ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Σάββατο, 6 Ιουνίου 2020

Το τριήμερο της Πεντηκοστής & του Αγίου Πνεύματος // Pentecost (the Descent of the Holy Spirit)




Ψυχοσάββατο: Η ορθόδοξη «Μέρα των Νεκρών» και η κοινωνική σημασία της

Η ομορφιά του Ψυχοσάββατου

Τι είναι η γιορτή της Πεντηκοστής;

Από το Πάσχα ώς του Αγίου Πνεύματος

Όταν δε γονατίζουμε, ούτε μπροστά στο Θεό

Το δύσκολο είναι το γονάτισμα της ψυχής

 
Η τολμηρότητα των ευχών της Πεντηκοστής (άρθρο του μητροπολίτη Προικονήσου π. Ιωσήφ)

Περιγραφή της εικόνας της Πεντηκοστής

Για το Άγιο Πνεύμα (Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος):

Ο μυστηριώδης Τρίτος

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα, τι δίνει στον άνθρωπο και πώς αποκτάται (αγ. Ιννοκέντιου Βενιαμίνωφ)
 
 
 

The Spirit of the World and the Spirit of God

Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2020

The Violence of Modernity



"The difficult answer is to quit living as though modernity were true. Quit validating modernity’s questions. Do not ask, “How can we fix the world?” Instead, ask, “How should Christians live?” and give the outcome of history back to God..."
 
Ancient Faith / Glory 2 God for all things

The calm voice at the helm says, “Make it so…” and with it, the mantra of modernity is invoked. The philosophy that governs our culture is rooted in violence, the ability to make things happen and to control the outcome. It is a deeply factual belief. We can indeed make things happen, and, in a limited way, control their outcome. But we soon discover (and have proven it time and again) that our ability to control is quite limited. Many, many unforeseeable consequences flow from every action. If I am working in a very, self-contained environment, then the illusion of total control can be maintained for a very long time. If, say, I am building a watch, my actions and their results can remain on a desktop. However, when the scale of action begins to increase, the lack of true control begins to manifest itself. Actions on the level of an entire society or culture are beyond our ability to manage. A culture is not a very large watch.
But we think it is. That delusion lies at the very heart of the philosophy of modernity.
The arguments supporting the success of modernity are always misleading. The single desired effect (e.g. the end of slavery) is cited. But every unplanned consequence is ignored (the massive displacement of black families, the rise of Jim Crow, etc.). Certain actions are extremely desirable (such as ending slavery), but every action carries its unforeseen consequences. What tends to be the case is that the desired outcome is credited to our actions, while the unforeseen consequences are credited to “nature” (or some such thing). Modernity always wins, because it cooks the books.

The work of “making it so,” is always an act of violence. We take what is not so and force it to be otherwise. Whether it is the violence of a plow making a field suitable for planting, or the violence of creating a parking lot, human beings have formed and shaped their world by “making it so,” throughout our existence. The field and the parking lot, as innocuous and innocent as they may be, also create consequences that were not part of the plan. The only means of dealing with these consequences are to employ more violence to alter things yet again (requiring yet more violence, ad infinitum), or to treat the consequences as an acceptable change.
In this sense, to be an active part of the world is to employ violence. We do not sit lightly on the surface of our planet. Most human societies across history, have made a moderate peace with the world in which they live, using forms of violence whose consequences have been well-enough tolerated and accounted for so as to be bearable. The rate of change in such societies was modest, and within the limits that a culture could easily accommodate.

Large and rapid change is another thing entirely. “Changing the world,” under a variety of slogans, is the essence of the modern project. Modernity is not about how to live rightly in the world, but about how to make the world itself live rightly. The difference could hardly be greater. The inception of modernity, across the 18th and 19th centuries, was marked by revolution. The Industrial Revolution, the rise of various forms of capitalism, the birth of the modern state with its political revolutions, all initiated a period of ceaseless change marked by winners and losers. Of course, success is measured by statistics that blur the edges of reality. X-number of people find their incomes increased, while only Y-number of people suffer displacement and ruination. So long as X is greater than Y, the change is a success. The trick is to be an X.
The ceaseless re-invention of the better world rarely takes stock of its own actions. That large amounts of any present ruination that are the result of the last push for progress is ignored. It is treated as nothing more than another set of problems to be fixed. As the fixes add up, a toxic culture begins to emerge: food that cannot be eaten; air that cannot be breathed; relationships that cannot be endured; safety that cannot be maintained, etc. As the toxicity rises, so the demand for ever more action and change grows, and, with it, the increase in violence (of all types). The amount of our human existence that now requires rather constant technological intervention is staggering. The entire modern pattern of dating, marriage, family and procreation are impossible without chemical and biological intervention. There has been no “sexual revolution,” only the application of technology into one of the most all-pervasive and normal parts of human existence, creating an artificial aspect to our lives that rests on violence. The abortion of nearly one-third of all children conceived is but a single example. The foundations of our present society are built on doing profound violence to human nature.

It should be noted that I have not suggested some mode of existence that is free of violence. Human beings make things happen, as does most of creation. Modernity, however, is another matter. Its better world has no limits, its project is never-ending. What are the proper limits of violence? Are there boundaries that must not be crossed?
Modernity has as its goal the creation of a better world with no particular reference to God – it is a secular concept. As such, that which constitutes “better” is, or can be, a shifting definition. In Soviet Russia it was one thing, in Nazi Germany another, in Consumer-Capitalist societies yet another still. Indeed, that which is “better” is often the subject of the political sphere. But there is no inherent content to the “better,” nor any inherent limits on the measures taken to achieve it. The pursuit of the better (“progress”) becomes its own morality.
The approach of classical Christianity does not oppose change (there is always change), nor does it deny that one thing might be better than another. But the “good” which gives every action its meaning is God Himself, as made known in Christ. In classical terms, this is expressed as “keeping the commandments.” Those commandments are summarized in the love of God and the love of neighbor. There are other elements within the commandments of Christ that minimize and restrict the use of violence.
There is, for example, no commandment to make the world a better place, nor even to make progress towards a better world. The “better world” concept is, historically, a heretical borrowing from Christianity, a secularization of the notion of the Kingdom of God, translated into terms of progressive technology and laws (violence). But, in truth, the management of history’s outcomes is idolatrous. Only God controls the outcome of history.

My experience is that questioning our responsibility for history’s outcome will always be met with anxious objections that we would be agreeing “to do nothing” and the results would be terrible. Keeping the commandments of Christ is not doing nothing. It is, however, the refusal to use violence to force the world into ever-changing imaginary versions of the good.
I will cite a somewhat controversial example (all examples would be controversial, for modernists love nothing better than to argue about how to next use violence to improve the world). Consider the task of education. Teaching children to read, write and do numbers is not a terribly modern thing. It has been done for centuries, and, occasionally, done rather successfully. But the education industry (a subset of government) exists as an ever-changing set of standards, techniques, and procedures, whose constantly changing results occasion ever-increasing testing, change, control, management and violence to yield frequently lesser results. It has largely produced a cult of management and administration (the bane of every teacher’s existence). This example could be, mutatis mutandis, multiplied over the whole of our increasingly dysfunctional culture.
Sadly, as the results of modernity’s violent progress become more dysfunctional, the greater the temptation grows to do more of the same. Every problem is greeted only with the question of how it might be fixed, with no one ever suggesting that the fixing of the world might be our largest problem.
Again, this is not an all-or-nothing thing. The classical world was not passive nor was there an absence of change. Modernity has chosen economics as the measure of the good, treating increasing productivity as the engine of progress and prosperity and the primary measure of a better world. Debates over the best means of driving such productivity, whether through command-and-control or passive market forces, have been the primary arguments within modernity.

There are many, many other goods that could be, and have been the measure of a culture. The only reason for using economic productivity is the false belief that material prosperity is the fount of all blessings. If we are rich enough, we will be happy.
At the very dark end of the spectrum, America’s philosophical assumptions have made it the servant of modernity-as-export where literal violence is the day-to-day result. Remaking the Middle East has not only failed (completely) but cost hundreds of thousands of lives, a large proportion of which were complete innocents. The resulting chaos has been, at best, a distraction from our unrelenting pleasure in the entertainment industry, though our wars have generated a very popular genre of video game. Violence itself has become a consumer product.
This picture of the modern world can, in the modern Christian mind, provoke an immediate response of wondering what can be done to change it. The difficult answer is to quit living as though modernity were true. Quit validating modernity’s questions. Do not ask, “How can we fix the world?” Instead, ask, “How should Christians live?” and give the outcome of history back to God.
How should we live?
  • First, live as though in the coming of Jesus Christ, the Kingdom of God has been inaugurated into the world and the outcome of history has already been determined. (Quit worrying)
  • Second, love people as the very image of God and resist the temptation to improve them.
  • Third, refuse to make economics the basis of your life. Your job is not even of secondary importance.
  • Fourth, quit arguing about politics as though the political realm were the answer to the world’s problems. It gives it power that is not legitimate and enables a project that is anti-God.
  • Fifth, learn to love your enemies. God did not place them in the world for us to fix or eliminate. If possible, refrain from violence.
  • Sixth, raise the taking of human life to a matter of prime importance and refuse to accept violence as a means to peace. Every single life is a vast and irreplaceable treasure.
  • Seventh, cultivate contentment rather than pleasure. It will help you consume less and free you from slavery to your economic masters.
  • Eighth, as much as possible, think small. You are not in charge of the world. Love what is local, at hand, personal, intimate, unique, and natural. It’s a preference that matters.
  • Ninth, learn another language. Very few things are better at teaching you about who you are not.
  • Tenth, be thankful for everything, remembering that the world we live in and everything in it belongs to God.
Icon from here
That’s but a minor list, a few things that occur to me offhand. They are things that encourage us to live in a “non-modern” manner. It is worth noting that when Roman soldiers approached John the Baptist and asked him how they should live, he told them to be content with their wages and to do violence to no one. They were in charge of the world in their day – or so they could mistakenly think. My few bits of advice are of a piece with that beloved saint’s words.

Πέμπτη, 4 Ιουνίου 2020

Orthodox Bishops of the USA: Solidarity with those who condemn racism and inequality

Terrence Floyd, George Floyd's brother visits the location where his brother was killed, June 1 (photo from here)


 Photo from here (Orthodox Archbishop of America Elpidophoros)

Orthodox Times
St. Simon of Cyrene Orthodox Mission (about)


"N": Το Συμβούλιο των Επισκόπων όλων των Κανονικών Ορθοδόξων Εκκλησιών των ΗΠΑ καταδικάζει τον ρατσισμό και τη βία, με αφορμή τη δολοφονία του Τζωρτζ Φλόιντ, που πυροδότησε το πρόσφατο (Μάιος - Ιούνιος 2020) κύμα αιματηρών ταραχών στις ΗΠΑ. Παράλληλα, ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος συμμετείχε σε ειρηνική διαμαρτυρία στο Μπρούκλιν (φωτο)

The Executive Committee of the Assembly of the Canonical Orthodox Bishops of the USA is calling on a moment of silence and solidarity for all victims of racial violence on Wednesday at 12.00, on the occasion of the recent incidents and unrest that are taking place in many American states, due to the murder of George Floyd.
The Orthodox Bishops express their unequivocal solidarity with all those who condemn racism and inequality, “which betray the spirit of democracy in our nation, i.e. ‘one Nation under God, indivisible, with liberty and justice for all’.”
As they typically report, “violence is a horrible and tangible manifestation of the reign of sin in our world. It is expressed in many faces, all of which seek to deny the image and likeness of God in each human person, in whom God has placed an irreducible dignity and sacredness.”
“Thus, as Orthodox Hierarchs, we condemn all actions and words that promote hatred and racism, but also all acts of violence and destruction.”



See also

en.Wikipedia / Killing of George Floyd

Greek Orthodox Archbishop Iakovos of USA, Martin Luther King Jr. & Reverend James Reeb 
Ecumenical Patriarch Joachim II Opposes American Slavery in 1862
OLD PROBLEMS IN THE NEW WORLD: A Forum on Modern Slavery in the Ecumenical Patriarchate

  
Orthodox Christian Clergy Against Racism
Racism: An Orthodox Perspective

The Heresy of Racism
Racism (tag)  

Orthodoxy, Torture & death penalty
The Kingdom of Heaven, where racial discrimination has no place
Grace and “the Inverted Pyramid” 

Race and the Fall


How “White” is the Orthodox Church? 
Ancient Christian faith (Orthodox Church) in Africa

Τετάρτη, 3 Ιουνίου 2020

Γερμανία, Λουξεμβούργο, απαγορεύουν την Θεία Μετάληψη. Δεν το διαπραγματεύονται. Εδώ;



Τι και πώς

(...) Σήμερα, έχουν ήδη ανοίξει οι εκκλησίες στην Ελλάδα, μετά την καραντίνα λόγω κορωνοϊού, κατά το πρώτο κύμα της κρίσης. Άνοιξη 2020. Όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες. Άνοιξαν γενικά οι χώροι λατρείας, ή σύντομα θα ανοίξουν, μετά τις αποφάσεις που παίρνουν οι κυβερνήσεις για τον περιορισμό των μέτρων προφύλαξης.
 

Και να, που η δοκιμασία αντί να λέμε ότι τελείωσε, συνεχίζει με ετέρα μορφή, ίσως ακόμη πιο ουσιαστική. Συνεχίζει με μια κουβέντα «περί των Μυστηρίων». Όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλες εκείνες τις χώρες όπου υπάρχει Ορθόδοξος ναός. (...)

Ορισμένοι λαϊκοί απολέσαντες την επαφή με την Εκκλησία, κυβερνήσεις, και υγειονομικές αρχές σε παγκόσμια κλίμακα, θέτουν υπό αμφισβήτηση το Φως που ήρθε για να αποβάλλει το σκοτάδι, το Φως αυτό που λαμβάνουν οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, με την Θεία Κοινωνία. Στο στόχαστρο βρίσκεται κατεξοχήν ο Ορθόδοξος ναός, όπου τίθεται θέμα περί της ασφαλούς υγιεινής του «ακατάληπτου Μυστηρίου». 


Τώρα θα μας πείτε, πώς να εξηγήσεις τα «ανερμήνευτα» σε Κυβερνήσεις, κυβερνώντες και αρμόδιους Υπουργούς, υπεύθυνους για την πανδημία. Πως να αποδώσεις στους μη κατέχοντες, όσα μόνο η ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, επιτρέπει να γίνουν κατανοητά, και μόνο εν μέρει. Ατενίζοντας τον Σταυρό του Χριστού, είναι η απάντηση.
 

Οι φίλες χώρες Γερμανία, Λουξεμβούργο, απαγορεύουν την Θεία Μετάληψη, και το δυσάρεστο είναι ότι πιστεύουν ότι επιτρέποντας τη λειτουργία των ναών, έκαναν το καθήκον τους αναφορικά με την πίστη των Ορθοδόξων και του πιστούς. Δεν το διαπραγματεύονται. Ένα τείχος υψώνεται όχι προς την επικοινωνία, αλλά ως προς την ψηλάφηση των όντων. Αναλογιζόμαστε πόση προσπάθεια έκαναν οι άξιοι Μητροπολίτες σε διαπροσωπικό επίπεδο, με τους αρμόδιους φορείς ώστε για να γίνουν κατανοητοί, αλλά σίγουρα χωρίς αποτέλεσμα.
 

Όπως έλεγε η Γερόντισσα Γαβιηλία, όταν πήγαινε κάποιος και της έθετε ερωτήματα, περί της Πίστεώς μας, τον ρωτούσε, αν πήγαινε στην εκκλησία, εάν κοινωνούσε, αν εξομολογείτο, και μετά άρχιζε να συνομιλεί μαζί του. Εάν όχι, τότε του έλεγε πρώτα θα κάνεις ότι σου αναλογεί, ως βαπτισμένος ορθόδοξος χριστιανός, και μετά έλα να τα πούμε. Τι να λέμε τώρα για όλους εκείνους που δεν είναι καν βαπτισμένοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί.
 

Κάτι ανάλογο είχε πει στην ταπεινότητά μου ένας άξιος ιερέας, όταν θέλησα να ανοίξω κουβέντα μαζί του περί της Πίστεως, όταν ακόμη ήμουν άσχετη. Μόνο κριτική έκανα. Αφού καλοσυνάτα μου εξήγησε τα βασικά, ευγενικά συνέχισε ότι «δεν θα καταλάβετε, αν συνεχίσω», δεδομένου ότι για να συνεχίσει την κατήχηση θα έπρεπε να με εισάγει σε έννοιες οντολογικές, όπως για παράδειγμα το ότι «ο Πατήρ είναι Αγέννητος». Δεν καταλάβαινα τότε, την Αγία Τριάδα.
 

Παρόμοια κατάσταση βιώνεται σήμερα. Η συζήτηση γίνεται εκτός ναών, σε Υπουργεία, και αρμόδια θεσμικά όργανα αποφάσεων. Δεν γνωρίζουμε, αλλά φανταζόμαστε τους Ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου, σε Ευρώπη, Αμερική, Νότια και Βόρεια, Αυστραλία, Ασία και Βαλκανικές χώρες, να δίνουν την προσωπική κατάθεση μαρτυρίας για τα όσια της Πίστεώς μας. Να προσπαθούν να βρουν λύσεις, ώστε το Μέγα Μυστήριο να δίδεται στους πιστούς αναλλοίωτο. Δεν είναι δυνατόν να αλλοιώνεται, ανάλογα με τον αριθμό των θυμάτων που αριθμεί η κάθε χώρα. 

Υπάρχουν κόκκινες γραμμές σε ορισμένα θέματα που αδυνατούν να ορισθούν με νομοθετικά θεσπίσματα, όπως σοφά μας το είπε και ο Παναγιώτατος. «Η συγκατάβασις της Εκκλησίας φθάνει μέχρι Σταυρού, αρνείται όμως την κατάβασιν εξ αυτού, εξ υπακοής προς τας αρχάς και τας εξουσίας του κόσμου τούτου, όταν αμφισβητείται το Μυστήριον των μυστηρίων της ζωής της, η Θεία Ευχαριστία».
 

Ως προς την Καθολική Εκκλησία δεν τίθεται θέμα, γιατί στον αγιασμένο άζυμο Άρτο που δίδεται στους πιστούς, ως μετάληψη, η λεγόμενη «Όστια», δεν προσφέρεται το Αίμα του Χριστού. Για όσους αρχίζουν να σκέπτονται κάποιες παρόμοιες εκδοχές, παρακαλούμε να αναλογισθούν πώς θα είναι οι ορθόδοξοι ναοί, μετά από μια απόφαση αλλοίωσης του Μυστηρίου των μυστηρίων. Σίγουρα θα έχουν το μέλλον των εκκλησιών της Δύσης, οι οποίες, αφού βιώσαν το δράμα του κενού ναού, μετατρέπονται σε ντισκοτέκ και μπάρ, για να ενισχυθούν τα ταμεία της Καθολικής Εκκλησίας, προκειμένου να εξασφαλισθεί η συντήρησή τους.
 

Δεν είναι της παρούσης να αναλύσουμε τα περί «άζυμου άρτου», αλλά είναι ευκαιρία, αν κανείς θελήσει να ασχοληθεί, να εντρυφήσει όχι μόνο επ’ αυτού, αλλά και επί των θεμελιωδών διαφορών μεταξύ Ορθοδόξων και Καθολικών. Να τολμούσαμε να πούμε, έτσι μονοσύλλαβα, λακωνικά και απλοϊκά, ότι η εκκλησία ένα μόνο λόγο ύπαρξης έχει, και αυτός είναι ή μετάδοση των Ακτίστων ενεργειών στους πιστούς και βαπτισθέντες Ορθοδόξους Χριστιανούς, δια των Ιερών Μυστηρίων. Η συνάθροιση και όλα τα επακόλουθα είναι συνέχεια της Θείας Ευχαριστίας. Αν η σύναξη αποκοπεί από το Μυστήριο, την Μυσταγωγία που συντελείται στην Αγία Τράπεζα, τότε γίνεται οργανισμός. 

Η συζήτηση που διχάζει, κατά την ταπεινή μας γνώμη, δεν μπορεί να γίνεται παρά μόνο επί του Κτιστού και του Ακτίστου. Το Άκτιστο πρέπει να μπορέσουν να δεχθούν όσοι δεν το κατανοούν. Μόνο το ηθικό κομμάτι της ζωής του Χριστού δεν είναι ικανό να ανακαινίσει καρδιές λίθινες, από τον ορθολογισμό, μέσα από τις οποίες έχουν θεμελιωθεί όλα τα εθνικά και διεθνικά, πολιτειακά συστήματα.
 

Όσο για τα άλλα δόγματα, χριστιανικά και μη, κανένα θέμα δεν προκύπτει εφόσον δεν κοινωνούν οι πιστοί από το «Κοινό Ποτήριο».
Τα τζαμιά, επίσης, εφόσον τηρούν τις αποστάσεις, δεν τίθεται θέμα κοινής προσευχής, λαμβανομένων των μέτρων ασφαλείας. Τα δείπνα τους, γίνονται σε οικίες και εστιατόρια.
 

Από ό,τι γνωρίζουμε, καμία άλλη θρησκεία, κανένα άλλο δόγμα δεν συμμετέχει στο κοινό Μυστικό Δείπνο, με τον επουράνιο Άρτο να δίδεται στους πιστούς, ως Σώμα και Αίμα Χριστού, από ένα κοινό Άγιο Ποτήριο, και με την ίδια Αγία Λαβίδα, προς οικοδόμηση του λαού του Χριστού. Της οικογένειας δηλαδή του Χριστού, για τα μέλη της οποίας, επεφύλαξε ο Κύριος το Δείπνο της Αθανασίας.
Παράσχου Κύριε! Φως στον κόσμο σου, και χαρά στους πιστούς χριστιανούς.
Εκτιμούμε ότι η συζήτηση αυτή θα κρατήσει για καιρό, και όλοι θα δοκιμαστούμε στην αγάπη μας.
 

Γιαγιά Ελένη Όλγα

Παρακαλώ, και:

Κορωνοϊός και Θεία Μετάληψη - Πρόταση (& πρόσκληση) για επιστημονική διερεύνηση του θέματος
Θεία Κοινωνία στην εποχή του κορωνοϊού

Εκτός νόμου Εκκλησία με κρυφούς Ιερείς! Η Εκκλησία "δεν διώκεται", αλλά ας ετοιμαζόμαστε, άγιοι Πατέρες & αγαπητοί αδελφοί - καλού κακού απλώς...

Εκκλησία της Ελλάδος: ''Το θέμα της Θείας Ευχαριστίας παραμένει αδιαπραγμάτευτο''




Πρακτορείο Εκκλ. Ειδήσεων ΡΟΜΦΑΙΑ
 
Συνήλθε σήμερα, Τετάρτη 3 Ιουνίου 2020, στη δευτέρα Συνεδρία της για τον μήνα Ιούνιο η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος της 163ης Συνοδικής Περιόδου, υπό την προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.
Ο Μακαριώτατος Πρόεδρος και τα Μέλη της ΔΙΣ δέχθηκαν τον Αξιότιμο Υπουργό Εσωτερικών κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο και τον Αξιότιμο Υπουργό Υγιείας κ. Βασίλειο Κικίλια, στον οποίο επεδόθη, ως δωρεά της Εκκλησίας της Ελλάδος, υγιειονομικό υλικό για τις ανάγκες του Εθνικού Συστήματος Υγιείας, ήτοι δέκα (10) monitors για τον εξοπλισμό των μονάδων εντατικής θεραπείας, αξίας 85.000,00 € & ένας (1) κεντρικός σταθμός παρακολουθήσεως για τις ΜΕΘ, αξίας 12.000,00 €.

Κατά την σημερινή Συνεδρία η ΔΙΣ:

- Επεκύρωσε τα Πρακτικά της προηγουμένης Συνεδρίας.
- Έλαβε γνώση του από 17-5-2020 Γράμματος της ΑΘΠ του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου σχετικού προς το θέμα της κοινής πορείας στην ποιμαντική αντιμετώπιση των αμφισβητήσεων του καθιερωμένου τρόπου μεταδόσεως της Θείας Κοινωνίας, ως και του από 19-5-2020 Γράμματος της ΑΜ του Πατριάρχου Ρουμανίας κ. Δανιήλ σχετικού προς το ίδιο θέμα.

Η ΔΙΣ απεφάσισε, ομοφώνως, να αποσταλούν απαντητικώς ανάλογα Συνοδικά Γράμματα, στα οποία θα προσεπιδηλούται και πάλι το ότι, η Εκκλησία της Ελλάδος εμμένει στην εξ αρχής εκφρασθείσα δογματική και θεολογική επιβεβαίωσή της ότι 

«το Ιερό Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας παραμένει αδιαπραγμάτευτο όπως μας παρεδόθη από την περί αυτού διδασκαλία της Ορθοδόξου Παραδόσεως και των αγίων Πατέρων της αγίας μας Εκκλησίας», 
ως επίσης και το ότι 
«η διαδικασία μεταδόσεως της Θείας Κοινωνίας προς τους πιστούς παραμένει ως έχει και όπως μας έχει παραδοθεί υπό των αγίων Πατέρων και υπό της Ιεράς μας Παραδόσεως».
- Έλαβε γνώση του Απολογισμού των Δαπανών για το προσφερθέν έργο της Φιλανθρωπίας υπό της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και υπό των Ιερών Μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, κατά το έτος 2019.
Προς τούτο θα εκδοθεί σχετική Αναλυτική Έκθεση για τις παραπάνω δαπάνες.
 
- Ώρισε το Πρόγραμμα των εορταστικών εκδηλώσεων για τον εορτασμό της ιεράς μνήμης του Αγίου Αποστόλου των εθνών Παύλου, ιδρυτού της Εκκλησίας της Ελλάδος, ως εξής:
α) Την Κυριακή 28 Ιουνίου 2020 στις 7 μ.μ., στον Ιερό Ναό Αγίου Παύλου επί της οδού Ψαρών της πόλεως των Αθηνών, θα τελεσθεί ο Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός, στον οποίο θα χοροστατήσει ως εκπρόσωπος της ΔΙΣ ο Σεβ. Μητροπολίτης Μηθύμνης κ. Χρυσόστομος.
Ομιλητής ωρίσθη ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης π. Σεραπίων Μιχαλάκης, Β’ Γραμματεύς – Πρακτικογράφος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.
β) Το πρωί της εορτής, Δευτέρα 29 Ιουνίου 2020, στον Ιερό Ναό Αγίου Παύλου επί της οδού Ψαρών της πόλεως των Αθηνών, θα τελεσθεί ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία, ιερουργούντος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, με την συμμετοχή δύο βοηθών Επισκόπων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.
Κατά την Θεία Λειτουργία θα ομιλήσει ο Θεοφιλ. Επίσκοπος Ωρεών κ. Φιλόθεος, Αρχιγραμματεύς της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.
γ) Την Κυριακή 28 Ιουνίου 2020 στις 7 μ.μ., στον Καθεδρικό Ιερό Ναό του Αποστόλου Παύλου Κορίνθου, θα τελεσθεί ο Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός, στον οποίο θα χοροστατήσει ως εκπρόσωπος της ΔΙΣ, ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος, επ’ ευκαιρία των εορταστικών εκδηλώσεων υπό τον τίτλο «ΙΔ’ Κορίνθου Παύλεια 2020».
 
- Ενέκρινε την πρόταση της Συνοδικής Επιτροπής επί των Αιρέσεων περί της διοργανώσεως της ΛΒ’ Πανορθοδόξου Συνδιασκέψεως Εντεταλμένων Ορθοδόξων Εκκλησιών και Ιερών Μητροπόλεων διά θέματα Αιρέσεων και Παραθρησκείας.
Η Συνδιάσκεψη θα πραγματοποιηθεί στον Πύργο Ηλείας από την 19η έως και την 21η Οκτωβρίου 2020.
Η ΔΙΣ λαβούσα υπ’ όψιν την από 2-6-2020 εκδοθείσα ΚΥΑ περί επιβολής μέτρων στους θρησκευτικούς χώρους λατρείας για την προστασία της δημοσίας υγιείας έναντι του κορωνοϊού Covid-19 για το χρονικό διάστημα από 6-6-2020 έως και 9-7-2020, απεφάσισε να αποστείλει τις σχετικές οδηγίες προς τους Σεβ. Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος.
 
Η ΔΙΣ λαβούσα υπ’ όψιν τις εισηγήσεις της Συνοδικής Επιτροπής επί των Αιρέσεων:

α) Εξ αφορμής της συστάσεως υπό διαφόρων φορέων και μέσων μαζικής ενημερώσεως, «της τεχνικής της Γιόγκα» ως τρόπου αντιμετωπίσεως του άγχους, κατά την περίοδο της πανδημίας του Covid-19, λαβούσα υπ’ όψιν το από 16ης Ιουνίου 2015 Δελτίο Τύπου της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, περί «της τεχνικής της Γιόγκα» και στο πλαίσιο του σεβασμού της θρησκευτικής ελευθερίας, η οποία στη Χώρα μας είναι συνταγματικώς κατωχυρωμένη και σεβαστή, αλλά και της ποιμαντικής ευθύνης Αυτής για την αποφυγή δημιουργίας κλίματος θρησκευτικού συγκρητισμού, ομοφώνως απεφάσισε να υπενθυμίσει στο χριστεπώνυμο Πλήρωμα ότι η «Γιόγκα» αποτελεί θεμελιώδες κεφάλαιο της θρησκείας του Ινδουϊσμού, διαθέτει ποικιλομορφία σχολών, κλάδων, εφαρμογών και τάσεων και δεν αποτελεί «είδος γυμναστικής».
Ως εκ τούτου επισημαίνει για μία ακόμη φορά ότι η «Γιόγκα» τυγχάνει απολύτως ασυμβίβαστη με την Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη μας και δεν έχει καμμία θέση στην ζωή των Χριστιανών.

β) Ενημερώνει το Ορθόδοξο Πλήρωμα για την νέα προσηλυτιστική δραστηριότητα της νεοπροτεσταντικής οργανώσεως «Ελληνική Ιεραποστολική Ένωση», επισημαίνουσα ότι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί ως μέλη της Εκκλησίας, του ενός και μοναδικού Σώματος του Χριστού, δεν έχουν ανάγκη τις διάφορες νεοφανείς αιρετικές κινήσεις, ούτε τους διαφόρους κήρυκες αυτών από το εσωτερικό ή το εξωτερικό, και παραμένουν πιστοί στο Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού, όπως αυτό παρεδόθη απ’ αρχής από τους ιερούς Ευαγγελιστές και ερμηνεύθηκε από τους Αγίους Πατέρες της Εκκλησίας μας.

γ) Απεφάσισε να συστήσει δι’ Εγκυκλίου Σημειώματος στους Σεβ. Μητροπολίτες και τον Ιερό Κλήρο της Εκκλησίας της Ελλάδος να απέχουν από κάθε εκδήλωση που διοργανώνεται από τις οργανώσεις Rotary και Lions, επειδή δεν περιορίζονται μόνον σε κοινωνικές εκδηλώσεις, αλλά επεκτείνονται και σε πράξεις θρησκευτικού χαρακτήρα, καθ’ όσον διαθέτουν τυπικό τελετουργίας εισδοχής νέων μελών και καθορίζουν προσευχή που απευθύνεται αδογμάτιστα σε ένα θεό, με την γενική έννοια του όρου και όχι κατά την Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη μας.
Τέλος η ΔΙΣ ενέκρινε αποσπάσεις κληρικών, ασχολήθηκε με θέματα Ιερών Μητροπόλεων, Συνοδικών Επιτροπών και με τρέχοντα υπηρεσιακά ζητήματα.

Παρακαλώ, και:

Τρίτη, 2 Ιουνίου 2020

Ο ανάργυρος ιατρός Γ. Παπαζάχος & ο μαρτυρικός θάνατός του

Ο Καθηγητής Καδιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Παπαζάχος είναι γνωστός στους χριστιανούς κυρίως για όσα είπε και έγραψε για τον άγιο Πορφύριο.
Αναζητώντας στοιχεία για το πρόσωπό του, συναντήσαμε πολλές συγκινητικές μαρτυρίες για το ποιόν του, αλλά και μια συνταρακτική εξομολόγησή του για τον φρικτό οδυνηρό καρκίνο, από τον οποίο τελειώθηκε.
 

1. Ο αείμνηστος γιατρός Γεώργιος Παπαζάχος  

Forum Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας
(μαρτυρίες δύο γιατρών)

Υπάρχουν, για τον καθένα μας, κάποιοι Δάσκαλοι που σημαδεύουν τη ζωή μας.
Τη δική μου τη σημάδευσε ο Γεώργιος Παπαζάχος, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ζώντας αυτές τις δύσκολες μέρες, πάντα σκέφτομαι: "Να 'χαμε μερικούς σαν τον Παπαζάχο".
Ήμουν κι εγώ από τους τυχερούς που τους άγγιξε η ζεστασιά αυτού του καθηγητή. Συγκινούμαι όταν αναλογίζομαι ότι εκτός του μαθήματος του ηλεκτροκαρδιογραφήματος, στο οποίο συνέρρεαν συχνά πάνω από 1000 άτομα (συμπεριλαμβανομένων και ήδη γιατρών), τον είχα δάσκαλο και στο θάλαμο, στο 7ο εξάμηνο της Νοσολογίας. Χωρίς να καταλάβω πώς, που δίδαξε πολλά φανερά, κι ίσως ακόμη περισσότερα κρυφἀ.
Πάντα ήθελα να κάνω μία μικρή αφιέρωση στο φόρουμ, καθώς πιθανόν και άλλοι συνάδελφοι να έχουν μνήμες αυτού του γιατρού και δασκάλου.
Ποιος ήταν όμως;
Αντιγράφω από ένα ουδέτερο site μεγάλης επισκεψιμότητας (Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος):
Ο Γεώργιος Παπαζάχος (1935-2001) υπήρξε ανάργυρος ιατρός και χαρισματικός πανεπιστημιακός δάσκαλος. Μύησε χιλιάδες φοιτητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στα μυστικά του ηλεκτροκαρδιογραφήματος, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το Ιατρείο Υπέρτασης της Α' Π. Π. Κλινικής και μελέτησε τη χρησιμότητα της τηλεκαρδιολογίας Ήταν από τους πρώτους κλινικούς ιατρούς που ασχολήθηκαν με τις δυνατότητες της τηλεϊατρικής και εξυπηρετούσε ιδιαίτερα κατοίκους απομονωμένων περιοχών και κοινωνικά μειονεκτούντες.
Να προσθέσω πόσο πολύ με είχε συγκλονήσει η επί εβδομάδες εθελοντική του προσφορά ως ιατρού στην Αλβανία τα χρόνια αμέσως μετά το άνοιγμα των συνόρων. Σε μια παρουσίαση εκτός Σχολής μας είχε δείξει πάμπολλα slides που έδειχναν τη φτώχεια και την εξαθλίωση, αλλά και την ελπίδα και τη χαρά που ακολουθούσε όταν οι δοκιμαζόμενοι εκεί συνάνθρωποι ένιωθαν ότι κάποιος τους αγαπά χωρίς να περιμένει κάτι...
Μου άρεσαν πολύ και τα βιβλία του. Αγαπημένο μου ήταν τα "Ηλεκτροκαρδιογραφικά quiz" (Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος).
H ιδέα μου ήρθε ξανά, καθώς έπεσα πάνω σε ένα κείμενο που, διαβάζοντάς το, έλεγα: "Αυτό που λέει αυτό το κείμενο ήταν ο Παπαζάχος".
Χάριν πληρότητας, το παραθέτω: Δεν είναι ορατοί οι σύνδεσμοι (links). Εγγραφή ή Είσοδος.
Σ' ευχαριστώ καλέ μου Δάσκαλε.

***

Να ’σαι καλά που τον θυμήθηκες. Είχα την τιμή και εγώ να μαθητεύσω κοντά του στο ΗΚΓ, στην κλινική αλλά και σε μετεκπαίδευσή μου.
Να πώ μόνον όμως τούτο που φωτίζει το πόσο δίκαιοι είμαστε, ειδικά στο πανεπιστημιακό κατεστημένο:
Ο αείμνηστος Γ. Παπαζάχος, προήχθη σε αν. καθηγητή, όταν πιά ο καρκίνος του είχε θεριεύσει και δεν υπήρχε γυρισμός. Τότε που ήταν σίγουρο ότι δεν θα απειλούνταν κανένας.
Και αυτό σε αντίθεση με άλλους μαθητεύσαντες κοντά στον επίσης υπέροχο δάσκαλο κ. Γ. Δαϊκο, οι οποίοι μόλις «μαλλιάσανε» ξέχασαν και τους δασκάλους και τα ιερά και όσια που προσκυνούσαν υποκριτικά σε όποια εκκλησία εκκλησιάζονταν και ο μέγας δάσκαλος, που ήταν άνθρωπος της εκκλησίας, επιδιώκονταν να αποσπάσουν την εύνοιά του.
Όσο για την τηλεϊατρική, είναι από τους πρώτους που ασχολήθηκαν και μάλιστα, ένα πρόγραμμα που τρέχει σήμερα με πρωτοβουλία στενού του συνεργάτη και αξιόλογου ανθρώπου και επιστήμονα (Δ. Παπαδογιάννη) έχει λάβει προς τιμήν του το όνομά του.
Πόσοι όμως γνωρίζουμε γι' αυτό? Και πόσες χρηματοδοτήσεις πήγαν εκεί και όχι σε προγράμματα βραχύβια ή μετέωρα, που παρ' όλα αυτά τα γνωρίζουμε σα «μοναδικά» και «πρωτοπόρα»?
Όμορφος κόσμος, αγγελικά πλασμένος.
Ας είναι αιωνία του η μνήμη.

Η Γεθσημανή & το μαρτυρικό τέλος του καθηγητή Γ. Παπαζάχου - Μαρτυρίες φοιτητών του

greekmeds.gr
"Ν": Από τη συντάκτρια "τικ τακ". Ακολουθούν τα σχόλια των αναγνωστών του συγκλονιστικού παραθέματος. Το χαρακτηρίζουμε "Γεθσημανή", γιατί είναι ο κλονισμός του μεγάλου αυτού πνευματικού ανθρώπου πριν το τέλος. Ο Κύριος να αναπαύσει την ψυχή του με τους αγίους Του. Αιωνία η μνήμη του.

[....Τετάρτη 3/10/2001, ώρα 9 το βράδυ
Πιθανόν απόψε είναι το τελευταίο βράδυ μου.

Θέλω να ευχαριστήσω όλα τα αδέλφια μου που μου συμπεριφέρθηκαν πιο πάνω και από αδέλφια. Το πρόβλημα για μένα υπαρξιακό. Ο π. Αντώνιος ευτυχώς μου έδωσε μια σοφή απάντηση και με ηρεμεί. 
Ουδέποτε σκέφτηκα στα 66 μου χρόνια την αυτοκτονία. Αλλά χθες βράδυ μετά το πέσιμο που είχα ο πόνος μου έγινε αθροιστικός πόνος. Έπεσα μέσα στη λεκάνη και οι τρεις καρκίνοι μου άρχισαν να πονούν περισσότερο.
Ξέρω ότι έχω τρεις καρκίνους στο ήπαρ που με βασανίζουν καθημερινά. Αλλά αυτό δεν με κάνει να πιστεύω ότι δεν πρέπει να υποφέρω αυτούς τους πόνους.
Απ’την άλλη μεριά βλέπω πόσο πολύ υποφέρω στις πλύσεις του αίματος, αλλά προσπαθώ να υποφέρω αν και φοβερά δύσκολο. Έπειτα υποφέρω τις πλύσεις αυτές μαζί με τους άλλους αδελφούς μου. Αλλά το νόημα του πόνου των άλλων αδελφών που υποφέρουν τις πλύσεις είναι διαφορετικό. Αυτοί έχουν το αίσθημα της αποκατάστασης. Εμένα και καλά να πάει αυτή η ιστορία, δεν πρόκειται να αποκατασταθεί η υγεία μου. Έτσι αυξάνω το βάσανο του σπιτιού μου, της οικογένειας μου,τα έξοδα. Υποφέρω, όμως, και επαναλαμβάνω το νόημα ενός πόνου δεν έχει άλλο νόημα παρά ότι με τον τρόπο αυτό δείχνω την αγάπη μου στο Θεό, που έδειξα σ’ όλη μου τη ζωή.
Αυτήν την ώρα είμαι ευγνώμων στον π. Αντώνιο που τον ρώτησα αν μπορώ να αυξήσω το φάρμακο και μου είπε εάν είναι με έγκριση των γιατρών να το αυξήσω και όχι με τη δική μου διάθεση. Η τελευταία απάντηση που άκουσα απ’αυτόν σήμερα το βράδυ με έχει ηρεμήσει.
Παρακαλώ να με συγχωρήσουν όλοι όσους στεναχώρησα και ικετεύω το Θεό να μου δώσει μεγαλύτερη υπομονή. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τα αδέρφια μου [….], που δεν έλειψαν στιγμή από κοντά μου και τους ευχαριστώ που η παρουσία τους ήταν σημαντική και αισθάνομαι σιγουριά κοντά τους.
Επανέρχομαι στην ευθανασία. Όλοι γνωρίζουν ότι 66 χρόνια υπηρετώ το Θεό και δεν σκέφτηκα την ευθανασία. Επειδή το πρόβλημά μου είναι ανθρωπίνως άλυτο, παρακαλώ το Θεό να με συγχωρέσει γιατί τόση υπομονή μπόρεσα να δείξω. Δεν ξέρω αν αυτή η πτώση στη λεκάνη μπορεί να εξευτελίσει περισσότερο τον άνθρωπο. Να είναι αδύνατο να κινηθώ, να σύρω τα πόδια μου, να είναι αδύνατο να περιμένω κάποια βελτίωση.
Το νόημα αυτού του τελευταίου γράμματος δεν είναι ότι ζητάω να ξεμπλέξω με τον πόνο. Ζητώ την άδεια της αποδοχής περισσότερου βυθίσματος και περισσότερης ναρκώσεως
Ευχαριστώ από καρδίας την αδελφότητα της Ιεράς Μονής Καρέα και τα άλλα μοναστήρια που μου έδωσαν την αγάπη τους.
Ευχαριστώ [….] όλους όσους μου έδωσαν την αγάπη τους και εγώ τους έχω όλους μέσα στην αγάπη μου και στην ευγνωμοσύνη μου, αλλά η αρρώστια μου και τα φάρμακα έχουν εξασθενήσει τη μνήμη μου και δεν με βοηθάει να τους αναφέρω ονομαστικώς. Απόψε ζητώ συγγνώμη από όλους και τους ικετεύω όλους με μνημονεύουν δια παντός.
Ευχαριστώ όλους για τη βοήθεια τους, την αγάπη τους και είμαι σίγουρος ότι τους περιμένω στη Βασιλεία των Ουρανών. Να εύχονται ο δρόμος μου να είναι ανώδυνος, ανεπαίσχυντος και ειρηνικός.
Αγαπώ το Θεό μου από τότε που γεννήθηκα μέχρι αυτήν την ώρα. Εμπιστεύομαι στην αγάπη του Θεού την παράδοση μου στα χέρια Του και τον ικετεύω να μου χαρίζει περισσότερη υπομονή, περισσότερη αγάπη στο Πνεύμα το Άγιο. Ο Θεός να με ελεήσει τον αμαρτωλό άνθρωπο. Άγιε Άγγελε της ψυχής μου, ελθέ ταχύ. Μην εγκαταλείπεις με τον αμαρτωλό. Αμήν.

Γέωργιος Παπαζάχος.....]


YΓ 1: πριν από λίγο, γυρίζοντας στο σπίτι, είδα πάνω στο γραφείο μου τη σελίδα με το παραπάνω κείμενο....άρχισα ανυποψίαστη να διαβάζω τις πρώτες γραμμές....ξαφνιάστηκα....δεν κατάλαβα τι ήταν....πώς βρέθηκε....τι σχέση είχε με μένα....μόλις συνειδητοποίησα περί τίνος πρόκειται αφέθηκα και παραδόθηκα στη συγκίνηση ....δεν βρίσκω λόγια να συνεχίσω....προβληματίστηκα αρκετά αν θα έπρεπε να το δημοσιεύσω στο φόρουμ...ελπίζω μόνο να συναντήσει τις αναμνήσεις σας, τη συγκίνησή σας, το σεβασμό...
ΥΓ 2: το μάθημα που δίδασκε ο καθηγητής ως επιλεγόμενο δεν το είχα πάρει "επίσημα" ....τη χρονιά που κυκλοφορούσε έντονα η φήμη στη σχολή ότι ήταν πολύ άρρωστος και ότι θα ήταν η τελευταία φορά που θα το δίδασκε, πήγα και παρακολούθησα κάποια απογεύματα
....τόσα πολλά είχα ακούσει γι αυτόν,για την καλοσύνη του, την αγάπη του, την ανθρωπιά....σε ένα κατάμεστο αμφιθέατρο με φοιτητές να χαίρονται που το παρακολουθούν, με αυτόν να προσπαθεί να μεταδίδει με φροντίδα και αγάπη, με αγωνία για την πλήρη κατανόηση από τους φοιτητές των όσων λέει , με χιούμορ,αστειάκια , φωτογραφίες ως απαραίτητα διαλείμματα για να ξαναπάρει μπρος ο νους και η προσοχή....
...μια χαροποιός παρουσία , που σε προσκαλούσε να κινητοποιήσεις τις δικές σου δυνάμεις για να γίνεσαι καλύτερος φοιτητής,γιατρός, άνθρωπος.....
Το να σου πω συγχαρητήρια τικ-τακ -για άλλη μια φορά- για την ευαισθησία σου και όλα τα ψυχικά και πνευματικά σου χαρίσματα είναι μάλλον περιττό . Επαναλαμβάνω απλά ότι είσαι ένα κόσμημα για το φόρουμ . Τρομερό το θέμα και όλα όσα μας παρέθεσες . Οι παλιοί θυμόμαστε και συγκινούμαστε . Οι νεότεροι μαθαίνουν για αυτό το μεγάλο άνθρωπο, γιατρό και δάσκαλο που λεγόταν Παπαζάχος . Ο τόσο πρόωρος χαμός του ήταν για όλους μας μια τραγωδία. Ό,τι και να πούμε για αυτόν είναι τόσο λίγο . Για έναν άνθρωπο που μας πρόσφερε τόσο πολλά....

Στην Καρδιολογία του Κρεμαστινού κάθε φορά που κάνουμε ΗΚΓ μας αναφέρουν το όνομα του κ.Παπαζάχου και μας λένε πόσο τρομερός καθηγητής και άνθρωπος ήταν...
Απλά θέλω να πώ...οτι "ανατρίχιασα"...

Πάντα μου έκανε εντύπωση που αυτός ο άξιος δάσκαλος ήταν επίκουρος σε τόσο μεγάλη ηλικία. Δε θέλω να πω κακίες, ακόμα και για συναδέλφους του στην κλινική του Κατσιλάμπρου, αλλά γνωρίζω δεκάδες αναπληρωτές και τακτικούς καθηγητές που είναι 150.000 φορές υποδεέστεροι του Παπαζάχου σε γνώσεις, μεταδοτικότητα, σοφία. Προφανώς, ο άνθρωπος αυτός πήγε με το σταυρό στο χέρι σε όλη του τη ζωή.
Συμπέρασμα; Αφήστε τους άλλους να κυνηγούν τη δόξα, το στάτους και το καθηγητιλίκι. Αυτό που μετράει και σε ανεβάζει στα ουράνια είναι η πραγματική αναγνώριση από τους συνανθρώπους σου, τους συνεργάτες σου, τους μαθητές σου. Και ο αγαπημένος μου Γιώργος τα είχε όλα αυτά εν ζωή και τα έχει και μετά θάνατον. Είμαι σίγουρος ότι εκεί που είναι, θα έχουν όλοι ξεκαρδιστεί με τα ανέκδοτά του και το πνευματώδες χιούμορ του.
 
emarup Εκτός αυτού, ο Γεώργιος Παπαζάχος είχε ξεκινήσει κάπως αργά την ιατρική (στα 28 του νομίζω) καθώς πριν είχε τελειώσει τη Θεολογική (και είχε ασχοληθεί σοβαρά με τη Θεολογία, εξ ου και οι πολύ καλές σχέσεις και η συνεργασία του με την Εκκλησία).
Το πολύπλευρο της προσωπικότητάς του φαίνεται και απ' αυτό, ενώ μην ξεχνάμε ότι δεν ήταν μέσα στους στόχους ή στα ενδιαφέροντά του η θέση του Καθηγητή: από την απρόσωπη έρευνα και τη δημοσίευση άστοχων εργασιών σε περιοδικά προτιμούσε να ταξιδεύει στην Αλβανία και να εξετάζει εκεί δωρεάν ασθενείς (δε θυμάμαι ποιος επίσκοπος-αρχιεπίσκοπος εκεί ήταν αδελφικός του φίλος), να πηγαίνει εκπληκτικές εκδρομές με τους φοιτητές του και φυσικά να διδάσκει με το δικό του μοναδικό τρόπο το μάθημα του Ηλεκτροκαρδιογραφήματος, το οποίο θα μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη μας (όσων το παρακολουθήσαμε)...
 
Ο Αναστάσιος,αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας, ήταν συμφοιτητής του στο Πανεπιστήμιο.
emarright Στο ερώτημα γιατί ο Παπαζάχος δεν έγινε ποτέ καθηγητής ήταν ότι δεν είχε πολλές επιστημονικές δημοσιεύσεις,δεν τις κυνηγούσε,καλά έκανε,δεν είχε ποτέ άγχος γι'αυτό,ήταν και μιας άλλης εποχής που δεν έδινε τόση βάση,σήμερα μπορεί να έχεις 200 papers πάνω σε κάτι και να είσαι άσχετος ακόμα.Από την άλλη δεν πολυμπλεκόταν στα "συνδικαλιστικά" της σχολής,οπότε και εκεί έχανε.
emarright Ήταν μια γοητευτική προσωπικότητα,να αναφέρουμε και ότι πνευματικός του πατέρας ήταν ο μακαριστός πατήρ Πορφύριος,40 χρόνια εφημέριος στην Πολυκλινική.
emarright Το κείμενο αυτό δεν μου αρέσει τόσο γιατί είχα ακούσει ότι πέθανε με φρικτούς πόνους και αυτό επιβεβαιώνει αυτό που είχα ακούσει,μου προκαλεί θλίψη το γεγονός,δεν μπορώ να το ακούω,δεν μπορώ για κανένα να ακούω να υποφέρει τόσο,σκεφτείτε σε τι όριά έφτασε ώστε ένας θρησκευόμενος άνθρωπος να σκέφτεται την ευθανασία.Ταυτόχρονα όμως είναι και μια τελευταία διδασκαλία,ίσως η σοβαρότερη παρακταθήκη του Παπαζάχου,μας διαδάσκει ότι δεν πρέπει κανένα να εξουδενώνουμαι,κανένα να περιφρονούμε για την αδυναμία του,πόσο σπουδαίο πράγμα είναι η ελπίδα και η συμπαράσταση στον πάσχοντα.Αυτό που δεν κατάφερε ίσως να διάδξει με τον χαριτωμένο του τρόπο όσο ζούσε,κατάφερε να το διδάξει στην τελευτή του.Γι'αυτό το κείμενο αυτό είναι ένα σημαντικότατο ιατρικό ηθικό κείμενο και πρέπει και να διδάσκεται.Φοβάμαι μόνο ότι δεν θα έχει την επίδραση που θα έχει σε όσους δεν ήξεραν,δεν γνώρισαν,δεν πρόλαβαν τον Παπαζάχο.Μπράβο σ'αυτόν που το έβαλε.

...Ήταν το τελευταίο μάθημα του εξαίρετου αυτού ανθρώπου και έπρεπε να ακουστεί.Ότι και να πω είναι λίγο...
Θυμάμαι μια χρονιά στο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο -το 2001 νομίζω- στο Hilton έκανε μια διάλεξη για το ΗΚΓ που προοριζόταν μόνο για φοιτητές και νέους ιατρούς.
Τελειώνοντας είχε πει ότι θέλει να καθιερώσει αυτή τη διάλεξη και να την κάνει κάθε χρόνο αλλά δεν ήξερε αν θα μπορούσε λόγω της ασθένειάς του. Δεν πρόλαβε..
Σε εκείνη τη διάλεξη μου έκανε εντύπωση το ύφος κάποιων «καθηγητάδων»  που παρακολουθούσαν αποσβολωμένοι την κατάμεστη αίθουσα, την απόλυτη σιωπή που επικρατούσε και τα γέλια μας όταν έλεγε κάποιο αστείο. Ήταν σαν να αναρωτιούνται, τι παραπάνω είχε η διάλεξη αυτή που καθήλωνε έτσι τους πάντες παρόλο που το θέμα δεν είχε ιδιαίτερο "επιστημονικό ενδιαφέρον" (τρομάρα τους).


Τώρα διάβασα κι εγώ τα παραπάνω και δεν θα σχολιάσω κάτι γιατί τα συναισθήματα που βγάζει το πρώτο post είναι προσωπικά για μένα. Θα βάλω μόνο μια απάντηση που είχε δώσει στην ερώτηση: Αν δεν είναι η αναγνώριση αυτό που αποζητούμε όλοι στο τέλος της ζωής μας τότε τι είναι;
- Η γαλήνη ότι δεν χάθηκε τίποτα απ' ότι είχαμε να δώσουμε.

Να γίνει παράδειγμα καθηγητή ο Παπαζάχος σε ΟΛΟΥΣ τους καθηγητές-σαϊνια της ιατρικής. Δυστυχώς η ιατρική όπως την έχω γνωρίσει μέχρι τώρα δεν διαθέτει δασκάλους σαν το Παπαζάχο. Το περίεργο είναι πώς κανείς καθηγητής δεν έχει διάθεση να μοιάσει σε αυτόν τον υπέροχο άνθρωπο. Η ιατρική της αθήνας θέλει μια γερή σκούπα γιατί έχει γεμίσει πολύ βρώμα. Πρέπει επειγόντως να φύγουν τα παρτάλια που την έχουν ριμάξει.

παιδια,καιρο τριγυρνουσε στο μυαλο μου ενα αφιερωμα στον μεγαλο αυτο Ανθρωπο και Δασκαλο και σημερα ειπα να κανω ενα google search το ονομα του και βρηκα το φορουμ σας.Συγχαρητηρια,εξαιρετικη προσπαθεια!Ως αποφοιτος του μακρινου 91,εμεις ουτε να διανοηθουμε δεν μπορουσαμε τοτε τετοια επικοινωνια(να θυμισω οτι γυρω στα 97/98 ελαχιστοι ειχαν dial up στα 33kbts).
Το κειμενο που παραθετει η τικ τακ ειναι συγκλονιστικο!Να προσθεσω κι εγω τη δκη μου μαρτυρια?
Πανε καποια χρονια(ισως το 2001...)που τρωγοντας σ'ενα συνηθισμενο στεκι μας στην Αιγινα αναγνωρισα τη μορφη του Παπαζαχου σ'ενα αλλο τραπεζι.Ειναι ομως ΟΛΟΙΔΙΟΣ οπως τον θυμομουν απο 10 και πλεον χρονια πριν!Μηπως κανω λαθος?Ρωταω και τη γυναικα μου(και συναδελφο-συμφοιτητρια)και συμφωνει κι εκεινη οτι του μοιαζει πολυ,αλλα τεινει προς ομοιοτητα γιατι κι εκεινη δεν πιστευει οτι δε θα φαινοταν μεγαλυτερος με τα δεκα τοσα χρονια...Τελικα το ζευγος Π.σηκωνεται και καθως κατευθυνεται προς την εξοδο,το παιρνω αποφαση και αμηχανα τον πλησιαζω και ρω
ταω "συγγνωμη,ειστε ο κ.Παπαζαχος?".Μου απαντα καταφατικα μ'ενα συγκινημενο χαμογελο,του λεμε οτι ειμαστε φοιτητες του,κλπ,τον ρωταμε αν εχει σπιτι στην Αιγινα,μας απαντησε νομιζω οτι ερχοταν συχνα σε καποιους φιλους,και προσφερθηκα να του δωσω τα τηλεφωνα μας ωστε να μας καλεσει οποτε ξαναλθει,να μιλησουμε περισσοτερο,να τους προσφερουμε ενα καφε...και τοτε μας εριξε την βομβα,με το ιδιο αγγελικο χαμογελο που ειχε παντα.Συγκινημενος,μου απαντα 'θα το ηθελα πολυ,αλλα δεν ξερω αν θα ξαναερθω.Δεν εχω πολυ χρονο μπροστα μου..."Βλεποντας με εμβροντητο,μου ειπε για την ασθενεια του και οτι εχει λιγους μηνες ζωης ακομα!Το φθινοπωρο νομιζω εμαθα το δυσαρεστο νεο....
ειμαστε τυχεροι οσοι τον γνωρισαμε,και βλεπετε οτιχαρη στη μνημη των server ενα κειμενο του 2002 παιρνει απαντηση το 2007 και η μνημη διαιωνιζεται...
εχει κανεις φωτογραφια του?θελω να ανεβασω ενα κειμενο για αυτον στο squarelogic.blogspot.com

Η συγκίνηση απεριγραπτη κ το παράδειγμα φοβερό....Οχι για τους καθηγητές συνάδελφοι.Για τον καθένα απο εμάς, τον κάθε γιατρουδάκο που ξεκινά πολλές φορές με λάθος όνειρα και αυταπάτες μεγαλείου... Φόβος θεού με την καλή σημασία της συνάδελφοι και σεβασμός στον ανθρωπο....Αν καταφέρετε κάντε τη θύμηση του ανθρώπου, του ιατρού, του στοχαστή "ΚΑΘΗΓΗΤΗ" να σας ακολουθεί.
Θυμάμαι την είσοδο του περιστεριού στην εκκλησία στην κηδεία του...
Όσοι ήταν εκεί θα θυμούνται. Απερίγραπτη στιγμή!!
Γιατί όταν ακολουθησουμε τον χωρίς επιστροφή δρόμο κύριοι κ κυρίες μόνο το μεγαλείο της ψυχής θα αφήσουμε πίσω να μας θυμούνται......

Έχω ακούσει και εγω πολλά για την προσωπικότητα του Γ.Παπαζάχου.
ήταν θρησκευομενος.καλοκάγαθος ανθρωπος και πολυ καλος δάσκαλος.
θυμαμαι που μου ελεγε ενα παιδί πως οι φοιτητες που ερχοταν να παρακολουθήσουν το μαθημα ΗΚΓ ηταν διπλάσιοι και τριπλάσιοι απο την χωρητικότητα του αμφιθεάτρου του λαικου.για να λυθεί το πρόβλημα το μάθημα γινόταν σε 2 βάρδιες(!!) και πολλοι φοιτητες καθόταν στα σκαλια.
εγω δεν τον προλαβα δυστυχως,ήμουν νεοτερος.
αυτό πάντως που με λύπη λεω ειναι πως δε εχω να θυμαμαι απο τη θητεια μου στη ιατρική καποιον καθηγητη που θα χαρακτήριζα πραγματικό "δάσκαλο"
 
Σαν παλιοσειρα να σας μεταφερω τι γινοταν στο κατ'επιλογην μαθημα του Παπαζαχου...
νομιζω πηγα πρωτη φορα ως τριτοετης,πριν δηλ.αρχισουμε τις κλινικες και υπαρξει καποια χρησιμοτητα της γνωσης του ΗΚΓ.Συνηθισμενος απ τα 'επιλογης"των 50 ατομων εμεινα εμβροντητος μπροστα στη θεα του καταμεστου ΝΑΒΟ,με απειρο κοσμο ορθιο ή καθισμενο στα πλαινα σκαλια,και συνεχεια να αυξανει...οταν ξεκινησε το μαθημα,καταλαβα γιατι...Ο Π.ηταν χαρισματικος Δασκαλος,αληθινος περφορμερ,εναλλασσε ΗΚΓ/τα με φωτογραφιες που εδειχναν...αντιστοιχα επαρματα,διανθιζε το μαθημα με ιστοριες και ανεκδοτα,μετεδιδε την αγαπη του για το αντικειμενο και τον ανθρωπο κι εβγαζε μια πρωτογωρη ταπεινοφροσυνη και ελλειψη εγωισμου που σε κερδιζε αμεσα.Ξαναπηγα και τις επομενες χρονιες ως 4ετης και 5ετης,εχοντας ηδη δωσει το μαθημα-ακομα και στο 6ο οταν εβρισκα χρονο.Παντα το ιδιο καταμεστο αμφιθεατρο,συνεπαρμενη σιγη οταν αρχιζε να μιλαει και standing ovation στο τελος.Μπορει να μην πηρε τιτλο Καθηγητη,αλλα την αγαπη που εισεπραξε αυτος ο ανθρωπος απο φοιτητες,ελαχιστοι καθηγητες μπορουν να ισχυριστουν οτι ειχαν.Αισθανομαι τυχερος γιατι απολαυσα αυτο τον σπουδαιο ανθρωπο αρκετες φορες.Στο 4ο ετος νομιζω ειχαμε παει μια εκδρομη στο Αμφιαραειο και μαζι του-δεν ξερω αν καπου εχω καμια φωτογραφια(εχουν μεσολαβησει πολλες μετακομισεις...).
Ειναι ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΑΔΙΚΙΑ να φευγουν νωρις τετοιοι ανθρωποι,αλλα βλεπετε οτι κατοικουν στη μνημη μας,και χαρη στην τεχνολογια και την πρωτοβουλια σας,και στο Διαδικτυο επ'αοριστον...ειναι τιμη για το φορουμ σας οτι ειστε το πρωτο σχετικο hit στην αναζητηση του Γ.Π.
 
Τελείωσα την ανάγνωση του κειμένου και των ποστς που ακολούθησαν με ένα κόμπο στο λαιμό.Υπήρξα και εγώ ένας από τους τυχερούς φοιτητές που τον γνώρισαν και έμαθαν καρδιογράφημα μαζί του.Δεν έχει υπάρξει άλλος καθηγητής (οποιαδήποτε βαθμίδας) που να με έχει πιάσει στο διάδρομο του Λαϊκού από το χέρι για να με πάει σε θάλαμο να με βάλει να ακούσω φύσημα σε ασθενή.Πόσο θα ήθελα να μαθητεύσω πάλι δίπλα του...Υπήρξε Καθηγητής με το Κ κεφαλαίο και ας ήταν μόνο Επίκουρος ή Αναπληρωτής αργότερα.Ζει ακόμη μέσα από το βιβλίο του για το ΗΚΓ και συνεχίζει να εκπαιδεύει τους νέους γιατρούς....

Θα ήταν περασμένα μεσάνυχτα, ένα ξάστερο βράδι πρόπερσι τέτοια εποχή. Έκλεισα το βιβλίο. Την επόμενη μέρα το μεσημέρι θα δίναμε το Η.Κ.Γ. στο αμφιθέατρο του Λαϊκού που δυστυχώς δεν πρόλαβε να το δει ανακαινισμένο.
Να πάρει η ευχή, σκέφτηκα.Αυτό το βιβλίο ήθελα να το διαβάσω όλο. Σαν φόρο τιμής για έναν απ’ τους καλύτερους φίλους μας στη σχολή. Άσε που τόσες καλογραμμένες ασκήσεις θα ήταν η καλύτερη επανάληψη. Αλλά πού να τις προλάβω, καμιά εκατοστή πρέπει νάτανε! Εντάξει, αυτός θα ήταν σίγουρα ευχαριστημένος κι εδώ που έφτασα στην ύλη. Αυτός ήταν πάντα χαρούμενος όποτε μας έβλεπε.
Έπρεπε να κοιμηθώ και λίγο, και σίγουρα θα αργούσα ακόμα. Έσβησα το φως, έκατσα οκλαδόν στο κρεββάτι κι έβαλα στην πρίζα το CD. Χάρη στην τεχνολογία είχε έρθει η ώρα να ακούσω για τελευταία φορά τη φωνή του, μετά από τόσα χρόνια. Κι ήταν σαν να ’ταν χτες…η ομιλία που είχε δώσει στο Σικάγο λίγο πριν την αναχώρηση για τον πνευματικό κόσμο.

Δε με πείραζε που έχανα πολύτιμο χρόνο από το διάβασμα του μαθήματος. Ντρέπομαι λίγο να ομολογήσω ότι είχα κοπεί και μια φορά πριν και βέβαια δεν ήθελα να την ξαναπάθω… Αλλά τώρα ένιωθα ένα αλλιώτικο συναίσθημα και δε μ’ ένοιαζε τίποτε άλλο πλέον. Ο κύριος Παπαζάχος μιλούσε για αυτό που του έδινε τη μεγαλύτερη ευχαρίστηση να μιλά, για τη σχέση του με τον πνευματικό του πατέρα, το γέροντα Πορφύριο. Τι ατυχία, σκεφτόμουν, να μην του πιάσω μια φορά την κουβέντα τότε στο τρίμηνο γι αυτό το θέμα. Θα χαιρόταν να μου τα διηγηθεί και μένα.
Το CD player ήταν παλιο και κόλλαγε σε λίγα σημεία από την αντιγραμμένη κόπια που είχα, επαναφέροντάς με στην περιορισμένη πραγματικότητα που μοιραζόμαστε όσοι ζούμε στη γη. Μετά συνέχιζε η εμπνευσμένη αφήγηση, σαν να ερχόταν από μια άλλη πραγματικότητα…από κάπου όπου έχει καταρρεύσει το ψέμα της ανυπαρξίας μετά το φυσικό θάνατο.
Έξω από το παράθυρο τα άστρα έλαμπαν. Πιστεύουμε αναμφίβολα σ’ αυτά και στους νόμους που τα διέπουν,όπως μας έχουν διδάξει οι επιστήμονες, από μικρά παιδιά, σκέφτηκα σε μια παύση του CD.Κι όμως, ποιος απ’ όλους αυτούς τα έχει δει με τα φυσικά του μάτια,πώς είναι και τι ακριβώς είναι; Κάποιες μακρινές εικόνες μόνο έχουν από τα τηλεσκόπια. Κι όμως πιστεύουμε στα εξαγόμενα λογικά συμπεράσματα τους. Ο άνθρωπος που αυτή τη στιγμή τον άκουγα να μιλά με τόσο ενθουσιασμό και πίστη είχε δεί ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ να γίνονται Θαύματα δίπλα στο γέροντα. Με τα ίδια μάτια που είχαν διακρίνει ολόσωστα τις λεπτομέρειες δεκαδων χιλιάδων καρδιογραφήμάτων. Τα μυστήρια και τα θαυμαστά φαινόμενα της πνευματικής ζωής δε θα μπορούσαν να του φαίνονται λιγότερο πιστευτά.

Το ρολόι δούλευε, κι όμως ήταν σαν η ώρα να είχε σταματήσει να κυλάει. Την ήξερα πολύ καλά αυτή την ξεχωριστή φωνή.2 χρόνια είχα το CD στη βιβλιοθήκη και το είχα αφήσει για αυτό το ξεχωριστό βράδι για να το ακούσω…

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Την άλλη μέρα στο αμφιθέατρο δε μου φαίνονταν και τόσο εύκολα τα πράγματα! Κοίταζα και ξανακοίταζα στην κόλλα τα «αυτιά του λαγού», τα μιτροειδικά P, τα Q νεκρώσεως και τις διδυμίες. Πρέπει να προσπαθήσω, έλεγα με το νου μου, αφού τα ξέρω. Συγκεντρώθηκα προσπαθώντας να αγνοήσω το θόρυβο που γινόταν τα τελευταία λεπτά, τέλειωσα και κατέβηκα τα σκαλιά.
«4,5 χρόνια πέρασαν κιόλας χωρίς το δάσκαλο», είπα στον νέο υπεύθυνο του μαθήματος δίνοντάς του την κόλλα κι εκείνος αμέσως κατάλαβε ότι ήμουν από αυτούς που τον είχαν γνωρίσει.
................................................................................................................................................................
Ελπίζω να μη σας κούρασα πολύ. Σήμερα δώσαμε ένα απ’ τα μαθήματα της έδρας όπου μας δίδασκε, την παθολογία 7ου εξαμήνου στον κ. Κατσιλάμπρο. Εύχομαι καλά αποτελέσματα σε όλα τα παιδιά που προσπαθήσαμε. Επιτηρητής μας ήταν ο αυτάδελφός του στα μαθήματα και στην κλινική όπως τον αποκαλούσε, ο ευγενέστατος κύριος Παπαδογιάννης που επάξια έχει αναλάβει και το μάθημα του Η.Κ.Γ.. Ελπίζω οτι πήγα καλά κι έτσι απόψε το πρόγραμμα είχε χαρούμενο ξενύχτι στο σπίτι -αλλά χωρίς διάβασμα!- οπότε μπήκα για λίγο στο σάιτ ν’ ανεβάσω τα θέματα…

Χάρηκα πραγματικά πολύ που έχετε φτιάξει τόπικ για τον παλιό μας καθηγητή, και ακόμα περισσότερο που το ανακινήσατε μετά από τόσο καιρό και είχα την ευκαιρία να το ανακαλύψω.
Βλέπετε, έχω κι εγώ δυό τρία πραγματάκια να θυμάμαι από την παρουσία του στη σχολή και πολύ θα ήθελα να τα μοιραστώ μαζί σας.
Τα ξαναλέμε σύντομα!
 
Ήμουν και εγώ τυχερός να γνωρίσω τον Γιώργο Παπαζάχο σαν καθηγητή μου.
Θα ήθελα να πω για μια ιδιαίτερη ικανότητα του Παπαζάχου: ο Γιώργος μπορούσε να καταλάβει αμέσως τις ενδόμυχες σκέψεις σου, και με ένα χαμόγελο ή μια φράση να σε κατευθύνει. Είχε αυτή τη σπάνια ικανότητα να βλέπει πίσω από τα μάτια ενός ανθρώπου, ή ακόμα και πολλών ανθρώπων (όταν έκανε το μάθημα στο κατάμεστο αμφιθέατρο) και με ένα τρόπο "χειριστικό" να σου μιλήσει παιδευτικά.
Πιστεύω ότι ποτέ οι υπόλοιποι καθηγητές δεν κατάλαβαν τον Παπαζάχο. Δεν τον πείραζε όμως. Αρκούνταν στην αγάπη και το σεβασμό των μαθητών του και των ασθενών του.
Ήταν πραγματικά μια εξαίρεση σε αυτή την αποκρουστική και αστεία εικόνα των καθηγητών μας και της εκπαίδευσής μας. Ελπίζω πραγματικά να πήρα (ή να πήραμε) έστω και λίγο από την αγάπη του. Και να τη δίνουμε κάθε μέρα στους ασθενείς μας...

Θεωρώ μεγάλη τύχη την ευκαιρία που είχα να διαβάσω όλες τις προηγούμενες γραμμές,αλλά κυρίως τις επιστολές!
Πήρα πολλές απαντήσεις,για διάφορα ζητήματα.....και τα όσα γράφτηκαν,με έκαναν να θυμηθώ κάτι που κόντευα να ''ρίξω'' στο υποσυνείδητο.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ.....που τα γράψατε,και κυρίως που υπήρξαν,και θέλω να πιστεύω ότι συνεχίζουν να υπάρχουν,τέτοιοι άνθρωποι!!
Τα λόγια αυτά,νομίζω έχουν τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν και τον πιο σκουριασμένο,τεμπέλη εγκέφαλο και το σώμα που τον συνοδεύει,μα πάνω απ'όλα την ψυχή!!

Με πολλή συγκίνηση είδα πως υπάρχει τόση αλληλογραφία για τον αλησμόνητο Γιώργο Παπαζάχο. Τελείωσα Ιατρική το 1998, αλλά από το 2ο έτος της σχολής είχα ασχοληθεί ιδιαιτέρως με την τηλεϊατρική. Είχα τη μοναδική τύχη να συνεργαστώ μαζί του για χρόνια, σε ένα μικρό πρόγραμμα που είχαμε εφαρμόσει πιλοτικά σε ασθενοφόρα, για μετάδοση ΗΚΓ προνοσοκομειακά. Ασχολούμαι με τον τομέα μόνιμα, και το 2005 βγάλαμε ένα βιβλίο με τίτλο "Τηλεϊατρική στην Πράξη", στο οποίο συνεργάστηκε και ο κος Παπαδογιάννης. Ήταν μία έκδοση αφιερωμένη στη μνήμη του Γ.Παπαζάχου. 
Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσοι άνθρωποι, κυρίως συνάδελφοι, στάθηκαν στην αφιέρωση, σε μία φράση ερανισμένη, που όμως πολλοί ανακάλεσαν στη μνήμη τους συνειρμικά: "ΗΘΕΛΟΝ ΛΑΒΕΙΝ ΤΟ ΕΚΕΙΝΟΥ ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΔΟΥΝΑΙ ΤΟ ΕΜΟΝ" ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο Γ. Παπαζάχος συνήθιζε να κλείνει τα μαθήματα του, ως ευχή προς τους φοιτητές για την προσέγγιση στον πάσχοντα συνάνθρωπο. Και ήταν τόσο πολλοί συνάδελφοι συγκινήθηκαν από αυτή την αφιέρωση, ακριβώς γιατί ήταν ιδιαίτερος ο τρόπος με τον οποίο μετέγραψαν αυτή την φράση στην καρδιά τους. 
Ανακαλύπτει κανείς πως όσοι είχαν ζήσει το Γ.Παπαζάχο να κλείνει τη σειρά των γλαφυρών μαθημάτων του στο καρδιογράφημα, μέσα στο κατάμεστο ΝΑΒΟ της Ιατρικής Αθηνών, θυμούνται σύσσωμο το ακροατήριο να σηκώνεται όρθριο και να χειροκροτεί επί πολλή ώρα, ακατάπαυστα, το δάσκαλο που θαύμαζε. Το δάσκαλο που δεν απευθυνόταν μόνο στο μυαλό, μα και στην ψυχή και την καρδιά τους. Το δάσκαλο που δεν απαιτούσε σεβασμό, απλά τον ενέπνεε...
Είναι αλήθεια πως ο Γ.Παπαζάχος πέτυχε να αξιοποιήσει στο έπακρο και τα δυο του πτυχία: άσκησε με υποδειγματικό τρόπο την ιατρική, αλλά υπηρέτησε και με το παράδειγμά του τη θεολογία. Για πολλούς φοιτητές ήταν μία ζωντανή Αγία Γραφή, ίσως και η μοναδική που ανοίχτηκε στη ζωή τους, όπως παρατήρησε μία φίλη. Κι όσοι είχαμε την "τύχη" να τον ζήσουμε πιο κοντά στο Λαϊκό, τον βλέπαμε να συγκεντρώνει κούτες πολλές με φάρμακα ασθενών λίγο πριν λήξουν, για την Αλβανία (αδελφικός του φίλος ο Αρχ.Τιράνων Αναστάσιος) ή τη Σερβία. Τον θυμόμαστε να συντάσσει επιστολές λίγο πριν τις γιορτή των Χριστουγέννων για προσφορά βοήθειας: "Σε λίγο θα γιορτάσουμε", ανέφερε,"και μεις θα γυρίσουμε στο ζεστό μας σπίτι και το γιορτινό μας τραπέζι, ενώ οι αδελφοί μας στις υγρές του σκηνές. Είναι τραγικό, παρακαλώ βοηθήστε". Ήταν πραγματικά ένας γιατρός αγάπης.
Ήταν παράλληλα και ένας δάσκαλος προσφοράς, ένας δάσκαλος δοσμένος στους φοιτητές του, που χωρίς υπερβολή τον λάτρευαν. Είχαμε την "τύχη" να ανήκουμε στους τελευταίους φοιτητές που τον γνώρισαν από πολύ κοντά, όταν του προτείναμε την εφαρμογή της μετάδοσης ΗΚΓ από ασθενοφόρο το 1995. Είχαμε ήδη απαγοητευθεί από άλλους καθηγητές που είχαν εξοικείωση με την τεχνολογία, και χαρακτήρισαν ανέφικτο, ουτοπικό το εγχείρημα. Μας άκουσε, και χωρίς να ξέρει από υπολογιστές, αλλά ούτε και να το σκεφτεί πολύ, αποκρίθηκε με χαμόγελο και απλότητα: 
"Παιδιά, δεν καταλαβαίνω πώς μπορείτε να το κάνετε τεχνικά, πιστεύω όμως πως θα τα καταφέρετε και μπορεί να βοηθήσει τους αρρώστους μας. Τραβάτε εσείς μπροστά και γω θα σας σπρώχνω". 
Δύο χρόνια μετά το εγχείρημα πέτυχε και μας "υιοθέτησε", όπως του άρεσε να μας λέει. Τότε δεν καταλαβαίναμε τί σπουδαίο πράγμα ήταν αυτό. Το 1999 πρότεινε την τηλεϊατρική σύνδεση με το κέντρο "Ευαγγελισμός" στα Τίρανα, που ήταν στα πρώτα βήματα, αλλά και με το Αγ. Όρος. Εξέταζε παράλληλα τις δυνατότητες της κατ΄οίκον τηλε-νοσηλείας. Δεν πρόλαβε να τα υλοποιήσει. Πρόλαβε όμως να μας μπολιάσει με λίγες σταγόνες από τη φιλοσοφία του: μας έμαθα πως όλα αυτά, η τεχνολογία, είναι μέσο για να υπηρετήσουμε τον πάσχοντα, δεν είναι ο σκοπός. Συνήθιζε να τονίζει πως "δεν θα τους κάνουν καλά τους αρρώστους οι συσκευές σας, αλλά η αγάπη σας". Και πρόλαβε να μας αφήσει το πιο σημαντικό: το παράδειγμά του πυξίδα, μέτρο να μετριόμαστε.

Δείτε επίσης, παρακαλώ:

Συναξαριστής του 21ου αιώνα - Επειδή η αγιότητα δεν έχει ημερομηνία λήξεως