ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Τρίτη, 17 Ιουλίου 2018

Ορθοδοξία Πολύγλωσση


Πνευματική ομάδα ιστοσελίδων σε διάφορες γλώσσες

Από την ιστοσελίδα της Ενωμένης Ρωμιοσύνης. Μπείτε για περισσότερα.

 
Ελληνικά: Κοινωνία Ορθοδοξίας
Ρουμανικά: Comuniune Ortodoxă
Σλοβακικά: Pravoslávne krestanstvo
Τουρκικά: Ortodokslar Topluluğu
Αραβικά: روم أرثوذكس
Αρμενικά: ՈՒՂՂԱՓԱՌ ԿՅԱՆՔ
Αγγλικά: The Orthodox Path
Αλβανικά: Orthodhoksia E Bashkuar
Γερμανικά: Orthodoxe Einheit

Εικ. του αγίου Πορφυρίου στα αραβικά, από εδώ
 

Δείτε, αν θέλετε, και στο ιστολόγιό μας την ενότητα:
Ετέραις γλώσσαις 

Και: 
MULTILINGUAL CHRISTIANITY – ORTHODOXY (του μοναχού Άβελ)

Σελίδες της ΟΟΔΕ:

 
Deutsch
English Contents
Français
Lingua Italiana
Türkçe
Romanian

(φαρσί - περσικά) فارسى

Σ' εμάς:
Αραβικά 
Αλβανικά 
ਪੰਜਾਬ (παντζάμπ, η γλώσσα των Σιχ - ταπεινή προσπάθεια με αυτόματη μετάφραση ελλείψει καλυτέρου)
 
Orthodox Christmas in some African Languages  (με παραπομπές σε ιστότοπους με ορθόδοξα κείμενα σε μερικές αφρικανικές γλώσσες)

Books about St Paisios of Holy Mount (1924-1994) in English, Albanian, Arabic, Bulgarian, French, German, Greek, Spanish, Italian, Persian, Russian, Serbian & Turkish (pdf) 

Orthodox Church and Southeast Asia 

Orthodox Christian texts in Native American languages

Εικ.: Ορθόδοξη εικόνα της Παναγίας από την Ιαπωνία. Από το μικρό αφιέρωμά μας:
Ορθόδοξες Παναγίες απ' όλο τον κόσμο!...
  
Ο Κύριος ας ευλογεί όλους τους λαούς της Γης, διά της Θεοτόκου & πάντων των αγίων, αδελφοί. Αμήν.

Συγκλονίζει το πανελλήνιο ο κλινήρης (6 χρόνια) μοναχός Σωφρόνιος


ekklisiaonline
Δημοφάντης
 
Η ΓΑΡ ΔΥΝΑΜΙΣ ΜΟΥ ΕΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΤΕΛΕΙΟΥΤΑΙ: Ο κλινήρης μοναχός Σωφρόνιος, ο οποίος πάσχει από την τερματική Νόσο Κινητικού Νευρώνος, παραχώρησε πρόσφατα μια συγκλονιστική συνέντευξη στο Crete TV, με την βοήθεια βλεμματικού συστήματος πληκτρολόγησης.

ΕΡ: Λένε ότι ο πόνος ολοκληρώνει την ύπαρξη. Εσείς το βιώνετε αυτό και πώς;

ΑΠ: Ο πόνος είναι ένα μεγάλο σχολείο και διδάσκει την αυτογνωσία η οποία οδηγεί στην αδελφογνωσία και εν τέλει στη θεογνωσία. Ο πόνος σε ταπεινώνει και με την ταπείνωση, η καρδιά μας μαλακώνει και ανοίγει στο Θεό και στον συνάνθρωπο μας. Επικοινωνώ με ανθρώπους σε όλο το κόσμο που υποφέρουν από σωματικές ή ψυχικές ασθένειες.
Με την βοήθεια του Θεού, με την εμπειρία μου στο κρεβάτι του πόνου, τους καταλαβαίνω, έστω και λίγο για να τους πω ένα παρήγορο λόγο, ένα λόγο του Χριστού μας. Σήμερα, υπάρχει τόση μοναξιά στον κόσμο και ταραχή και φόβος. Εμείς οι Χριστιανοί που έχουμε το δώρο Θεού να γνωρίζουμε τον Χριστό πρέπει να μοιραζόμαστε με τον συνάνθρωπο μας την χαρά, την γαλήνη και την αγάπη που είναι ο Χριστός. Δεν είναι αυτός ο στόχος της ύπαρξής μας, να σωθούμε όλοι;

ΕΡ: Τι θα λέγατε σε κάποιον που θέλει να κάνει ευθανασία;

ΕΡ: Η ζωή είναι ένα δώρο του Θεού προς όλους μας. Το καταλαβαίνω αυτό καλύτερα από ποτέ τώρα που είμαι στο κρεβάτι. Κανείς μας δεν ήρθε στη ζωή με τη θέλησή του. Οπότε πώς μπορείς να δώσεις ένα τέλος στη ζωή σου, αφού στην ουσία δεν σου ανήκει ; Αυτό κατά τη γνώμη μου είναι το πρόβλημα της εποχής μας, καλλιεργεί στο σύγχρονο άνθρωπο ένα εγωκεντρικό τρόπο ζωής, αποκομμένο από το κοινωνικό σύνολο, από την οικογένεια, τη γειτονιά, την πατρίδα κ.λπ. με αποτέλεσμα να θεωρούμε ότι είμαστε ανεξάρτητοι, αυτοκινούμενοι σε αυτό τον κόσμο.
Νομίζω είναι λάθος θεώρηση της ζωής που οδηγεί τον άνθρωπο της εποχής μας από την «αυτοθέοση» στην αυτοκτονία. Καταλαβαίνω ότι δε θέλει ο ασθενής να γίνει βάρος στους άλλους ή δε θέλει τους αγαπημένους του να τον βλέπουν να υποφέρει. Είναι πολύ ταπεινωτικό – το ξέρω πολύ καλά. Αλλά ο ταπεινός έχει την Βασιλεία του Θεού, όχι ο εγωιστής.

ΕΡ: Πιστεύετε ότι εάν δεν είχατε πίστη θα είχατε την ίδια στάση απέναντι στον πόνο;

ΑΠ: Χωρίς τον Χριστό θα ήμουν χάλια. Υπάρχει ένας άλλος πόνος που είναι οδυνηρότερος του πόνου για τον οποίο μιλούμε. Και αυτός είναι ο πόνος που νιώθει η ψυχή, όταν της λείπει η παρουσία του Θεού, που ζωογονεί τα πάντα και δίδει νόημα και σε αυτόν τον ανθρώπινο πόνο. Η απουσία του Θεού από τη ζωή του ανθρώπου σήμερα, είναι ο οδυνηρότερος και πιο αβάσταχτος πόνος.

ΕΡ: Στο κρεβάτι του πόνου έρχονται στιγμές που σας κάνει να αμφισβητήσετε το Θεό και την πίστη σας;

ΑΠ: Το αντίθετο, με ενώνει με το Θεό και νιώθω την Αγάπη και την παρουσία Του πιο έντονη. Αλλά δεν σημαίνει ότι δεν έρχονται και οι στιγμές της ανθρώπινης αδυναμία. Ο Χριστιανός χρειάζεται πίστη, ανδρεία, και τόλμη. Ο Θεός δεν σας εγκαταλείπει ποτέ.

ΕΡ: Πώς μπορεί να γίνει ο πόνος ευλογία; Τί μπορεί να σημαίνει «ζωή» όταν είσαι καθηλωμένος στο κρεβάτι του πόνου;

ΑΠ: Ο πόνος και οι δυσκολίες μερικές φορές είναι ανυπόφοροι για τον άνθρωπο. Αυτές τις στιγμές νιώθω την παρουσία και την παρηγοριά του Θεού πιο έντονα. Νομίζω και σε αυτά τα δύο ερωτήματα η απάντηση μπορεί να δοθεί από Εκείνον που κι εγώ τη λαμβάνω στις δύσκολες στιγμές μου, όταν ενατενίζω τον παθόντα και εσταυρωμένο Χριστό. Αυτός πρώτος μετέτρεψε τον δικό Του πόνο σε ευλογία. Και η δική Του ζωή πάνω στο Σταυρό δοξάστηκε και παρέμεινε στην ιστορία ως ο Βασιλεύς της Δόξης. Είναι το πρότυπο και συγχρόνως η ανάπαυση κάθε πονεμένου.

ΕΡ: Ποιές είναι οι δυσκολίες της ασθενείας σας;

ΑΠ: Έχω ALS/MND – η ασθένεια του Stephen Hawking. Δεν έχει θεραπεία. Είμαι παράλυτος, μόνο κουνώ τα βλέφαρα και τα χείλη μου. Δεν καταπίνω, σιτίζομαι από ένα γαστροσωλήνα. Δεν αναπνέω μόνος μου, παρά μόνο με την υποστήριξη ενός αναπνευστήρα. Μπορώ να σας πω λεπτομέρειες, αλλά αρκεί να πω ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτα χωρίς την βοήθεια κάποιου να με φροντίζει.
Ως λαϊκός ήμουν πολύ ανεξάρτητος σε ένα βαθμό πολύ εγωιστικό. Τώρα που δεν μπορώ να κάνω το παραμικρό χωρίς κάποιον άλλον, καταλαβαίνω γιατί ο Χριστός μας δίδαξε να είμαστε ενωμένοι σε ένα σώμα. Χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον, να είμαστε σε μια κοινωνία με τους συνάνθρωπους μας.

ΕΡ: Πόσα χρόνια βρίσκεστε στο κρεβάτι και πως γίνεται η επικοινωνία;

ΑΠ: Είμαι 6 χρόνια μόνιμα στο κρεβάτι. Επικοινωνώ με ένα σύστημα του υπολογιστή που μου επιτρέπει να γράφω με τα μάτια μου. Δόξα τω Θεώ! Βλέπετε, τί οικονομεί ο καλός Θεός!

ΕΡ: Τί θεωρείτε πως κερδίσατε ως το πιο θετικό από την ασθένεια σας;

ΑΠ: Χωρίς αμφιβολία, το πιο θετικό είναι η ένωση μου με τον Θεό, που νοιώθω την αγάπη Του να γεμίζει την καρδιά μου.

ΕΡ: Η σχέση σας με τους αδερφούς σας στην Ι.Μ. Γουβερνέτου, πώς είναι τώρα με την ασθένεια σας;

ΑΠ: Είμαι πολύ ευλογημένος στην Ι.Μ. Γουβερνέτου. Είναι ένας άγιος τόπος κάτω από την σκέπη της Παναγίας. Με την έντονη παρουσία του Αγίου Ιωάννη του Ερημίτη και τόπος μαρτύρων – έχει πολύ χάρη. Μες στην Θεία Οικονομία έχω ένα πολύ ευλογημένο ηγούμενο, τον γέροντα Ειρηναίο, άνθρωπο του Θεού, γεμάτο αγάπη. Η αδελφότητα είναι πολύ αγαπημένη με πατέρες ταπεινούς, που κάνουν τον αγώνα τους.
Με φροντίζουν με θυσιαστική αγάπη. Ένα παράδειγμα για την αγάπη που υπάρχει εδώ: Ταυτόχρονα ως δόκιμος παρουσιάστηκε η ασθένειά μου. Διαγνώστηκε ΑLS, μια ανίατη ασθένεια . Όταν έμαθα ποιά θα είναι η εξέλιξή της είπα στον γέροντά μου ότι δεν θέλω να γίνω βάρος στην αδελφότητα και δεν θα μονάσω. Όμως ο γέροντας και όλοι οι πατέρες είπαν ότι με θέλουν όπως είμαι. Αυτή είναι η αγάπη του Χριστού.

ΕΡ: Τι θα ήθελες να έλεγες στους τηλεθεατές που σε παρακολουθούν αυτήν την στιγμή, ασθενείς και μη;

ΑΠ: Η ζωή χωρίς Χριστό δεν είναι ζωή. Με τον Χριστό στο κέντρο της ζωής σας έχετε αγάπη, γαλήνη και η ζωή έχει άλλο νόημα. Όπως ο άγιος Πορφύριος έλεγε: «Ο Χριστός είναι το παν».


Συμπλήρωμα

Δυο φωτεινές ψυχές σε πονεμένα σώματα
Μοναχή Φιλαρέτη, η αχθοφόρος του πόνου

Εκεί όπου δε φαίνεται ο Θεός...
Το κελί μας διανυκτερεύει - Ποιοι προσεύχονται για μας απόψε;  
Βιβλίο "Γίνονται θαύματα σήμερα;" (παρουσίαση εδώ)
"Χριστέ, κάνε με καλά" (π. Ανδρέας Κονάνος)
Μια λυτρωτική εμπειρία από την ασθένεια του καρκίνου
Όταν ο Άγγελος έκλαψε… (ένας Άγγελος που βλαστημούσε, γιατί πονούσε)
Μια ορθόδοξη μάνα για την κοίμηση της 8χρονης κόρης της

Πόνος και Φως
ΖΗΣΕ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΙΑ!Είσαι ο άνθρωπός μου;
Άγιοι της γειτονιάς μας...

Της αγίας Μαρίνας & αγίας Ελισάβετ της Ρωσίας (17 του Ιούλη)

Five American Orthodox Priests Who Might Be Saints


orthodox history 

by Matthew Namee
 
Wherefore seeing we also are compassed about with so great a cloud of witnesses, let us lay aside every weight, and the sin which doth so easily beset us, and let us run with patience the race that is set before us… (Hebrews 12:1)

One of the most exciting things about studying the history of Orthodoxy in America is discovering a holy person who’s been completely forgotten. It’s commonly — and correctly — observed that God has glorified many more saints than are listed in the Synaxarion or depicted in icons. The ultimate example might be the Alexandrian cobbler from the life of St. Anthony: a simple layman who, according to God himself, was holier than Anthony. We remember Anthony and don’t even know the cobbler’s name, but there is no doubt that he is among that cloud of witnesses before the throne of God.
In this article, I’ve briefly described the lives of five little-known American Orthodox priests, all of whom, in my view, should be considered for canonization. I haven’t mentioned any laymen (or women), or any of the pious bishops in our history (such as Metropolitan Leonty Turkevich or Bishop Gerasimos Papadopoulos). And I know I’m just scratching the surface in terms of the holy priests who have served in America. But we know enough about these five priests that I can say, with fairly high confidence, that all of them are models who warrant further study.

Archimandrite Theoclitos Triantafilides

Fr. Theoclitos Triantafilides (d. 1916)

Fr. Theoclitos was from Greece and became a monk at the Russian monastery of St. Panteleimon on Mount Athos. From there, he went to Russia itself, where he studied at the Moscow Theological Academy. This is where things get really interesting. Fr. Theoclitos was asked by King George I of Greece to tutor the king’s young son. Then the Russian Tsar, Alexander III, asked Fr. Theoclitos to return to Russia and tutor his children, including the future Tsar Nicholas II. Fr. Theoclitos was actually one of the priests who served at the wedding of Nicholas II and his wife Alexandra.
In the 1890s, the Greeks and Serbs of Galveston, Texas got together and petitioned the Russian Church to send them a priest. Tsar Nicholas II himself answered their petition by sending them his old tutor, Fr. Theoclitos, who by this time was in his early sixties. He was one of a remarkable influx of great priests brought to America by Bishop Nicholas Ziorov (a group that included Ss. Raphael Hawaweeny, Alexander Hotovitzky, and John Kochurov, as well as other possible saints, including some listed in this article).
Fr. Theoclitos was the priest in Galveston for two decades, until his death in 1916. But he didn’t just take care of the Galveston parish — he took responsibility for the Orthodox people living throughout the Gulf Coast and beyond, traveling thousands of miles by horse and by train (and remember — he was an elderly man at this point). He ministered to all people, regardless of ethnicity, and had a gentle and holy disposition. His parish, which was named Ss. Constantine and Helen, eventually came to be predominantly Serbian, and many years after his death, the church switched from the Russian to the Serbian jurisdiction. But to this day, they continue to venerate their original Greek priest, sent by the Russian Tsar.
For more on Fr. Theoclitos, read this 2009 article by Mimo Milosevich and this 1914 Christmas homily by Fr. Theoclitos himself.

Fr. Nicola Yanney

Fr. Nicola Yanney (d. 1918)

At just 19, Nicola Yanney and his young wife Martha immigrated to America from Syria in the early 1890s, settling near Kearney, Nebraska. In 1902, Martha died while giving birth to their fifth child, and the baby died shortly thereafter. At 29, Nicola was a widower with four children. It is difficult to imagine the pain and turmoil he endured.
Two years later, the local Antiochian Orthodox community in Kearney asked that Nicola be ordained to serve as their priest. He traveled to Brooklyn, where the newly consecrated Bishop Raphael Hawaweeny educated and ordained him — this was St. Raphael’s first ordination. It might have been his best, too — while continuing to raise his children as a single parent, Fr. Nicola traveled all over the middle of the country, visiting Orthodox people in remote areas and performing baptisms, weddings, and funerals. For example, in 1911, he made at least 35 pastoral visits to at least a dozen different states and performed a total of 85 baptisms. That was in addition to serving his own parish in Kearney, and raising his four surviving children without a wife.
The Spanish flu pandemic hit the United States in 1918, and a number of Fr. Nicola’s Kearney parishioners were infected. That didn’t deter Fr. Nicola, though — he continued to minister to them, bringing them communion and hearing their confessions. You can probably guess where this is going: eventually, he caught the flu himself. It led to pneumonia, and he died on October 28, 1918. The cause of death may have been pneumonia brought on by the flu, but in reality it was a tireless devotion to his people. Few Orthodox priests in America have ever died so well.
For more on Fr. Nicola, read this 75-page PDF prepared by Fr. Christopher Morris, or, for a shorter account, check out this 2008 article by Fr. Paul Hodge. Also, in October, I’ll be the keynote speaker at an event commemorating the 100th anniversary of Fr. Nicola’s repose, hosted by his parish in Kearney, Nebraska. The event is free; for all the details, click here.

Fr. Ilia Zotikov

Fr. Ilia Zotikov (d. 1930)

Ilia Zotikov was a seminary classmate in Russia of the future American missionaries and hieromartyrs Alexander Hotovitzky and John Kochurov. St. Alexander referred to Fr. Ilia as “my best friend.” And like his friends, Fr. Ilia was a missionary to America and a martyr under the Bolsheviks, but for some reason he’s slipped through the cracks of history.
Fr. Ilia was a married priest who was brought to New York by Bishop Nicholas Ziorov in 1895. He spent 15 years in the United States, all of them as the assistant priest at St. Nicholas Cathedral. His best friend, Fr. Alexander Hotovitzky, was the cathedral dean. After returning to Russia, Fr. Ilia was a parish priest in St. Petersburg until 1919, when he again became Fr. Alexander’s assistant, this time at the great Christ the Savior Cathedral in Moscow. In both New York and Moscow, Fr. Ilia and Fr. Alexander served under St. Tikhon Bellavin, who by 1919 was Patriarch of Moscow.
But it wasn’t just a happy reunion. The Bolsheviks had taken over Russia and ruthlessly persecuted Orthodox clergy. Over the next decade, Fr. Ilia was in and out of prison and exile. His last arrest was in October 1930, after which (on October 23) he was either executed by firing squad or died of a heart attack on his way to be executed (sources differ on this point).
For more on Fr. Ilia, read this 2012 article by Aram Sarkisian, who stumbled upon Fr. Ilia while researching his family history.

Fr. Jacob Korchinsky

Fr. Jacob Korchinsky (d. 1941)

Fr. Jacob was two years younger than Fr. Ilia, and he came to America under similar circumstances, recruited out of seminary by Bishop Nicholas Ziorov in 1895. He converted hundreds of Alaskan natives to Orthodoxy and served as the first resident Orthodox priest in Canada (based in Edmonton). After a brief return to Russia, he served parishes in Pennsylvania, New Jersey, and Ohio. He founded numerous parishes, and St. Tikhon wrote of him, “He did much to convert the heathens to the Christian Faith and returned many Uniates to the Orthodox Church. He set the foundation for parish life in many places, built churches and assisted the unfortunate with his acquired medical knowledge.”
In 1915, Fr. Jacob and his family moved to Hawaii, where he again became the first resident priest in what was, up to then, untilled land for Orthodoxy. While there, someone told him that there were Orthodox people in Australia who had no priest, so Fr. Jacob traveled there, becoming the first Orthodox priest on the continent. He paid for all of his missionary work out of his own funds. At some point, he passed through Mexico, where he and his wife adopted an orphan girl. Eventually, he returned to the Russian Empire (to Odessa, now in Ukraine) — just in time for the onslaught of Communism. Little is known of Fr. Jacob’s later years, but we do know that he was arrested by the Soviet government on June 23, 1941, and was executed two months later. He was 80 years old.
For more on Fr. Jacob, read this article I wrote several years ago.

Fr. Joseph Xanthopoulos as a young priest

Fr. Joseph Xanthopoulos (d. 1981)

Fr. Joseph was younger than the other four priests listed here — he was born in the 1880s, so about a generation later. He was ethnically Greek, but he initially served under St. Raphael’s Syro-Arab Mission, and his Antiochian parishioners actually mistook him for being half Syrian because he related to them so well. He eventually served Greek and Antiochian parishes simultaneously in Wilkes-Barre, Pa., and he later served in Connecticut and Massachusetts before retiring to the Chicago area. Fr. Joseph was notable for many things, among them his work in ministering to young women. He started women’s organizations at his parishes and encouraged women to sign in the choir — a fairly innovative concept in those days.
Fr. Joseph was the sort of priest who brought people together. Even after moving to the Greek Archdiocese in the 1920s, he continued to minister to Antiochians, so much so that even many of his Greek parishioners thought he was part Arab. Several years ago, we published memories of Fr. Joseph written by his grandson. They included this one:
At night every night he would go to bed around 8 pm but he would go to sleep hours later. I would peek into his room and he was on his knees praying. I asked him once how come his prayers take so long. He said, “I have lived many years and know many people. I pray for each of them as well considering issues of the world, asking God for direction and giving thanks to him.”
Fr. Joseph died on July 22, 1981. In many ways, he was a new Fr. Theoclitos Triantafilides, who himself was simply following in the footsteps of St. Paul, being all things to all men.
For more on Fr. Joseph, read my article on his life, and read his grandson’s recollections.

*******

These five priests represent the tip of the iceberg in terms of undiscovered saints, and what I’ve presented here is the briefest of introductions to their lives. I hope that, in the years to come, we can work to preserve their memories, learn more about their lives, and uncover more priests, bishops, and laypeople like them in our history.
(This article originally appeared on my now-defunct other blog, Notes on Church History, in 2014. It’s reprinted here with minor revisions.)

See also

A Lover of Truth & a Boy who lived with the Deer and the Lions (fr. Seraphim Rose & st. Mamas - September 2nd)  
Two late priests icon the 20th century anguish of Russian Orthodoxy
The Stories of the Saints of North America
Orthodox Saints and the Future of America
USA of my heart
Latin America: Peoples in Search of Orthodoxy
Native American Pathways to Orthodoxy

Miley Cyrus, or: why Orthodox Mission in the West is an urgent need...  

Saint Innocent and the Aleut people
The ancient Christian Church - About Orthodox Church in the West World... Travelers on the Way to the Light
The Way - An introduction to the Orthodox Faith Memory Eternal, Fr. Peter Gillquist...
Matthew Gallatin: Thirsting for God in a Land of Shallow Wells
Father Symeon de la Jara: On a Righteous Path from Peru to Mount Athos  

Two Orthodox Missions in USA
The Orthodox Church in Haiti
 
Orthodox Christian texts in Native American languages
 
άγιοι Αμερικής (tag)
Ο π. Σεραφείμ Ρόουζ, ένας Ινδιάνος & ο «άνθρωπος πουλί»...
Αμερικανίδα καλλιτέχνις ερημίτισσα των δασών 

Το Grand Canyon της Ορθοδοξίας
Λατινική Αμερική: λαοί που αναζητούν την Ορθοδοξία
Ένας ορθόδοξος Ινδιάνος φύλαρχος
Μνήμη π. Σεραφείμ Ρόουζ († 2 Σεπτεμβρίου 1982)
Ορθόδοξοι άγιοι της Αμερικανικής Ηπείρου

Δευτέρα, 16 Ιουλίου 2018

Άγιος Αθηνογένης, ο ποιητής του ύμνου "Φως Ιλαρόν" (16 Ιουλίου)

(αποσπάσματα εκτενέστερου αφιερώματος)
 
Επιλύχνιος Ευχαριστία (Φως Ιλαρόν)
Σύντομο ιστορικό και η μετάφραση 
 
Άγιου Αθηνογένη επίσκοπου Πηδαχθόης
Η σύνθεση του ύμνου αποδίδεται στον μάρτυρα 
Αθηνογένη (εορτάζει 16 Ιουλίου), 
ο οποίος, κατά την παράδοση, τον εκφώνησε, 
την ώρα που τον οδηγούσαν στο μαρτύριο.

Η Επιλύχνιος Ευχαριστία (Το Φως ιλαρόν) είναι αρχαίος, πρωτοχριστιανικός λυχνικός ύμνος, δηλ. εσπερινός ύμνος της πρωτοχριστιανικής λατρείας ή, όπως τον ονομάζει ο άγιος Βασίλειος ο

Καππαδόκης, «επιλύχνιος ευχαριστία» [λυχνικός και επιλύχνιος: ψάλλεται την ώρα που ανέβουν οι λύχνοι, που ήταν τα φωτιστικά μέσα της εποχής]. Είναι ύμνος, που συνδέθηκε με την ακολουθία του Εσπερινού από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους. Η ύπαρξη του ύμνου αυτού μαρτυρείται ήδη από τον 4ο μ.Χ. αιώνα. Μάλιστα, ο Μέγας Βασίλειος αναφέρεται στην ύπαρξή του και τον χαρακτηρίζει ως «αρχαίαν φωνήν». Από τη μαρτυρία αυτή συνάγεται, ότι η Επιλύχνιος Ευχαριστία απηχεί λατρευτική παράδοση πολύ αρχαιότερη του 4ου μ.Χ. αιώνος. Ο περίφημος αυτός ύμνος είναι ποίημα ενός από τους άγιους Μάρτυρες και Ομολογητές των πρώτων αιώνων και μάλιστα της περιοχής αυτής - της Καππαδοκίας και Συρίας. Μια αρχαία παράδοσις τον αποδίδει στον άγιο Ιερομάρτυρα Αθηνογένη, που εμαρτύρησε με δέκα μαθητές του επί Διοκλητιανού στις 16 Ιουλίου στην Σεβαστία, γειτονική πόλη της Καισαρίας, γι' αυτό και ζωγραφίστηκε σε πολλές εκκλησίες της Καππαδοκίας.

Ο άγιος Βασίλειος ο Μέγας, στο γνωστό του έργο Περί Αγίου Πνεύματος (κεφ. Κθ': Περί Παραδόσεως στην Εκκλησία) μνημονεύει τον ύμνον αυτόν και μάλιστα αναφέρει ρητώς ένα στίχο του λέγοντας, ότι δεν ξέρει ακριβώς ποιος είναι «ο πατήρ των ρημάτων εκείνων της επιλυχνίου ευχαριστίας» αυτής, αλλά στην συνέχεια μνημονεύει και έναν (άλλον;) ύμνον του αγίου Αθηνογένους (του οποίου αναφέρει το όνομα μόνον, ως πασίγνωστο), και αυτόν μάλλον επιλύχνιον, που τον είπε ή έψαλε ο Μάρτυς μπροστά στους μαθητές του ως «εξιτήριον» (= εξόδιον από τον κόσμον αυτόν) «ορμών ήδη προς την δια πυρός τελείωσιν», πηγαίνοντας δηλ. στην φωτιά του μαρτυρίου του.

Ο ύμνος Φως ιλαρόν είναι ωραιότατο ποίημα καθαρώς χριστιανικής εμπνεύσεως και περιεχομένου. Εποιήθη και εψάλει ως δοξολογία στον Θεό κατά την εσπερινή ώρα της δύσεως του ηλίου• την ώραν αυτή που απλώνεται στην γη μας ένα χαριτωμένο, ιλαρό φως, με το οποίο τελειώνει η ημέρα, αλλά και προμηνύεται η νύχτα και από την νύχτα πάλι η άλλη ημέρα. Ο θαυμάσιος ύμνος φως ιλαρόν, ποιηθείς ως πρωτοχριστιανική επιλύχνιος ευχαριστία στον Χριστό είναι ένα τέλειο χριστιανικό λατρευτικό ποίημα που εν σπέρματι περιέχει όλα τα βασικά στοιχεία της χριστιανικής νέας, καθολικής, θείας και ενιαίας οράσεως του κόσμου και του ανθρώπου.

Είμαι σίγουρος ότι ο πρώτος ποιητής, δηλ. ο συνθέτης του, που μάλλον θα ήτο ένας μάρτυς του Χριστού, δεν σκέφθηκε, γράφοντάς τον ή μάλλον ψάλλοντάς τον αυθόρμητα και εμπνευσμένα για πρώτη φορά, να βάλει μέσα όλα τα θεολογικά κ.λ.π., άλλ' απλώς άφησε την καρδιά του να υμνήσει τον Θεό όπως τον ζούσε και εγνώριζε. (Εδώ και πάλιν ισχύει ο λόγος του Αποστόλου, ότι «ου γαρ θελήματι ανθρώπου... αλλ' υπό Πνεύματος Αγίου φερόμενοι ελάλησαν άγιοι Θεού άνθρωποι» - Β' Πέτρου 1. 21).

Άγιος Αθηνογένης (; - 311) επίσκοπος Πηδαχθόης και οι Δέκα Μαθητές του: Πατρίδα του Αγίου Αθηνογένη ήταν η Σεβάστεια της Καππαδοκίας. Η μόρφωση του, η θερμή πίστη του, καθώς και η γενναία φιλανθρωπική του δράση, τον ανέδειξαν επίσκοπο Πηδαχθόης. Σαν επίσκοπος, ήταν φωτεινό πνευματικό λυχνάρι για το ποίμνιο του. Μάλιστα τόσο πολύ ήθελε να συνεχιστεί το έργο του Ευαγγελίου, ώστε με ιδιαίτερη φροντίδα κατάρτισε ικανότατους βοηθούς του. 

Άλλα όταν έγινε ο διωγμός επί Διοκλητιανού, ο Αθηνογένης με δέκα μαθητές του, τον Ριγίνο, τον Μαξιμίνο, τον Πατρόφιλο, τον Αθηνογένη, τον Αντίοχο, τον Άμμωνα, τον Θεόφραστο, τον Κλεόνικο, τον Πέτρο και τον Ησύχιο, συνελήφθη από τον ηγεμόνα Φηλίμαρχο, και αφού όλοι ομολόγησαν το Χριστό αποκεφαλίσθηκαν. Απότμημα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Αθηνογένη βρίσκεται στη Λαύρα Αγίου Αλεξάνδρου Νέβσκι Αγίας Πετρουπόλεως.


Ο ύμνος, με ποιητική γλώσσα, απευθύνεται προς το Χριστό, τον οποίο και ονομάζει Φως Ιλαρόν. Το Ιλαρόν, όμως, αυτό Φως, είναι διαφορετικό, ως προς τη φύση Του, από το κτιστό φως του ήλιου, γιατί είναι το «(Φως) της Αγίας Δόξης του Αθανάτου, Ουρανίου και Μάκαρος Θεού Πατρός».
Σε αυτό το Άκτιστο Φως της Αγίας Δόξης, που είναι ο Χριστός, ανάγουν οι χριστιανοί λατρευτικά το νου και την καρδιά τους, κάθε φορά, που, «επί την ηλίου δύσιν», βλέπουν το «εσπερινόν φως» του φυσικού ήλιου, και μέσα από αυτή τη μυσταγωγική αναγωγή αισθάνονται την ανάγκη να υμνήσουν «Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα, Θεόν».
Ο επίλογος του ύμνου, απευθυνόμενος, όπως και ο υπόλοιπος ύμνος, προς το Χριστό, δικαιολογεί την πνευματική αυτή αντίδραση των χριστιανών στη θέα του εσπερινού φωτός, γιατί «...Άξιον Σε εν πάσι καιροίς υμνήσθαι φωναίς οσίαις, Υιέ Θεού, ζωήν ο διδούς, διό ο κόσμος Σε δοξάζει». 


Το βασίλεμα του Ηλίου, του Φώτη Κόντογλου


(...) Έχω γράψει πολλές φορές γι' αυτή την αγιασμένη και κατανυστική ώρα: Σ'ένα τέτοιο γράψιμο μου λέγω τα παρακάτω: «Πρός το βράδυ, ένα χρυσαφένιο γλυκό φως μπαίνει μέσα στον αγιασμένο πύργο της εκκλησιάς (στον τρούλλο), σαν να τον γεμίζει με θυμίαμα. Τούτη την ιερή ώρα βουΐζει ο τελευταίος φτερωτός προσκυνητής, ένας αθώος καντηλοσβήστης...

  • Από κάτω, την ίδια ώρα, λέγει ο καλόγερας με φωνή ήσυχη το «Φως ιλαρόν», ενώ ο ήλιος βασιλεύει, και τελειώνει η μέρα: «Φώς ιλαρόν αγίας δόξης αθανάτου Πατρός, ουρανίου, αγίου, μάκαρος, Ιησού Χριστέ, ελθόντες επί την ηλίου δύσιν, ιδόντες φως εσπερινόν, υμνούμεν Πατέρα, Υιόν και άγιον Πνεύμα, Θεόν. Άξιόν Σε εν πάσι καιροίς υμνείσθαι φωναίς αισίαις, Υιέ Θεού, ζωήν ο διδούς. Διό ο κόσμος Σε δοξάζει».

Δάκρυα έρχουνται στα μάτια του ανθρώπου, ακούγοντας αυτά τ' αρχαία λόγια, που είναι απλά και αιώνια σαν το βασίλεμα του ήλιου. Το βιβλίο που' ναι ακουμπισμένο απάνω στ' αναλόγι, γράφει πως είναι «ποίημα Αθηνογένους του Μάρτυρος».
Παμπάλαιος ύμνος, που τον λένε κάθε βράδυ, σαν τελειώνει η μέρα, από δυό χιλιάδες χρόνια ίσαμε σήμερα, απλοί άνθρωποι που βαστάνε από τους αρχαίους Έλληνες, σαν και τούτον τον Αγιονορείτη καλόγερα, που είναι και στο πρόσωπο σαν τους παλαιούς».


Αλλά και τούτη την ώρα που γράφω, λάμπει απάνω στον τοίχο, κοντά στο εικονοστάσι με τα αγαπημένα εικονίσματα που γλύτωσα από τους αλλόθρησκους και που τα προσκυνούσαν οι πρόγονοί μου.
Πόσο χαίρουμε σαν το βλέπω να μπαίνει μέσα στο καταφύγιό μου! Η χαρά που νιώθω είναι μά κρυφή χαρά, που τη φυλάγω στην καδιά μου, σαν ένα φως ανέσπερο, που θα την ζεσταίνει τον χειμώνα. Αυτό το υπερκόσμιο φως είναι μιά ελπίδα που έρχεται «εξ ετοίμου κατοικητηρίου του Κυρίου», είναι μια θεϊκή επίσκεψη που μου δίνει παρηγοριά.
Κάθε βράδυ το περιμένω με αγάπη. Δεν πηγαίνω πουθενά για να μην χάσω την ιερή αυτή επίσκεψη. Χαίρομαι που κρατά πολλή ώρα η παρουσία του και παρακαλώ ν' αργήσει να φύγει.

Μόλις αρχίζει και φεγγίζει μυστικά λέγω: «Καλώς το! Καλώς ήρθες πάλι στο φτωχικό μας. Κάθε βράδυ με χαρά σε περιμένουμε, και σαν φεύγεις, με ελπίδα σε προσμένουμε να'ρθεις το άλλο βράδυ. Ας αργήσουνε να περάσουμε οι μέρες που μας έρχεσαι».
Κάνω τον σταυρό μου και συλλογίζουμαι: «Τούτη την ώρα χρυσαφώνεις τα παλιά τέμπλα στα μοναστήρια, στολίζεις με ακριβά πετράδια το φτωχό εικονοστάσι, που είναι μέσα στη σπηλιά του ασκητή ή κανένα σκοτεινό κουβούκλι που κάνει την προσευχή της καμιά ταπεινή και πικραμένη ψυχή.

Την ίδια ώρα, όμως, μπαίνεις και σε σπίτια ψυχρά και δίχως πνοή, που κάθουνται μέσα άπιστοι άνθρωποι, και δεν σε παίρνουνε είδηση, αλλοίμονο! ω χαιρέτισμα αρχαγγελικό, ω αγιασμένη πορφύρα, που έγινες από τα αθάνατα αίματα που χύσανε οι Μάρτυρες του Χριστού.
Μπαίνεις και σε φυλακές σκοτεινές, εκεί που βασανίζουνται οι απελπισμένοι, για να τους δώσει λίγη ελπίδα. Μπαίνεις και σε τρύπες υγρές κι ανήλιαγες. Μπαίνεις και σε άψυχα κι άσλαχνα εργοστάσια, μα κανένας δεν σε παίρνει είδηση, ούτε πότε μπαίνεις, ούτε πότε φεύγεις, ούτε ποιά μέρα θα σβήσεις, φεύγοντας για πάντα, σαν τον άνθρωπο που δεν γυρίζουν να τον δούνε. 
Άραγε ο Θεός σε στέλνει μονάχα σε μας για να μας φέρεις την ελπίδα του και τον χαιρετισμό της αγάπης του, και σε περιμένουμε με αγάπη και με πόθο;...»
Αλλοίμονο! Σε στέλνει σε όλους τους ανθρώπους μα αυτοί δεν σε βλέπουν, ω φως ιλαρόν*, ω φώς εσπερινόν, ω φως ανέσπερον!

*ιλαρόν:-επίθετο- εύθυμο, φαιδρό, χαρωπό.

Φώτης Κόντογλου «Ευλογημένο Καταφύγιο», Κεφάλαιο: Το βασίλεμα του ήλιου. Παλιά σύντομα κείμενα πού μιλούν με λατρεία και γνώση για την Ελλάδα τής γνησιότητας που φέρουμε μέσα μας και που κινδυνεύει. εκδ. 1985, Η' έκδοση, 2000. Εκδόσεις Ἀκρίτας.


Και:

Άγιοι στις 16 Ιουλίου
Η σχέση του Εσπερινού και του Όρθρου με τη Δημιουργία του Κόσμου και τη Σωτηρία μας (& την καθημερινή μας ελπίδα)  
"Φως Ιλαρόν", μια κατηχητική & ιεραποστολική έκδοση...

Κυριακή, 15 Ιουλίου 2018

«Στα άκρα»: π. Λίβυος, π. Νικόλαος Λουδοβίκος, π. Φιλόθεος Φάρος, Νίκος Σιδέρης...


Ξεκινώντας από αυτή τη σχετική ανάρτηση, αναδημοσιεύουμε τέσσερις συνεντεύξεις που ελπίζουμε ότι θα σας πουν κάτι, ακόμη κι αν διαφωνήσετε σε ορισμένα σημεία.

***

Πώς ερμηνεύεται η σιωπή του Θεού στις δοκιμασίες των ανθρώπων; Γιατί επιτρέπει ο Θεός το άδικο; Γιατί οι χριστιανοί οφείλουν να νιώθουν χαρά δίχως ενοχές; Ο πατήρ Χαράλαμπος Παπαδόπουλος συζητεί με τη Βίκυ Φλέσσα και εξηγεί -μεταξύ άλλων- τα παραπάνω θέματα. Paul Cts.
Το ιστολόγιο του π. Χαράλαμπου (π. Λίβυος), η σελίδα του στο Facebook και ενότητες γι' αυτόν σε διάφορες ιστοσελίδες εδώ.



Ο πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Λουδοβίκος, καλεσμένος της Βίκυς Φλέσσα στην εκπομπή «Στα άκρα», ανιχνεύει την αυτοσυνειδησία των Νεοελλήνων και τον προβληματισμό που επικρατεί στον δυτικό άνθρωπο με τις καρτεσιανές καταβολές. 
 Μεταξύ άλλων, απαντά στα εξής ερωτήματα: Ποιoς είναι και πώς δημιουργήθηκε ο homo narcissus; Γιατί στη Δύση χάθηκε η κοινωνία μεταξύ των ατόμων και τι ρόλο παίζουν οι θεσμοί; Διέρχονται κρίση οι εθνικές ταυτότητες και γιατί; Τι συμβαίνει στην Ανατολή της Δύσεως, την Ελλάδα; Antifono.gr.
Πολλά για τον π. Νικόλαο Λουδοβίκο εδώ. Στο ιστολόγιό μας εδώ.



Ούτε πολύ νωρίς ούτε πολύ αργά, στη μέση ηλικία, υπάρχει χρόνος για ριζικές αλλαγές στη ζωή μας και για έναν αληθινό έρωτα, υποστηρίζει με σθένος ο πατήρ Φιλόθεος Φάρος, προσκεκλημένος της Βίκυς Φλέσσα στην εκπομπή «Στα Άκρα». ΕΡΤ Α.Ε.. "Ν": Αμφιλεγόμενος ο π. Φιλόθεος, όμως θεωρώ, ειλικρινά και ταπεινά, ότι κανείς δεν περισσεύει στον αγώνα για τη σωτηρία της ψυχής. Ενότητα για τον π. Φιλόθεο, με ενδιαφέροντα ανθολογήματα, εδώ.



Ποιος είναι ο ζωοδότης ναρκισσισμός και ποιος ο καταστροφικός; Πόσο διαφθείρει τον άνθρωπο ο καταναλωτικός ναρκισσισμός; Πρέπει να λέμε με ακράτεια την αλήθεια στους γύρω μας; Πώς επιτυγχάνεται μια ευτυχής συμβίωση; 
Για τα παραπάνω και για τη συναισθηματική μας ευθύνη στις σχέσεις με τους συνανθρώπους μας συζητεί -μεταξύ άλλων- με τη Βίκυ Φλέσσα ο ψυχίατρος Νίκος Σιδέρης. ΕΡΤ Α.Ε.. Ποια τα βιβλία του εδώ.

 
 
Το εξώφυλλο του πιο γνωστού, ίσως, βιβλίου του Ν. Σιδέρη. Από εδώ.

Άγιοι της Ημέρας (15 Ιουλίου)