεμβρίου 2018

Για την πρόσφατη "συμφωνία Κράτους και Εκκλησίας"...


Για να είμαστε σοβαροί, ορίστε τι θέλουμε εμείς από ένα ελληνικό κράτος που σέβεται τον εαυτό του και το λαό του (υπήρξε ποτέ κάτι τέτοιο;):


Για την "επικαιρότητα" του θέματος, μπορείτε να διαβάσετε σκέψεις και απόψεις στα παρακάτω:
 
Κοινό Ανακοινωθέν Πολιτείας-Εκκλησίας της Ελλάδος
Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος: ''Η συμφωνία θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη υποδούλωση της Εκκλησίας στο Κράτος'' 
Παντελής Καλαϊτζίδης, Δεσποτοκρατία με αριστερό πρόσημο;
Μάριος Μπέγζος:"Οι απλοί παπάδες είναι το θύμα της συμφωνίας" (OPEN, 9/11/2018) 
Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Σχετική η ενότητα του ιστολογίου μας Εκκλησία και Εξουσία. Ιδιαίτερα προτείνουμε τα:

Το ζητούμενο: απελευθέρωση της Εκκλησίας από το Κράτος
Η μισθοδοσία του κλήρου στην Ελλάδα 
Αντικληρικαλιστές, οι καλύτεροι φίλοι της Εκκλησίας...
«Ου προσκυνούμεν!»: Το επαναστατικό μήνυμα του Μεγάλου Σαββάτου   Εκκλησία & Εξουσία: Υπήρχε καισαροπαπισμός στο Βυζάντιο;  

Ορθοδοξία. Thinking outside the box.
  

«Όταν θα σκοτώσουν τους παπάδες, εγώ θα πω για τον παπα-Νικόλα να μην τον σκοτώσουν. Και όχι μόνο θα πω, αλλά θα τον περιφρουρήσω!»...
Άγιος Ιωακείμ ο Βατοπαιδινός, ο Παπουλάκης, το στήριγμα του λαού (2 Μαρτίου) 
Εκτός νόμου Εκκλησία με κρυφούς Ιερείς!


Η κοίμηση του αγίου Νεκταρίου



Από το βιβλίο του Σώτου Χονδρόπουλου: Ο άγιος του αιώνα μας - Ο όσιος Νεκτάριος Κεφαλάς - Αφηγηματική Βιογραφία. Έκδοσις Ιεράς Κοινοβιακής Μονής Αγίας Τριάδος Αιγίνης. Δεύτερη Έκδοση, διορθωμένη. Σελ. 269-274.
Greek press

Στο απόμακρο για κείνο τον καιρό νοσοκομείο της Αθήνας, το Αρεταίειο, η γραμματεία έπαιρνε απ” έξω εντολή και έδινε μέσα εντολή να κρατήσουν κάποιο κρεββάτι στον μικρό παθολογικό θάλαμο για έναν γέροντα καλόγερο, από την Αίγινα. Τον έφεραν κάποιο μεσημέρι δυο καλόγρηες κι ένας μέτριος στο ανάστημα σαραντάρης που από την πρώτη στιγμή που μπήκαν ανησυχούσε και κρυφόκλαιγε. Έκαναν τις διατυπώσεις της εισόδου και παραμονής του στο θεραπευτήριο και η μια από τις δυο καλόγρηες, έφυγε.
Στον θάλαμο που τον τοποθέτησαν ήταν άλλα τέσσερα κρεββάτια ωστόσο μόνο τα δύο ήταν πιασμένα. Στο διπλανό του γέροντα της Αίγινας αναπαυόταν ένας άντρας περίπου σαραντάρης που έπασχε από παράλυση των κάτω άκρων. Ήταν επαρχιώτης οικογενειάρχης, είχε πέσει σ” ένα γκρεμό από το ζώο του, χτύπησε κι από τότε τον έσερναν με τα φορεία. Στο παρακάτω, έμενε κάποιος γέροντας συνταξιούχος δάσκαλος, με ουρολογική κι αυτός πάθηση.
«Τι νομίζεις γερόντισσα Ευφημία, έκανε κάπου στον προθάλαμο σιγανασαίνοντας και σκουπίζοντας τα δάκρυά του ο άντρας, θα κάνει την εγχείρηση, θ' αντέξει στο μαχαίρι;»
Εκείνη απόμεινε συλλογισμένη.
«Τι θ' απογίνουμε δίχως την ευλογημένη του καθοδήγηση, πώς θα ζήσουμε χωρίς την προσευχή του;» συνέχισε ο άντρας.
«Ελπίζω, κύριε Σακκόπουλε, αποκρίθηκε τέλος η καλόγρηα, μισοταραγμένη. Ο καλός θεός θα λυπηθεί την αδελφότητα, δεν θα επιτρέψει ν' απομείνουμε είκοσι οκτώ ψυχές ορφανές.»
«Ω αδελφή Ευφημία, σ' αυτόν οφείλω τα πάντα. Και κυρίως τον θησαυρό της ψυχής μου. Αυτός με εισήγαγε εις το εύρος, το ύψος και το κάλλος που έχει ο Κύριος. Από νωρίς έχασα την μητέρα μου και το ξεπέρασα, πρόπερσι αναπαύθηκε κι ο πατέρας μου, άνθρωπος όλο αυταπάρνηση κι ευγένεια και το κατάπια. Αν μας εγκαταλείψει κι ο άγιος γέροντας, ο πνευματικός πατέρας και οδηγός και μεσίτης εις τον Θεόν, θα καταντήσω δυστυχής, θα παραμείνω δεντρί στην έρημο…»
Η καλόγρηα τον ανακύτταξε με κάποια στοργή και κούνησε το κεφάλι.
Πέρασε ο πρώτος μήνας, πέρασε κι ο δεύτερος.
Δεν πρόλαβε να κάνει εγχείρηση, δεν πρόλαβε να περάσει από μαχαίρι.
Η Αθήνα συγκλονιζόταν από ιαχές και αλλαλαγμούς για την εκλογική ήττα του Βενιζέλου, για τις αλλαγές στην Κυβέρνηση, για την επαναφορά του εξόριστου Βασιληά Κωνσταντίνου, οι εκκλησιαστικοί κύκλοι συζητούσαν, σχολίαζαν την έκπτωση του Μελετίου και την επανενθρόνιση του Θεοκλήτου, όταν ο χλωμός ασκητικός εκείνος γέροντας, ο καλόγερος της Αίγινας, έβλεπε ξαφνικά καταμπροστά του ανοιγμένους τους ουρανούς και τους αγγέλους κατά χιλιάδες να τον υποδέχονται.
Στάθηκε λίγο προτού ξεψυχίσει κι αφουγκράστηκε. Από ψηλά κάποια γνώριμη φωνή, κάποια ολόγλυκια φωνή σε ξένη χώρα, τον καλούσε.
«Είσελθε τέκνον, είσελθε εις την χαράν του Κυρίου σου. Σε αναμένει ο της δικαιοσύνης στέφανος.»
«Εις εμέ, εις εμέ το λέγεις Κύριε;» πρόλαβαν να ψιθυρίσουν για στερνή φορά τα χείλη του.
Κι ανοίγοντας το στόμα να πάρει ανασεμιά, είδε πως μεταφέρεται. Παρέδωσε την άγια του υπομονετική ψυχή στον αγαπημένο του Αφέντη. Στον Αφέντη των ουρανίων, των επιγείων και καταχθονίων.

Η γερόντισσα Ευφημία αναστατώθηκε.
«Σεβασμιώτατε, σεβασμιώτατε, ανάκραξε με λυγμούς. Κύριε Σακκόπουλε, που είναι ο κύριος Σακκόπουλος;… Το τηλέφωνο παρακαλώ, το τηλέφωνο…»
Ήρθε μια σαβανώτρα από το προσωπικό του νοσοκομείου να βοηθήσει τη γερόντισσα. Το νεκρό σώμα, μοσκομύριζε… Θεέ και Κύριε ! … Κάτι πήγε να πει η γερόντισσα δεν το μπόρεσε. Για μια στιγμή έβγαλαν τη μάλλινη φανέλλα και την πέταξαν πρόχειρα στο διπλανό κρεββάτι. Κι ώσπου να προχωρήσουν να τελειώσουν με τα σάβανα, ο διπλανός άρρωστος, ο άνθρωπος που έπασχε από παράλυση των κάτω άκρων κινήθηκε, ξεπετάχθηκε όρθιος, αμφιταλαντεύθηκε, στάθηκε στα πόδια του κι έκανε το σταυρό του.
«Σηκώθηκα, περπατάω! ανάκραξε δυνατά, Θεέ μου, έγινα καλά! Τι έχει αυτή η φανέλλα;»
Για δες, ήταν στ αλήθεια όρθιος, περπατούσε !
Δεν καλοκατάλαβαν, απόμειναν να χάσκουν. Το νεκρό σώμα μοσκομύριζε… Η γερόντισσα πήρε τη φανέλλα την έβαλε ένα κουβάρι στο ράσο της. Τα χέρια της έτρεμαν.
Απόρησαν οι γιατροί, απόρησε και το προσωπικό του νοσοκομείου όταν έμαθαν πως ο φτωχός ρασοφόρος από την Aίγινα, ήταν άλλοτε γενικός διευθυντής στη Ριζάρειο και ήταν λέει… δεσπότης!
Μια νύχτα θρήνου πέρασε η γερόντισσα Ευφημία.
Αργά το πρωί έφθασε ένας φίλος Αρχιμανδρίτης, ιεροκήρυκας, ο Παντελεήμων Φωστίνης και λίγο πιο έπειτα ο πρωτοπρεσβύτερος Άγγελος Νησιώτης, διαλεκτός μαθητής του στη Ριζάρειο και δημιουργός αργότερα κατηχητικών σχολείιων. Έφθασε σωστό ανθρώπινο ράκος κι ο Κωστής Σακκόπουλος. Παράγγειλαν το φέρετρο παράγγειλαν τη νεκροφόρα και λίγo αργότερα ξεκίνησαν για τον Πειραιά.
Το βαποράκι της γραμμής, η «Πτερωτή», θα σήκωνε άγκυρα για την Αίγινα ακριβώς στις δυο το μεσημέρι. Η νεκροφόρα με λογίς – λογίς διατυπώσεις που έπρεπε να γίνουν, έφθασε εμπρός στον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδος στον Πειραιά, λίγo μετά τις δώδεκα. Ο ναός βρέθηκε κλειστός, όλοι oι αρμόδιοι κι ο νεωκόρος έλειπαν για μεσημεριάτικη διακοπή.
Αυθόρμητα μαζεύτηκε ολόγυρα στο πεζοδρόμιο κόσμος. Από λαλιά σε λαλιά, ακούστηκε, μαθεύτηκε στην εργατική πόλη, η κοίμηση του γέροντα της Ριζαρείου. Κι ένας λαός περικύκλωσε το φέρετρο.
Καθώς το έφεραν σιμά στα σκαλοπάτια του ναού για να πάρουν τουλάχιστον μια φωτογραφία στην πόλη και στο χώρο που τόσο είχε κηρύξει κι αγαπήσει κι άνοιξαν το καπάκι, μούδιασαν, τάχασαν… Παρατήρησαν κάτι το ασυνήθιστο, το καταπληκτικό. Από την ήρεμη και γαλήνια μορφή έσταζε κάτι σαν ιδρώτας που μοσκομύριζε… Θεέ και Κύριε !
Ο Κώστας ο Σακκόπουλος σαστισμένος έτρεξε κι αγόρασε από το περίπτερο ένα πακέτο μπαμπάκι και σκούπισε σιγά – σιγά και απαλά από το πρόσωπο τον μοσκομύριστο ιδρώτα. Μερικοί τότε έπεσαν επάνω του, του άρπαξαν τις τούφφες το μπαμπάκι, τόφερναν ευλαβικά στο μέτωπό τους, άλλοι τόκρυβαν στις τσέπες τους, άλλοι το παράχωναν στο στήθος.
«Δεν έχει βάρος, δεν έχει βάρος, είναι λαφρύς σαν πούπουλο», φώναξαν και oι άνδρες που σήκωναν το φέρετρο, έτοιμοι να το ξαναφέρουν στη νεκροφόρα.

Το βαποράκι της γραμμής η «Πτερωτή» έφθασε στις τέσσερις παρά κάτι, απόγευμα στην Αίγινα με τη σημαία «μετζάστρα» στο πλωριό κατάρτι.
Προτού αράξει στο μώλο, ο καπετάνιος σφύριξε τρεις φορές πένθιμα και συνθηματικά.
Στα γαλανά νερά του Σαρωνικού ταξίδευε το ιερό λείψανο ενός ανθρώπου του Θεού. Ενός κληρικού που δεν καυχήθηκε ποτέ για κάτι δικό του. Ενός ιερομόναχου που ευαρέστησε τον άγιο Θρόνο με την υπακοή, το ταπεινό φρόνημα, την υπομονή, την πίστη, την αγάπη.
Αμέτρητος λαός πλημμύρισε κάτω την παραλία. Όλος σχεδόν ο κλήρος, όλοι oι ιερομόναχοι, όλες oι καλόγρηες από τα ντόπια μοναστήρια.
Οι γυναίκες έκλαιγαν σιωπηλά, μερικές στέναζαν, μερικές μοιρολογούσαν.
«Παππούλη μας, προστάτη της φτωχολογιάς, τι θ” απογίνουμε τώρα που μας άφισες ορφανές και μόνες;»
Διακόσιοι τόσοι άντρες τσακώθηκαν ποιος θα σηκώσει το φέρετρο. Ήταν oι φίλοι του, oι ψαράδες του γιαλού, οι σφουγγαράδες που ταξίδευαν και βουτούσαν πέρα στην Τζιμπεράλτα και στο Τούνεζι κι έφερναν σφουγγάρια της ευλογίας με χαραγμένο στη μέση τον τίμιο σταυρό, εργάτες που δούλεψαν στη μονή κι έφαγαν ψωμί από τα χέρια του, oικοδόμοι, αγρότες αμπελουργοί, επαγγελματίες και πλανόδιοι.
Ο δήμαρχος με τον αστυνόμο για να τους φέρουν σε λογαριασμό, τους χώρισαν σε τετράδες και υπολόγισαν το δρόμο κάπου δυο ώρες και κάτι, ώσαμε το μοναστήρι.
Σε λίγο τα πάντα τακτοποιήθηκαν και η πομπή ξεκίνησε.
Ήταν κάτι το ριγηλό και συγκινητικό. Ποτέ η Αίγινα δε θυμόταν ένα τέτοιο ξόδι.
Αυθόρμητα η λαϊκή ψυχή αγκάλιασε το λείψανο – θησαυρό του διαλεκτού παιδιού της και τόφερνε με σφιχτή ανασεμιά στη θέση Ξάντος.
Πένθιμη διακόσμηση γυρόφερνε την πόλη και την παραλία. Οι καμπάνες στους ναούς σιγοχτυπούσαν όπως τη μεγάλη Παρασκευή. Θυμίαμα καιγόταν σ' όλες τις πόρτες και δροσερά λουλούδια έπεφταν από γρηές και νιες και δροσερές παρθένες. Ένα πλήθος νέοι ρασοφόροι Ριζαρείτες ακολουθούσαν σιωπηλοί.
«Δεν έχει βάρος, δεν έχει βάρος, είναι λαφρύς σαν πούπουλο», φώναζαν κατάπληκτοι κάθε τόσο οι άνδρες από τα σταυροδρόμια και τις λαγκαδιές, καθώς σήκωναν το φέρετρο κι ετοιμάζονταν ν' αλλάξουν βάρδια.
Το μοναστήρι γέμισε κόσμο. Ατελείωτη μυρμηγκιά, κάθε λογίς άνθρωποι, γνωστοί, άγνωστοι, καταλαχάρηδες του βουνού, του λόγγου, της ακρογιαλιάς. Όλοι τους είχαν διάθεση να παρασταθούν, να προσευχηθούν, να ξενυκτίσουν, να κλάψουν.
Σ' όλο τούτο το πλήθος και στις καλόγρηες της αδελφότητας που έκλαιγαν σαν μικρές νεαρές κοπέλλες, ξεχώριζε η φυσιογνωμία της ηγουμένης, της οσίας Ξένης, της τυφλής.
Στάθηκε κάποια στιγμή καταμπροστά στο φέρετρο, πάνω στη γαλήνια κι ευγενική μορφή, που θαρρούσες ότι λαφροκοιμόταν, τη μορφή του πνευματικού πατέρα και οδηγού, του ευεργέτη και προστάτη της και μη μπορώντας με τα τυφλά μάτια να δει, να προσέξει τον ιδρώτα – μύρο που κυλούσε από το μέτωπο, τόνοιωσε σαν όσφρηση, σαν ευωδιά και μένοντας ακίνητη και κάνοντας τρεις φορές το σημείο του σταυρού, είπε:
«Ο πατέρας μας δεν πέθανε. Ζει, μας βλέπει και προσεύχεται απόψε για μας. Το μοναστήρι μας θα προκόψει δεν θα το αφίσει ο Κύριος. Όταν ζούσε και τον απολαμβάναμε δίπλα μας, κοντά μας, φάρο και οδηγό, αυτό πάντα μας έλεγε. Αυτή την προφητεία: Από δω, μας έλεγε, κόρες μου, απ' αυτές τις ερημιές, σε μερικά χρόνια θα διαβαίνουν άμαξες, θα περνά πλήθος ο κόσμος με αφιερώματα, χρυσάφια και λαμπάδες. Kαι μεις οι άπραγες στεκόμασταν δίβουλες, ξαφνιασμένες. Μήπως τάχα παραλογίζεται ο σεβασμιώτατος, αναρωτιόμασταν με ανησυχία. Αδελφές μου, μη κλαίτε, αδέλφια μου μη θρηνείτε. Η Αίγινα και η Ελλάδα απόκτησε έναν όσιο, ένα σημερινό ικέτη εμπρός εις τον Εσταυρωμένο».
Τα λόγια της σκέπαζαν τους κρυφούς λυγμούς της από μια θεϊκή δύναμη και χάρη. Τα λόγια της έπεσαν στο πλήθος με τέτοια αρμονία που γλύκαναν ευθύς όλες τις καρδιές και για κάμποσο χρονικό διάστημα της νύχτας απόδιωξαν τις μελαγχολικές σκέψεις του θανάτου.

Τρεις μέρες και τρεις νύχτες κράτησε το λαϊκό τούτο προσκύνημα. Και το λείψανο αδιάκοπα έσταζε ιδρώτα μύρο και σκορπούσε ολοτρόγυρα ευωδία!
Mια από τις τρόφιμες της αδελφότητας ανησύχησε.
«Θα πρέπει να επισπεύσουμε τον ενταφιασμό, πέταξε με σπουδή στην οσία Ξένη. Δεν μπορεί, γερόντισσά μου, σώμα είναι, θα βρωμίσει».
Το βράδυ που κοιμήθηκε, είδε ολοζώντανο σιμά της τον γέροντα ντυμένο στα αρχιερατικά του άμφια.
«Σεβασμιώτατε», ανάκραξε. Kαι γονάτισε να του ασπασθεί το χέρι.
«Βρωμά παιδί μου, το χέρι μου;» τη ρώτησε επιτιμητικά.
«Μοσκομυρίζει σεβασμιώτατε», ψιθύρισε.
«Τι μυρίζει;»
«Λιβάνι και αλόη.»
«Τότε μη φοβείσαι και διά το λείψανον.»
Ξύπνησε καταφοβισμένη. Έτρεξε στο φέρετρο, ασπάσθηκε τρεις φορές τα κρινοδάχτυλα των χεριών. Kαι ξαναπρόσεξε που έτρεχε συνέχεια στη μορφή ιδρώτας – μύρο.
Φυσικά φρόντισαν και για τον ενταφιασμό. Θα τον τοποθετούσαν εκεί πλάγια στο ναό, χαμηλά στο πεύκο. Στο καταπράσινο και φουντωτό βελονόφυλλο δεντρί που τόσο αυτός καμάρωνε κι αγαπούσε. Εκεί, που κάποτε η πρώτη εκείνη γερόντισσα κάτοικος, σαν έσκαβε για να το φυτέψει, τοσοδούλι και μικράκι, άκουσε την παράδοξη φωνή : «άφισε τόπο για ένα τάφο». Ναι, τώρα όλα ξεκαθάριζαν. Ο καλός Θεός είχε προδιαλέξει τόπο για το σκήνωμα του διαλεκτού παιδιού του.
Προτού σκεπάσουν το φέρετρο για τον ενταφιασμό, όλες σχεδόν oι μαθήτριες και υποτακτικές έφεραν κι έρριξαν λεμονανθούς από τις λεμονίτσες που είχε φυτέψει ο ίδιος ο γέροντας με το χέρι του, σε διάφορες πρασιές ολόγυρα από το ναό και παράπλευρα έξω.

Συμπλήρωμα
 

Τα πνευματικά παιδιά του Αγίου Νεκταρίου
Άγιος Νεκτάριος, ο φτωχός, ο συκοφαντημένος, ο θαυματουργός...
Ενότητα στο ιστολόγιό μας για τον άγιο Νεκτάριο
 Η εικ. από εδώ
Και περισσότερα:
 
 

Πέμπτη, 8 Νοεμβρίου 2018

Τα πνευματικά παιδιά του Αγίου Νεκταρίου


 
Η εικόνα από εδώ & εδώ

Ο άγιος Νεκτάριος, πέραν όλων των άλλων, ανέδειξε και αρκετές αγιασμένες προσωπικότητες της Εκκλησίας μας.
Ενδεικτικά αναφέρουμε:
Related image 
Οσία Ξένη, γερόντισσα της Αίγινας (η τυφλή)

Άγιος Σάββας εν Καλύμνω

Γέροντας Γερβάσιος της Πάτρας

Άγιος Αμφιλόχιος Μακρής της Πάτμου

Γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος της Πάρου

Γέροντας Δανιήλ από το κελί των Δανιηλαίων (Άγιο Όρος) ο αγιογράφος

Κωστής Σακκόπουλος

Γέροντας Νεκτάριος Βιτάλης

Αξίζει να γνωρίσουμε αυτούς τους αληθινούς πνευματικούς ανθρώπους του τόπου μας, του λαού μας και του πολιτισμού μας. Γνωρίστε τους, αν θέλετε, σας παρακαλώ, στην ανάρτηση:

Τα πνευματικά παιδιά του Αγίου Νεκταρίου - Χώρα του Αχωρήτου

Related image
Οι δύο αυτές τοιχογραφίες είναι από το ναό του αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα και απεικονίζουν: η 1η τον άγιο Σάββα της Καλύμνου και τον γέροντα Γερβάσιο και η 2η τον άγιο Αμφιλόχιο και τον γέροντα Φιλόθεο Ζερβάκο.

Για μερικούς μπορείτε να διαβάσετε και εδώ:

Πρόταση αγιοκατάταξης ορθοδόξων μορφών...

Για τον άγιο Νεκτάριο περισσότερα, εδώ:
Ενότητα στο ιστολόγιό μας για τον άγιο Νεκτάριο
 Η εικ. από εδώ
Και περισσότερα:
 
 

Άγγελοι & άγιοι μέσα Νοεμβρίου...



Eικ. από αυτό το άρθρο για τη σημερινή εορτή
 

Από τους αγίους αγγέλους στον άγιο Νεκτάριο

Ο άγιος Νεκτάριος και ο σύγχρονος άνθρωπος (& βίντεο από την αγιοκατάταξή του)


Το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου (8 Νοεμβρίου 1866)

Η μεγάλη ασκήτρια (Θεοκτίστη της Λέσβου) & ο άγιος Συμεών ο Μεταφραστής (9 Νοε)

Αγία Όλγα, ιθαγενής της Αλάσκας, η μαία (και εδώ αναλυτικά)

Άγιος Φιλάρετος της Νέας Υόρκης (και εδώ


Η ΑΓΙΑ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΛΥΓΕΡΗ Η ΧΙΟΠΟΛΙΤΙΣ

Ο άγιος χριστιανών και Τούρκων! (άγ. Αρσένιος ο Καππαδόκης, 10 Νοε)

Άγιος Μηνάς, ο νοικοκύρης της Καστοριάς

Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων (12 Νοε)

Ο άγιος Νείλος ο Μυροβλύτης (12 Νοε) & η προφητεία του για τον Αντίχριστο

From Africa about Angels: Synaxis of the Archangel Michael and the Other Bodiless Powers

Άγιοι στις 8, 9, 10, 11 & 12 Νοεμβρίου

Τετάρτη, 7 Νοεμβρίου 2018

15χρονος Ρεθυμνιώτης μετέφερε το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου σε κόμικ!



Rethemnos.gr (το βίντεο της εκδήλωσης από Αντώνη Τζατζάνη)
 
Μέσα στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα εκδηλώσεων του ιερού ναού Τεσσάρων Μαρτύρων Ρεθύμνου, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Κυριακής 4 Νοεμβρίου, η παρουσίαση του κόμικ «Του Αρκαδιού το Oλοκαύτωμα» του 15χρονου Ρεθυμνιώτη, μαθητή της Α΄ Λυκείου, Γιώργου Λελεδάκη, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Έαρ» σε σκίτσα Σπύρου Ζαχαρόπουλου.
Για το κόμικ, αλλά και τον νεαρό συγγραφέα του μίλησαν συγκινημένοι ο θεολόγος και συγγραφέας Θεόδωρος Ρηγινιώτης και ο Γιώργης Καλογεράκης, δάσκαλος ειδικής αγωγής – συγγραφέας, ενώ για την προσπάθεια του μίλησε και ο ίδιος ο συγγραφέας Γιώργος Λελεδάκης.



Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης προβλήθηκε και η βραβευμένη, ομώνυμη ταινίας μικρού μήκους, του ίδιου δημιουργού, που γυρίστηκε με χρησιμοποίηση Playmobil στους ρόλους των Κρητών αγωνιστών και των Τούρκων στρατιωτών, σε συνδυασμό ηχητικά αποσπάσματα από το θεατρικό έργο «Αρκάδι» του Γιώργη Καλογεράκη.
Τον συντονισμό της παρουσίασης έκανε η κυρία Ιωάννα Φιλιππάκη, συνεργάτης των εκδόσεων «Έαρ».
"Ν": Για το Ολοκαύτωμα της Ιεράς Μονής Αρκαδίου (8-9 Νοεμβρίου 1866) εδώ, παρακαλώ. Και, συμπληρωματικά: Κόμικς για το 1821 & Captain America.

Τρίτη, 6 Νοεμβρίου 2018

Μαυρόλυκοι, Ανταρόλυκοι και Game of Thrones


 
Στη βιβλιοθήκη μου, εδώ και χρόνια, βρίσκεται ένα βιβλίο· μου το είχε φέρει ο θείος μου, ο αδερφός της μητέρας μου, ένας πραγματικός συλλέκτης βιβλίων και αυθεντικός βιβλιοφάγος, που, μη έχοντας παιδιά, εμπλούτισε τις βιβλιοθήκες των ανιψιών του με εκατοντάδες βιβλία κάθε είδους. Ο Θεός να τον αναπαύσει· το όνομά του, Γεώργιος. 

Το βιβλίο αυτό το είχα ακουστά από τα εφηβικά μου χρόνια, γιατί είχαμε διδαχτεί ένα δυο αποσπάσματα στο σχολείο, στο μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Απ’ αυτά τα αποσπάσματα, μου ’χε κάνει εντύπωση το περιεχόμενό του, αν και δεν είχα καταλάβει ακριβώς τι έλεγε (ιστορικό βιβλίο ήταν ή μυθιστόρημα;), και τα τελευταία χρόνια – αφότου ανέλπιστα μου το έφερε ο θείος μου – το ’βλεπα στο ράφι, σφηνωμένο και στριμωγμένο ανάμεσα σε δεκάδες άλλα, άσχετα βιβλία, αλλά δεν είχα κάνει τη μαγική κίνηση να το ανοίξω. Περνούσαν τα χρόνια, «έφυγε» ο θείος μου, μεγάλωνα κι εγώ, και το βιβλίο παρέμενε εκεί, σταθερά, να με κοιτάζει σιωπηλό, νοσταλγικό και αδιάβαστο, σαν αυτό να ήταν το μυστικό μας, το μυστικό το δικό μου και του βιβλίου. Ήταν μυστικό, γιατί κανείς άλλος, εκτός από μένα, δεν ήξερε ότι αυτό το βιβλίο είχε κάποια σημασία για μένα· κανείς άλλος στο σπίτι, εκτός από μένα, δεν ήξερε καν την ύπαρξη αυτού του βιβλίου, ούτε είχε προσέξει την παρουσία του σ’ εκείνο το ράφι. Όμως, πριν από κανένα μήνα, ούτε θυμάμαι γιατί και πώς, αποφάσισα πως επιτέλους είχε έρθει η ώρα του. Πήρα βαθιά ανάσα, το τράβηξα από το ράφι και το άνοιξα. 

Μετά το πρώτο κεφάλαιο, σχεδόν δεν μπορούσα να το αφήσω απ’ τα χέρια μου· το διάβασα αχόρταγα, μερικές φορές βουρκωμένος, ανατρέχοντας συχνά στον μεγάλο γενεαλογικό πίνακα με τα ονόματα, που προέτασσε ο συγγραφέας, για να μου υπενθυμίζει ποιος είναι ποιος, και σύντομα τελείωσα τον πρώτο τόμο. 

Έτρεξα στη βιβλιοθήκη. Ο δεύτερος τόμος δεν ήταν εκεί όπου νόμιζα, δίπλα στη θέση του αδερφού του, του πρώτου. Τι μπελάς! Και τώρα; 

Κατέβηκα στο Μυστικό Κελάρι των Βιβλίων – στη μεγάλη αποθήκη, γεμάτη πράγματα ανάκατα, που ο ένας τοίχος είναι ολόκληρος γεμάτος ράφια, με εκατοντάδες βιβλία ξεχασμένα, τα περισσότερα αδιάβαστα. Έλπιζα ότι μπορεί ο δεύτερος τόμος να είχε ξεμείνει εκεί· έκανα και μια αίτηση στον άγιο Φανούριο, να ’χει το νου του. Και τον βρήκα. 

Χθες το βράδυ τελείωσα και το δεύτερο τόμο. Ενθουσιασμένος, συγκινημένος, αναβαπτισμένος, συναρπασμένος, θέλω τώρα να μοιραστώ μαζί σας αυτό το ταξίδι. 

Το βιβλίο, για το οποίο μιλάω, ο θησαυρός, ο κρυμμένος επί σειρά ετών στις βιβλιοθήκες του σπιτιού μου, είναι οι Μαυρόλυκοι, ένα επικό μυθιστόρημα του Θανάση Πετσάλη – Διομήδη, που αφηγείται μια περιπέτεια διακοσίων πενήντα ετών, την περιπέτεια μιας πολυμελούς και πολύκλωνης οικογένειας, που είναι συγχρόνως και η περιπέτεια του τόπου μας και του λαού μας. 

*** 
 
Η ιστορία των Μαυρόλυκων αρχίζει γύρω στο 1550 σ’ ένα μικρό χωριό της Πελοποννήσου, το Αθαλάσσι. 

Πρώτος αιώνας της Τουρκοκρατίας, βία, αναλφαβητισμός, φτώχεια, τρομοκρατία, πολιτισμικό σκοτάδι, μεσαίωνας. Ελάχιστοι μόνο σαν κάτι να θυμούνται, πως εδώ ήταν Ρωμιοσύνη, ελευθερία, πολιτισμός, πλούτος, γράμματα, βασίλειο δικό μας, που οι ρίζες του – αθάνατες, ένδοξες ρίζες – κρατούν χιλιάδες χρόνια πίσω. Μερικοί ελπίζουν, κάποιοι φωτισμένοι ή ονειροπόλοι επιχειρούν ξεσηκωμούς, αποτυχημένους πάντοτε και προδομένους, όπως έχει δείξει η ιστορία του Γένους μας. 

Η οικογένεια ξεριζώνεται για ν’ αποφύγει το παιδομάζωμα, που περιγράφεται με δραματικό ρεαλισμό. Ματωμένοι, τσακισμένοι, ορφανεμένοι, μισοί, κυνηγημένοι, έρχονται στη Μεθώνη, στο Γαλαξίδι, στην Πάργα, κι από πίσω η φωτιά, η βία, οι πόλεμοι, οι κουρσάροι, οι Τούρκοι, οι Βενετοί… Κι από εκεί στην Πόλη, στην Ήπειρο, στη Ρούμελη, στην Κρήτη, την Αθήνα, τη Μολδοβλαχία, τη Βιέννη… Άλλοι εδώ, άλλοι εκεί. Άλλοι τουρκεύουν, άλλοι φραγκεύουν, άλλοι ζουν μέσα στη φτώχεια, στο σκοτάδι, στην άγνοια. Γίνονται τόσο πολλοί κλάδοι, που, μετά από μερικές γενιές, ο καθένας αγνοεί την ύπαρξη των άλλων. Κάποιοι γίνονται ήρωες, άλλοι τυχοδιώκτες, ληστές, πλούσιοι έμποροι, ιερείς, δάσκαλοι, Φαναριώτες με καίριες θέσεις στο Πατριαρχείο ή στη σουλτανική κυβέρνηση (την Υψηλή Πύλη), όπου κάθε μέρα κινδυνεύεις να βρεθείς κρεμασμένος… 

Πολεμούν, ερωτεύονται, εργάζονται, αγωνίζονται, συνωμοτούν, αντιστέκονται, ελπίζουν, απελπίζονται, αυτοκτονούν, σώζονται, αδικούνται, δικαιώνονται, αντιμετωπίζουν θανατηφόρες επιδημίες, κάνουν όλα όσα περιλαμβάνει η ζωή, και μέσα σ’ αυτή την πολυπρόσωπη και πολυτάραχη ανθρωποθάλασσα (που φωτίζει κατά στιγμές και τα πάθη και τους αγώνες δεκάδων άλλων ανθρώπων του λαού και της αριστοκρατίας) κατεβαίνει σαν ποτάμι ο τουρκοκρατούμενος ελληνισμός, μέσα από μεγάλες και δραματικές στιγμές του: η απερίσκεπτη επανάσταση του Διονύσιου Σκυλόσοφου, ο αγώνας του πατριάρχη Κύριλλου Λούκαρι να μορφώσει το Γένος, η πολιορκία και η πτώση του Χάνδακα (Ηρακλείου), με την οποία πατήθηκε ολοκληρωτικά η Κρήτη, η πολιορκία των Αθηνών και τα κανόνια του Μοροζίνι ενάντια στην Ακρόπολη, ο αγώνας και το μαρτύριο του πατρο-Κοσμά του Αιτωλού, τα Ορλωφικά, ο αγώνας, το όνειρο και το μαρτυρικό τέλος του Ρήγα! Και τελειώνει το έργο, μετά από δυόμισι αιώνων εποποιία, με τον απόηχο της προσπάθειας του Ρήγα, την πρώτη σοβαρή αύρα που φύσηξε στην Ελλάδα και προετοίμασε την Επανάσταση. Και πάλι, λίγα είπα. 

Ως γνήσιος άνθρωπος του πνεύματος, ο συγγραφέας τίποτα δεν κρύβει· τα πάθη, τις αδυναμίες, τα ελαττώματα, τα στραβοπατήματα, τις μικρότητες και τις αποτυχίες του λαού μας, τα φωτίζει και τα περιγράφει με ειλικρίνεια αφοπλιστική. Τη βία και τη ματαιότητα του πολέμου, την αηδία, το θάνατο και τη σήψη τα παραθέτει, μπορώ να πω, με ωμότητα – όχι όμως χυδαιότητα. Είναι ένας μεγάλος συγγραφέας, δίκαια καταξιωμένος και πολυβραβευμένος στην εποχή του. Δεν έγραψε μόνο αυτό, αλλά και ένα εφάμιλλο μυθιστόρημα για την Επανάσταση του 1821 (τον Ελληνικό Όρθρο) και πολλά ακόμη, άσχετα με την ιστορία, μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά έργα κ.λ.π. Το όνομά του, το ξαναλέω: Θανάσης Πετσάλης – Διομήδης. Γεννήθηκε το 1904 και κοιμήθηκε στις 7 Απριλίου 1995. 

Είναι ένας από τους μεγάλους συγγραφείς μας, που συνέθεσε μια λογοτεχνική τοιχογραφία ολόκληρης της ελληνικής (ή ίσως θα ’πρεπε να πω: βαλκανικής) κοινωνίας σε μια εκτενή περίοδο της ιστορίας μας, μια τοιχογραφία που θα μπορούσε να γίνει για μας «κτήμα ες αεί» (αιώνια κληρονομιά), κι όμως την αγνοούμε απελπιστικά, όπως αγνοούμε τους περισσότερους από τους ανεκτίμητους θησαυρούς του πολιτισμού και της παράδοσής μας και, ως υποκατάστατα, καταναλώνουμε πολιτισμικά υποπροϊόντα που ξεπλένουν στον τόπο μας οι κάθε λογής Έμποροί των Εθνών. 

*** 

Στις μέρες μας, το ιστορικό μυθιστόρημα και η λογοτεχνία φαντασίας (όπως και οι κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές φαντασίας) βρίσκονται σε έξαρση. Ολόκληρες σειρές κινηματογραφικών υπερπαραγωγών με ιστορίες υπερηρώων ή επιστημονικής φαντασίας προβάλλονται κάθε χρόνο, πολυαναμενόμενες μάλιστα, σε όλες τις χώρες του δυτικού κόσμου ταυτόχρονα. Σειρές μυθιστορημάτων φαντασίας και τρόμου ή «ηρωικής φαντασίας», που μεταφέρονται και σε τηλεοπτικές ή κινηματογραφικές υπερπαραγωγές, όπως το Τραγούδι της Φωτιάς και του Πάγου του Τζωρτζ Ρ.Ρ. Μάρτιν (τηλεοπτικό Game of Thrones), οι περιπέτειες του Χάρι Πότερ και τα Φανταστικά Ζώα (η συνέχεια του Χάρι Πότερ στο ίδιο «σύμπαν») ή τα βαμπιρικά έπη Vampire Diaries, The Twilight Saga κ.λ.π., αποκτούν εκατομμύρια παθιασμένους οπαδούς και χαρακτηρίζονται «εκδοτικά και τηλεοπτικά φαινόμενα», αποφέροντας βέβαια ιλιγγιώδη οικονομικά κέρδη και κοινωνική καταξίωση στους συντελεστές τους. Οι άνθρωποι διψούν να αποδράσουν από τη σκούρα και καταθλιπτική πραγματικότητα, που τους εξευτελίζει και τους συντρίβει, και η ψυχαγωγία αυτού του τύπου λειτουργεί – επιτρέψτε μου – ως νέο πνευματικό όπιο. Μεθυστικό, συναρπαστικό (και για μένα), ενίοτε και με μιαν επίφαση συναισθήματος και ανθρωπιάς, αλλά κατά βάσιν αποπροσανατολιστικό. 

Ενώ όμως διαβάζουμε τα μυθιστορήματα του Τζωρτζ Μάρτιν και κάθε Τζωρτζ Μάρτιν, αγνοούμε απελπιστικά ότι στη χώρα μας υπάρχουν αριστουργήματα σαν τους Μαυρόλυκους. Φυσικά, έτσι κι αλλιώς αγνοούμε τους κορυφαίους λογοτέχνες μας, που λάμπρυναν τα ελληνικά γράμματα (και πραγματικά φώτισαν την ελληνική κοινωνία) ολόκληρο τον 20ό αιώνα. Κάποτε είχαν κύρος στην κοινωνία και πολλοί απ’ αυτούς είχαν σημειώσει και σπουδαία κοινωνική και πολιτική δράση. Εμείς τους μετατρέψαμε σε άχαρα φιλολογικά μαθήματα στις σχολικές αίθουσες και τα παιδιά μας δεν υποπτεύονται καν ότι είναι αληθινοί άνθρωποι που έχουν σπουδαία πράγματα να τους πουν, αμέσως δε μετά το σχόλασμα οι μαθητές διαγράφουν εντελώς απ’ τη μνήμη τους την ύπαρξή τους. 

Ως ένα σημείο, εμείς και τα παιδιά μας (παγιδευμένοι στο πολυμίξερ του καταναλωτισμού και της εξουθένωσης) είμαστε αθώοι. Από τη στιγμή όμως που το πληροφορηθούμε, είμαστε άξιοι της τύχης μας. Ακριβώς σαν να είμαστε στην εποχή του Ρήγα, την εποχή των Μαυρόλυκων. (Άραγε, ξέρεις για ποιον Ρήγα λέω, αγαπητέ αναγνώστη; Τα παιδιά μας, ξέρουν;). 

Έτσι, καταναλώνοντας μετά μανίας ιστορίες που μιλούν για φανταστικά, ψευδοϊστορικά βασίλεια, χάνουμε την ευκαιρία να επικοινωνήσουμε με την πολύ πιο συναρπαστική πραγματική ιστορία μας (και όλων των λαών, ιδίως μάλιστα εκείνων, με τους οποίους μοιραζόμαστε κοινές παραδόσεις, όπως οι βαλκανικοί και οι πρώην βυζαντινοί λαοί), που έχει να μας προσφέρει όχι μόνο ψυχαγωγία, αλλά και μόρφωση, αυτοσυνειδησία, προβληματισμό και έμπνευση. 

Αντί να καμαρώνουμε για τ’ ανδραγαθήματα και τα πολιτισμικά επιτεύγματα του λαού μας, να συγκινούμαστε με τις θυσίες του και να θρηνούμε για τις περιόδους υποτέλειας και τους εμφυλίους πολέμους μας, καμαρώνουμε, συγκινούμαστε και θρηνούμε για τους X-Men και τους Avengers, τον Τζων Σνόου και τη Ντενέρυς Ταργκάρυεν και τους κάθε λογής Μαχίρ και Μελέκ (γιατί και οι τούρκικες σαπουνόπερες έχουν γίνει πλέον βασικό στοιχείο της καθημερινής μας αποχαύνωσης)… Τα πρόσωπα που γεμίζουν τη φαντασία μας είναι οι παίχτες των ριάλιτις, μεταξύ των οποίων δυστυχώς και μικρά παιδιά (σε «διαγωνισμούς ταλέντων» ή χαριτωμένα ριάλιτι μαγειρικής, που όμως αρπάζουν σιγά σιγά από τα παιδιά μας τα τελευταία ψήγματα υγιούς παιδικότητας)!... 

*** 
 
Οι Μαυρόλυκοι έχουν άλλο ένα πλεονέκτημα, εκτός από το γεγονός ότι μιλάνε για τους δικούς μας ήρωες, τους δικούς μας προγόνους, τα δικά μας βάσανα και τους πόθους της λευτεριάς, που είναι ακριβώς τόσο δραματικά επίκαιρα όσο και την περίοδο, για την οποία μιλούν. Το πλεονέκτημα αυτό είναι ότι γράφτηκαν τα έτη 1939-1945, εν μέσω πολέμου και κατοχής της χώρας μας από τον Άξονα

Ενώ η Ελλάδα ήταν κατακτημένη από τη ναζιστική Γερμανία, τη φασιστική Ιταλία και τη φασιστική Βουλγαρία, ο συγγραφέας καθόταν και έγραφε τους Μαυρόλυκους. Έγραφε δηλαδή ένα έπος για ανθρώπους που ονειρεύονται και αποζητούν τη λευτεριά τους ή που ξέχασαν τη λευτεριά τους και τον εαυτό τους και δεν αποζητούν τίποτα πια. 

Αυτό λοιπόν το μυθιστόρημα των υπέρ χιλίων σελίδων γράφτηκε για να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανακτήσουν την ελευθερία της ψυχής τους και της χώρας τους και όχι με κίνητρο το χρήμα ή τη δόξα. Γράφτηκε ενώ έξω σφύριζαν οι σφαίρες και πέθαιναν άνθρωποι στους δρόμους από την πείνα, όχι στην άνεση και την ασφάλεια ενός γραφείου – βέβαια, σήμερα επίσης οι άνθρωποι πεθαίνουν στους δρόμους. Μόνο που πεθαίνουν χωρίς σκοπό, σαν αρνιά (ή σαν έντομα;). Στην Κατοχή, όπως και στους αιώνες της Τουρκοκρατίας που αναφέρει, οι άνθρωποι συχνά πέθαιναν για έναν μεγάλο σκοπό. Και σήμερα πεθαίνουν, αλλά δεν υπάρχει σκοπός, ούτε ανάμνηση ότι κάποτε υπήρχε σκοπός, ούτε καν ελπίδα. Κι αυτό κάνει ακόμη πιο δραματικά επίκαιρο το βιβλίο. Είναι ένα βιβλίο γραμμένο με αίμα (μεταφορικά μιλώντας), όχι με μελάνι. 

Εδώ θα σταματήσω. Διαβάστε τους Μαυρόλυκους – αυτό έχω μόνο να πω προς το παρόν. Και, αν είμαστε καλά, πρώτα ο Θεός, θα επανέλθω. 

Ευχαριστώ. 

ΥΓ. Ανταρόλυκοι, όπως ξέρουν οι φίλοι, είναι ένα είδος λύκων, που διαδραματίζουν κάποιο ρόλο στο Game of Thrones, αποχτώντας μια πνευματική σύνδεση με τ’ αφεντικά τους. Είναι από τα πιο συμπαθή στοιχεία εκείνου του μυθικού, λογοτεχνικού κόσμου. Έβαλα εδώ το όνομά τους κατ’ αντιπαράστασιν με τους Μαυρόλυκους.