“Man is mud who is commanded to become a god” (St. Gregory of Nyssa)

 Click please:

“Man is mud who is commanded to become a god” (St. Gregory of Nyssa)

 

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

 

Ο Κύριος, έφηβος, βοηθά τον θετό του πατέρα άγιο Ιωσήφ στο ξυλουργείο (από εδώ)

Απόσπασμα από την ανάρτηση Πρόσωπα κοντά στον Ιησού, αλλά και από αυτό το αφιέρωμα στον άγιο Ιάκωβο τον Αδελφόθεο

Είναι προφανές ότι στην αρχαία Εκκλησία όλοι ήξεραν τι σχέση είχαν με τον Ιησού οι λεγόμενοι «αδελφοί Του». Γι’ αυτό και τα ευαγγέλια, αν και τους αναφέρουν, δεν δίνουν κάποια διευκρίνιση. Άλλωστε δύο απ’ αυτούς, ο Ιάκωβος και ο Ιούδας (όχι βέβαια ο Ισκαριώτης) είναι και συγγραφείς δύο βιβλίων (επιστολών) που βρίσκονται μέσα στην Καινή Διαθήκη.

Προς ενίσχυση της ορθόδοξης άποψης (που είναι κι η άποψη της αρχαίας Εκκλησίας) ότι οι αδελφοί του Κυρίου δεν ήταν τέκνα της Παναγίας, παρατηρούμε ότι και ο Ιάκωβος και ο Ιούδας αποφεύγουν να αναφέρουν τον εαυτό τους ως αδελφό Του στο προοίμιο των επιστολών τους.

Παρακάτω δίνουμε κάποια στοιχεία για την οικογενειακή κατάσταση του Κυρίου, αλιευμένα από Πατέρες και εκκλησιαστικούς συγγραφείς.

Πηγές:
άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Ερμηνεία εις το κατά Ιωάννην.
άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων, Υπομνήματα.
Κοσμάς Βεστίτωρ, Εγκώμιον εις τους δικαίους Ιωακείμ και Άνναν.
άγιος Συμεών ο Μάγιστρος και Λογοθέτης, Χρονικό.
Hippolytus Thebanus, in Chronico opere.
Όλα τα παραπάνω βρίσκονται συνοπτικά στην Patrologia Graeca, τόμος 1, σχόλια στο βιβλίο 3, κεφ. ς΄, των Αποστολικών Διαταγών.

Μέσα στο χώρο της ιστορικής μονής του Αγίου Γεωργίου στο Κάιρο διατηρείται το πηγάδι, απ' όπου κατά την παράδοση έπαιρνε νερό η Παναγία όταν, μαζί με τον άγιο Ιωσήφ και το νεογέννητο Χριστό, είχε καταφύγει στην Αίγυπτο. Στην παραπάνω εικόνα απεικονίζεται και ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος, ο μεγάλος γιος του αγίου Ιωσήφ του Μνήστορος από τον πρώτο του γάμο (από εδώ, όπου ανάρτηση για το πηγάδι).

Ο Κοσμάς Βεστίτωρ γράφει:

• Ο ιερέας Ματθάν και η σύζυγός του Μαρία απέκτησαν τρεις κόρες, τη Σοββί, την Άννα και τη Μαρία. Η Σοββί έγινε μητέρα της Ελισσάβετ (μητέρας του Προδρόμου) και η Άννα της Θεοτόκου.
• Ο Ιωακείμ, πατέρας της Θεοτόκου, είχε έναν αδερφό, τον Αγγαίο. Η κόρη του Αγγαίου Σαλώμη ήταν η πρώτη σύζυγος του αγίου Ιωσήφ του Μνήστωρος, με την οποία απέκτησαν τέσσερις γιους (Ιάκωβο, Ιωσή, Σίμωνα και Ιούδα κατά τα Ματθ. 13, 53-56 και Μάρκ. 6, 1-6) και τρεις κόρες (γράφει τα ονόματα των θυγατέρων; δε θυμάμαι).

Η σταύρωση του αγίου Σίμωνα (ή Συμεώνος) του Αδελφόθεου, επισκόπου Ιεροσολύμων μετά τον άγιο Ιάκωβο (από εδώ)

Ο άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων γνωρίζει ότι η πρώτη σύζυγος του Ιωσήφ ονομαζόταν Σαλώμη, οι γιοι τους ήταν αυτοί που ξέρουμε από τα ευαγγέλια και οι κόρες τους ήταν η Εσθήρ, η Θάμαρ (σε κάποια χειρόγραφα ονομάζεται Μάρθα) και η Σαλώμη, που είχε το όνομα της μητέρας της και ήταν η σύζυγος του Ζεβεδαίου και μητέρα των αποστόλων Ιάκωβου και Ιωάννη. Ο Hippolytus Thebanus επαναλαμβάνει αυτά που γράφει «ο μέγας Σωφρόνιος», αναφέροντας τη Θάμαρ μόνον ως Μάρθα.

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ξέρει τους τέσσερις γιους του Ιωσήφ, αλλά μόνο δύο κόρες, την Εσθήρ και τη Θάμαρ. Νομίζω πως κι εδώ υπάρχουν δύο εκδοχές, Μάρθα και Θάμαρ. Γενικά κλίνω προς το Θάμαρ, γιατί είναι ευκολότερο να γίνει λάθος αντιγραφή από το Θάμαρ στο πασίγνωστο Μάρθα παρά από το Μάρθα προς το άγνωστο Θάμαρ –οπότε το Θάμαρ πώς προέκυψε;

"Ν": Έχει διατυπωθεί και η άποψη ότι οι αδελφοί και οι αδελφές του Ιησού ήταν ξαδέρφια Του, που ενίοτε και στην Αγία Γραφή ονομάζονται "αδέλφια". Ο άγιος Σίμων ο Αδελφόθεος π.χ. (ή "ο συγγενής του Κυρίου") έχει χαρακτηριστεί γιος του Κλωπά, που θεωρείται θείος της Παναγίας (η Μαρία του Κλωπά ήταν μία από τις μυροφόρες της Αναστάσεως). Το ίδιο αναφέρεται και εδώ, για την αγία Σαλώμη (από εκεί η εικ.).

Ότι η αγία Σαλώμη η μυροφόρος, σύζυγος το Ζεβεδαίου και μητέρα των αποστόλων Ιάκωβου και Ιωάννη, ήταν αδελφή του Ιησού & είχαν μεγαλώσει στην ίδια οικογένεια, εξηγεί και το θάρρος της, να Τον πλησιάσει και να Του ζητήσει να βάλει τους γιους της δεξιά και αριστερά Του όταν έρθει στη βασιλεία Του (κατά Ματθαίον, 20, 20-28). Η κίνηση αυτή φυσικά ήταν λάθος, γι' αυτό και απορρίφθηκε από τον Ιησού.

Εξηγεί επίσης, ίσως, γιατί ο Κύριος παρέδωσε τη Μητέρα Του στην προστασία του Ιωάννη, γιου της αγίας Σαλώμης, αν και αρκεί το ότι ήταν ο μόνος που βρισκόταν κάτω απ' το σταυρό (καταλαβαίνεις τώρα γιατί ήταν ο "Αγαπημένος Μαθητής";). Όμως προσθέτει ένα στοιχείο & η πληροφορία της παράδοσης ότι ήταν και μέλος της ίδιας οικογένειας. Αλλά και το γεγονός ότι οι Αδελφοί Του δεν ήταν κατά σάρκα αδελφοί Του (δηλ. παιδιά της Παναγίας) εξηγεί το γιατί χρειαζόταν να την παραδώσει στην προστασία κάποιου, αφού αλλιώς θα ήταν αυτονόητο ότι θα αναλάμβαναν τη φροντίδα της τα υπόλοιπα παιδιά της.

 

Δείτε επίσης:  

Άγιος Ιωσήφ ο Μνήστωρ, ο προστάτης της Θεοτόκου (από εκεί το παρακάτω απόσπασμα)

"Ιωσήφ, δίκαιος ων..." 

Ο άγιος Ιωσήφ ο Μνήστωρ ως προστάτης άγιος των απατημένων συζύγων (ανδρών & γυναικών)...

"Ο άγιος Ιωσήφ ο Μνήστωρ γιορτάζεται την Κυριακή μετά τα Χριστούγεννα, μαζί με τους αγίους Δαβίδ τον Προφητάνακτα (το βασιλιά του Ισραήλ & ποιητή των Ψαλμών, του οποίου απόγονος είναι ο Χριστός ως άνθρωπος) και Ιάκωβο τον Αδελφόθεο. Αν δεν παρεμβάλλεται Κυριακή ώς την 1 Ιανουαρίου (πράγμα που προφανώς συμβαίνει μόνο όταν τα Χριστούγεννα είναι Κυριακή), τότε ο άγιος τιμάται στις 26 Δεκεμβρίου. Γενικά όμως βλέπω οι αδελφοί με το όνομα Ιωσήφ να γιορτάζουν τον άγιο στις 26 Δεκ., γι' αυτό και ανεβάζουμε το αφιέρωμα..."

 

 

The "Well of the Holy Mother of God" in Egypt // Το "Πηγάδι της Παναγίας" στην Αίγυπτο

 

Μέσα στο χώρο της ιστορικής μονής του Αγίου Γεωργίου στο Κάιρο διατηρείται το πηγάδι, απ' όπου κατά την παράδοση έπαιρνε νερό η Παναγία όταν, μαζί με τον άγιο Ιωσήφ και το νεογέννητο Χριστό, είχε καταφύγει στην Αίγυπτο. Στην παραπάνω εικόνα απεικονίζεται και ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος, ο μεγάλος γιος του αγίου Ιωσήφ του Μνήστορος από τον πρώτο του γάμο.

 

Τιμόθεος Ηλιάκης

Orthodox Christian Initiative for Africa

 

«Within the grounds of the Holy Monastery of Saint George in Old Cairo of Egypt is preserved the space where our Lord had lived as a Refugee. 

Also preserved is the well which He had blessed, and from which His Most Holy Mother drew water.

In the photos (from here) is the Patriarch Theodore of Alexandria by the "Well of the Holy Mother"».

 

 

Please, see also:
"Out of Egypt Have I Called My Son"

The Holy Family in Egypt - OrthodoxWiki (map)

 

 

Metropolitan of Zambia: Christians celebrate Nativity to show that hope can be found in most unusual places

 

Orthodox Times // Orthodox Christian Initiative for Africa

In the Mission, one can experience the beauty of Christmas and understand the true meaning of the Nativity since one follows the path of faith and piety, where Christ is constantly being reborn.

During the Divine Liturgy, Metropolitan John of Zambia wished all the best on behalf of Pope and Patriarch Theodore II of Alexandria and All Africa and informed the faithful that the works regarding the Missionary Centre were about to be completed.

In his homily, he addressed the faithful and stressed: “On the 25th of December, Christians celebrate the Birth of the Godman in a humble manger in order to show that hope and love can be found in the most unusual places. Christians honour the Miracle of the Nativity. They worship the Divine Infant. Christ of Love. The Godman of Humility.”

“It is noteworthy that this makeshift hut in this part of Africa has become a new manger that has been hosting the newborn Christ in the hearts of children over the last 20 centuries,” he added.

“Happy, Blessed and very Merry Christmas! The Nativity marks a new beginning, an opportunity for forgiveness and shows a path of love and creation. Through the Nativity, the most beautiful things in life are possible even under adverse conditions,” he concluded.

Tags: Patriarchate of Alexandria

The dark-skinned race at the Birth of Christ

"Out of Egypt Have I Called My Son"
 
Remembering the 14,000 Holy Infants (Holy Innocents) slain by Herod in Bethlehem and… the many innocents killed by the herods of our days

The Holy Innocents who slain by Herod at Bethlehem, the first martyrs for Christ!... (And what about the African Children?)  
Orthodox Christmas in African Languages

The "Well of the Holy Mother of God" in Egypt

Το δώρο γενεθλίων για τον Ιησού Χριστό

 

Μια από τις πιο αγαπημένες μας αναρτήσεις όλων των ετών:

Τι δεν έχεις, Κύριε, να Σου το δώσω...

Και συν τοις άλλοις: 

Η αλήθεια για τα Χριστούγεννα και η μυθοποίηση των Χριστουγέννων ~ π. Γεώργιος Μεταλληνός

Το άγνωστο μήνυμα των Χριστουγέννων: να γίνεις θεός! 

Να πιστέψω, αλλά σε ποιον; Στο Χριστό ή στο Santa Claus, στα ξωτικά, τις νεράιδες και τα UFO;

Λέγε, εκεί που είσαι, το «Kύριε, ελέησον»

Ο Χριστός και ο Μίσα: δυο μωρά στη φάτνη!...

Δυο χριστουγεννιάτικα βιβλία & όταν ένας άστεγος στολίζει το "σπίτι" του... 

 

 Υπενθύμιση λόγω των ημερών:

Ο εορτασμός των Χριστουγέννων 1ο μέρος

Ο εορτασμός των Χριστουγέννων 2ο μέρος

Είναι τα Χριστούγεννα ειδωλολατρική εορτή;

"Ηλιούγεννα": Το αρχαίο Ελληνικό έθιμο των Χριστουγέννων

Η Γέννηση του Χριστού και η κατά Χάρη υιοθεσία

Η μαρτυρία τής Ορθόδοξης Εκκλησίας για την Θεία Κοινωνία - Τοποθέτηση σε τρέχουσες θεολογικές αντιρρήσεις

Του Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου 

"Για τον ορθόδοξο Χριστιανό το Σώμα και το Αίμα τού Χριστού δεν μπορεί να αποτελέση φορέα μόλυνσης και θανάτου, διότι ο Κύριος τής Ζωής δεν κληροδοτεί φθορά και θάνατο. Κατά τον τρόπο που η ανθρώπινη φύση τού Χριστού φανέρωνε την θεία ζωοποιό ενέργεια κατά τις θαυματουργίες, με τον ίδιο τρόπο ο Ευχαριστιακός Άρτος ενεργεί τον αγιασμό τών ανθρώπων...".

Πρόλογος

Εισαγωγικά περί τής ταυτότητας τής Εκκλησίας

Α΄ Μέρος. Θεολογική τοποθέτηση σε σύγχρονες θεολογικές αντιρρήσεις

1. Παύση τής Θείας Λειτουργίας ως ύψιστη πράξη αγαπητικής αυτοκένωσης

2. Το αίτημα για παύση τής Θείας Λειτουργίας ως μεταρρύθμιση και εκσυγχρονισμός κατά τα πρότυπα τών λοιπών χριστιανικών ομολογιών

3. Η επίκριση τής άποψης τής Συνόδου και τής μαρτυρίας επισκόπων και κληρικών ότι η θεία Κοινωνία δεν μεταδίδει μολυσματικές ασθένειες

B΄ Μέρος. Η παράδοση τής Ορθόδοξης Εκκλησίας για την Θεία Κοινωνία

1. Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος

2. Άγιος Ιουστίνος ο Φιλόσοφος και Μάρτυς

3. Άγιος Ειρηναίος Λυώνος

4. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

5. Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας

6. Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

7. Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός

8. Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος

9. Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

10. Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

11. Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης

12. Απόσπασμα εκ τού Συνοδικού τής Ορθοδοξίας

13. Η Λειτουργική Πράξη

Αντί Συμπεράσματος

Η αλήθεια για τα Χριστούγεννα και η μυθοποίηση των Χριστουγέννων ~ π. Γεώργιος Μεταλληνός

π. Γεωργίου Μεταλληνού
1940 - 19 Δεκεμβρίου 2019
Αέναη επΑνάσταση | Sophia-Ntrekou.gr

Ο σκοπός της ενανθρωπήσεως είναι η θέωση του ανθρώπου. 

«Άνθρωπος γίνεται Θεός, ίνα Θεόν τον Αδάμ απεργάσηται» (τροπάριο Χριστουγέννων). «Αυτός ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν» (Μ. Αθανάσιος). «Άνθρωπος γαρ εγένετο ο Θεός και Θεός ο άνθρωπος» (Ι. Χρυσόστομος). Στη λογική ενός ηθικιστού ο όρος «θεοποιηθώμεν», που χρησιμοποιούν Πατέρες, όπως ο Μ. Αθανάσιος, είναι σκάνδαλο. Γι’ αυτό μιλούν για «ηθική θέωση». Διότι φοβούνται να δεχθούν ότι με τη θέωση μεταβάλλεται «κατά χάριν» αυτό που ο Τριαδικός Θεός είναι «κατά φύσιν» (άκτιστος, άναρχος, αθάνατος). Τα Χριστούγεννα είναι, γι’ αυτό, άμεσα συνδεδεμένα και με τη Σταύρωση και την Ανάσταση, αλλά και την Ανάληψη και την Πεντηκοστή.

Δείτε: Αθανάσιος ο Μέγας - Λόγος περί ενανθρωπήσεως: Γιατί ο Χριστός Ενανθρώπησε, Έπαθε και Ανέστη;

Ο Χριστός-Θεάνθρωπος χαράζει το δρόμο, που καλείται να βαδίσει κάθε σωζόμενος άνθρωπος, ενούμενος μαζί Του. Ο Ευαγγελισμός και τα Χριστούγεννα οδηγούν στην Πεντηκοστή, το γεγονός της θεώσεως του ανθρώπου εν Χριστώ, μέσα δηλαδή στο σώμα του Χριστού. Αν τα Χριστούγεννα είναι η γέννηση του Θεού ως ανθρώπου, η Πεντηκοστή είναι η τελείωση του ανθρώπου ως Θεού κατά χάριν. Με το βάπτισμά μας μετέχουμε στη σάρκωση, το θάνατο και την ανάσταση του Χριστού, ζούμε και μεις τα «Χριστούγεννά μας», την ανάπλασή μας. Οι Άγιοι δε, που φθάνουν στην ένωση με το Χριστό, τη θέωση, μετέχουν στην Πεντηκοστή και φθάνουν έτσι στη τελείωση και ολοκλήρωση του αναγεννημένου εν Χριστώ ανθρώπου. Αυτό σημαίνει εκκλησιαστικά πραγμάτωση του ανθρώπου, εκπλήρωση δηλαδή του σκοπού της υπάρξεώς του.

Όσο και αν είναι κουραστικός ο θεολογικός λόγος, και μάλιστα στον αμύητο θεολογικά σύγχρονο άνθρωπο, δεν εκφράζει παρά την πραγματικότητα της εμπειρίας των Αγίων μας. Μέσα από αυτήν την εμπειρία και μόνο μπορούν να κατανοηθούν εκκλησιαστικά, δηλαδή Χριστοκεντρικά, τα Χριστούγεννα. Αντίθετα, η αδυναμία του μη αναγεννημένου εν Χριστώ ανθρώπου να νοηματοδοτήσει τα Χριστούγεννα έχει οδηγήσει σε κάποιους γύρω απ’ αυτά μύθους. Οι άγευστοι της αγιοπνευματικής ζωής, μη μπορώντας να ζήσουν τα Χριστούγεννα, μυθολογούν γι’ αυτά, στα όρια της φαντασίας και μυθοπλασίας, χάνοντας το αληθινό νόημά τους. Όπως μάλιστα θα δούμε, ο αποπροσανατολισμός αυτός δεν συνδέεται πάντοτε με την άρνηση του μυστηρίου, αλλά με αδυναμία βιώσεώς του, που οδηγεί αναπόφευκτα στην παρερμηνεία του.

Μία πρώτη μυθολογική απάντηση στο ερώτημα των Χριστουγέννων δίνεται από την αίρεση, τη στοχαστική και ανέρειστη –ανεμπειρική δηλαδή- θεολόγηση. Ο δοκητισμός*, η φοβερότερη αίρεση όλων των αιώνων, δέχθηκε κατά φαντασίαν νάρκωση του Θεού Λόγου (δοκείν-φαίνεσθαι). Φαινομενική, δηλαδή, παρουσία του Θεού στην ενδοκοσμική πραγματικότητα. Για ποιο λόγο θα μπορούσε να ερωτήσει κανείς. Οι Δοκήται ή Δοκηταί κάθε εποχής δεν μπορούν να ανεχθούν, στα όρια της λογικής τους, τη σάρκωση και τη γέννηση του Θεού ως ανθρώπου.

Μεταβαλλόμενοι σε αυτόκλητους υπερασπιστές του κύρους του Θεού, ντρέπονται να δεχθούν κάτι που ο ίδιος ο Θεός επέλεξε για τη σωτηρία μας. Το δρόμο της μητρότητας. Να γεννηθεί δηλαδή από μια Μάνα, έστω και αν αυτή δεν είναι άλλη από το καθαρότερο πλάσμα όλης της ανθρώπινης ιστορίας, την Παναγία Παρθένο. Όλοι αυτοί μπορούν να καταταχθούν στους «υπεράγαν» Ορθοδόξους (κατά τον άγ. Γρηγόριο το Θεολόγο). Γιατί ο Δοκητισμός οδήγησε στο Μονοφυσιτισμό, στην άρνηση της ανθρωπότητας του Χριστού. Είναι οι συντηρητικοί, οι τυποκράτες, οι ευσκανδάλιστοι. Γι' αυτούς όλους είναι σκάνδαλο η αλήθεια, η πραγματικότητα, η ιστορικότητα. Ενώ άλλοι απορρτίπτουν τη θεότητα του Χριστού, αυτοί αρνούνται την ανθρωπότητά του. Και όμως, η Ορθοδοξία ως Χριστιανισμός στην αυθεντικότητά του, είναι η «ιστορικότερη θρησκεία», κατά τον αείμνηστο π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ. Ζει στην πραγματικότητα των ενεργειών του Θεού για τη σωτηρία μας και τις δέχεται με το ρεαλισμό της Θεοτόκου: «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» (Λουκ. 1,38)! «Και ο Πιλάτος στο Σύμβολο» λέγει μια ωραία σερβική παροιμία. Διότι ο Πιλάτος, ο πιο άβουλος αξιωματούχος της ιστορίας, ως υπαρκτό ιστορικό πρόσωπο, βεβαιώνει την ιστορικότητα του Ευαγγελίου. Εις πείσμα όμως των Δοκητών ο Θεός-Λόγος «σαρξ εγένετο -δηλαδή άνθρωπος- και εσκήνωσεν εν ημίν, και εθεασάμεθα την δόξαν αυτού (το άκτιστο φως της θεότητάς Του)» (Ιωάνν. 1, 14). Διότι «εν αυτώ κατοικεί παν το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς» (Κολ. 2,9), είναι δηλαδή τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος.

Η σάρκωση και γέννηση του Θεανθρώπου είναι σκάνδαλο για την ανθρώπινη σοφία, που αυτοκαταργούμενη και αυτοαναιρούμενη σπεύδει να χαραχτηρίσει «μωρία» το μυστήριο του Χριστού, που κορυφώνεται στον σταυρικό του θάνατο (Α' Κορ. 1,23). Είναι δυνατόν ο Θεός να φθάσει σε τέτοιο όριο κενώσεως, ώστε να πεθάνει πάνω στο σταυρό ως Θεάνθρωπος; Αυτό είναι το σκάνδαλο για τους σοφούς του κόσμου. Γι' αυτούς οι «θεοί» του κόσμου τούτου συνήθως θυσιάζουν τους ανθρώπους γι' αυτούς, δεν θυσιάζονται αυτοί για τους ανθρώπους.

Πώς θα δεχθούν το μυστήριο της Θείας Ανιδιοτέλειας; «Ούτως ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν (θυσίασε) ... ίνα σωθή ο κόσμος δι' αυτού» (Ιωανν. 3, 16. 17). Στα όρια της «λογικής» ή «φυσικής» θεολογήσεως χάνεται τελικά το θείο στοιχείο στο πρόσωπο του Χριστού και μένει το ανθρώπινο, παρανοημένο και αυτό και παρερμηνευόμενο. Διότι δεν υπάρχει ιστορικά άνθρωπος-Χριστός, αλλά Θεάνθρωπος. Η ένωση Θεού και ανθρώπου στο πρόσωπο Θεού-Λόγου είναι «ασύγχητη» μεν, αλλά και «αδιαίρετη». Οι «λογικές» ερμηνείες του Προσώπου του Χριστού αποδεικνύονται παράλογες, διότι αδυνατούν να συλλάβουν με τη λογική το «υπέρλογο».

Η νομική-δικανική συνείδηση ζει και αυτή στο Χριστό το σκάνδαλό της. Αναζητεί σκοπιμότητα κοινωνική στη Σάρκωση και καταλήγει και αυτή στο μύθο, όταν δεν αυτοπαραδίδεται στον Θείο Λόγο. Οι Φράγκοι κατασκεύασαν, μέσω του διακεκριμένου σχολαστικού τους Ανσέλμου (11ος αι.), το μύθο της «ικανοποιήσεως της θείας δικαιοσύνης». Ο Θεός-Λόγος σαρκούται, διά να σταυρωθεί-θυσιασθεί και δώσει έτσι ικανοποίηση στην προσβολή που προξένησε στο Θεό η ανθρώπινη αμαρτία! Τα κρατούντα τότε στη φραγκική φεουδαρχική κοινωνία προβάλλονται (μυθολογικά) στο Θεό, που παίρνει τη θέση στη φραγκογερμανική φαντασία ενός υπεραυτοκράτορα. Ας φωνάζει ο Ιωάννης: «ούτως ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν...» (3,16), ή ο Παύλος: «συνίστησι δε την εαυτού αγάπην προς ημάς ο Θεός, ότι έτι αμαρτωλών όντων ημών, Χριστός υπέρ ημών απέθανεν» (Ρωμ. 5,8). Όχι! «Για να πάρει εκδίκηση» και «ζητώντας ικανοποίηση» θα μάθει να φωνάζει ο δυτικός (ή δυτικοποιημένος) άνθρωπος.

Έτσι πλάσθηκε ένας «Χριστιανισμός» άλλου είδους, που δεν διαφέρει από μυθοπλασία, αφού προβάλλει στο Θεό τη φαντασία και τις προλήψεις μας. Η εκλογίκευση και η εκνομίκευση του μυστηρίου του Θεανθρώπου είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος του Χριστιανισμού στην ιστορία.

Η θρησκευτική (τυπολατρική) συνείδηση ζει το «σκάνδαλο» της ενανθρωπήσεως καταφεύγοντας στη θρησκειοποίηση της Πίστεως. Εξαντλεί το νόημα των Χριστουγέννων στις τελετές και χάνει τον αληθινό σκοπό τους, που είναι η «υιοθεσία» (θέωση). «Ίνα την υιοθεσίαν απολάβωμεν...» (Γαλ. 4,5). Είναι το σκάνδαλο του φαρισαϊσμού, έστω και αν λέγεται Χριστιανισμός.

Είναι όμως οι εχθροί του «παιδίου» που βιώνουν το σκάνδαλο της εξουσίας. Ο Ηρωδισμός! Οι κρατούντες ή μάλλον «δοκούντες άρχειν...» (νομίζοντες ότι κυβερνούν) (Μαρκ. 10,42), όπως ο Ηρώδης, βλέπουν στον νεογέννητο Χριστό κάποιον ανταγωνιστή και κίνδυνο των συμφερόντων τους. Γι' αυτό «ζητούσι την ψυχήν του παιδίου» (Ματθ. 2,20). 

Παρερμηνεύουν έτσι τον αληθινό χαρακτήρα της βασιλικής ιδιότητας του Χριστού, της οποίας «ουκ έσται τέλος». Ο Χριστός ως Βασιλεύς όλης της κτίσεως είναι ο μόνος αληθινός Κύριός της, ο δημιουργός και σωτήρας της και όχι ως οι Ηρώδες του κόσμου τούτου, που αδίστακτοι δολοφονούν, για να κρατήσουν την εξουσία τους.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος (Ε.Π. 36,516) προσφέρει δυνατότητα ορθής προσεγγίσεως των Χριστουγέννων, δηλαδή αγιοπνευματικής: «Τοίνυν εορτάζομεν μη πανηγυρικώς, αλλά θεϊκώς. μη κοσμικώς, αλλά υπερκοσμίως. μη τα ημέτερα, αλλά τα του ημετέρου (=όχι δηλαδή τους εαυτούς μας, αλλά τον Χριστόν ας τιμάμε...). μάλλον δε τα του Δεσπότου. μη τα της ασθενείας, αλλά τα της ιατρείας. μη τα της πλάσεως, αλλά τα της αναπλάσεως.

Από το βιβλίο «Παρεμβάσεις Ιστορικές και Θεολογικές», 

εκδόσεις «Διήγηση», Αθήνα 1998. Περιοδικό Περί Ου

*Ο δοκητισμός ήταν αρχαία χριστιανική θεολογική πεποίθηση, η οποία από πολύ νωρίς τέθηκε στο περιθώριο ως αιρετική από πρώιμους ορθόδοξους Χριστιανούς διότι αρνούνταν ουσιαστικά το γεγονός των παθημάτων και του θανάτου του Ιησού Χριστού.

Εις μνήμην †

Το υπαρκτικό μήνυμα της Γέννησης του Χριστού

του π. Εμμανουήλ Κλάψη στην Romfea.gr

Στην Ορθόδοξη παράδοση, η γέννηση του Χριστού είναι γεγονός του σήμερα παρ’ όλον ό,τι ο Ιησούς γεννήθηκε στη πόλη της Βηθλεέμ της Ιουδαίας περίπου το 7 ή 6 π.χ.. Την ημέρα των Χριστουγέννων, ο λαός του Θεού μ’ ευφροσύνη γιορτάζει το «Χριστός γεννάται» με δοξολογίες και οι χριστιανοί σπεύδουν να συναντήσουν τον Χριστό, τον Σωτήρα, που ήλθε από τους ουρανούς «Χριστός εξ ουρανών, απαντήσατε…»

Η γιορτή των Χριστουγέννων είναι κάτι περισσότερο από μια απλή ανάμνηση ενός ιστορικού γεγονότος, αποτελεί το χαροποιό γεγονός της γέννησης του Χριστού στο οποίο μετέχουμε σήμερα και γινόμαστε παραλήπτες της αγάπης του Θεού.

Όταν γιορτάζουμε ένα ιστορικό γεγονός ή ένα πρόσωπο που έζησε στο παρελθόν ή ακόμη ζει δίνεται η δυνατότητα σ’ αυτούς που γιορτάζουν το γεγονός ή τιμούν το πρόσωπο να μετέχουν στην ιστορικά ανεπανάληπτη ιδιαιτερότητα των.

Πως ο άνθρωπος σήμερα μπορεί ν’ αντιληφθεί υπαρξιακά και να συμμετάσχει στην χαρά της γέννησης του Χριστού;

Το ερώτημα απαιτεί ν’ ανιχνεύσουμε την φύση και τον προορισμό του ανθρώπου βασισμένοι στις βασικές αλήθειες της Ορθόδοξης θεολογικής παράδοσης. Ο άνθρωπος και η κτίση έχουν αρχή και τέλος.

Τα πάντα στο κόσμο φθείρονται από την πάροδο του χρόνου και οδηγούνται ασύμμετρα και αναπόφευκτα στο μηδέν, στο τίποτα εκ του οποίου προέρχονται.

Η συναίσθηση της φθοράς, ο φόβος του θανάτου και ταυτόχρονα το έμφυτο ένστικτο της επιβίωσης έχουν την αμφίσημη δυνατότητα να κάνουν τον άνθρωπο βάρβαρο και αγχωτικό ή φιλάνθρωπο, ταπεινό, και δημιουργικό ιδιαίτερα όταν αντλεί δύναμη και ενέργεια από τη δυνατότητα σχέσης και κοινωνίας με τον Τριαδικό Θεό.

Ο άνθρωπος στην εγωκεντρικότητα του, ιδιαίτερα στο καιρό τούτο της πανδημίας, συναισθάνεται την αποτυχία να λυτρώσει «μόνος» του τον εαυτό του και τον κόσμο από τις ποικιλόμορφες εκφράσεις του κακού και της φθοράς.

Η υπέρβαση της φθοράς, του κακού, και της επιστροφής στο τίποτα επιτυγχάνεται με την ένωση του ανθρώπου με τον Θεό, την αγάπη, την ανθρώπινη αλληλεγγύη και την ειρηνική συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων και των λαών.

Η περιχώρηση των ανθρώπων και των λαών μέσα στα πλαίσια της αγάπης, της δικαιοσύνης, και της ειρήνη οδηγεί τον άνθρωπο στην υπέρβαση των φυσικών περιορισμών της ανθρώπινης φύσης, στην κοινωνία αγάπης με τον Θεό, το δοτήρα της ζωής, την πηγή της αγάπης, και το στήριγμα όλων των υπαρκτών όντων.

Τα Χριστούγεννα, η εορτή της ενσάρκωσης του Λόγου του Θεού, σηματοδοτεί και αποκαλύπτει το εύρος της Θεϊκής αγάπης για τον άνθρωπο, την επιθυμία Του να μοιραστεί την δόξα Του με τα κτιστά όντα.

Ταυτόχρονα, η γέννηση του Θεανθρώπου αποτελεί την ολοκλήρωση της ανθρώπινης φύσης σύμφωνα με την θεϊκή θέληση και αγάπη.

Η γέννηση του Χριστού ενεργοποιεί τελεσίδικα το σχέδιο του Θεού για τον άνθρωπο και γενικά για όλη την δημιουργία.

Η δημιουργία του ανθρώπου ολοκληρώνεται με την οντολογική ενότητα του ανθρώπου με τον Θεό δια του Αγίου Πνεύματος που ακατάπαυστα εργάζεται για να φέρει όλους τους ανθρώπους σε κοινωνία με τον Χριστό.

Ο άνθρωπος με την ενσάρκωση του Λόγου του Θεού έχει την δυνατότητα ν’ υπάρχει αιώνια, όχι «μόνος» αλλά σε κοινωνία ζωής μετά των αγίων στην οποία όλοι υπάρχουν γιατί ελεύθερα αγαπούν και αγαπιούνται;

Για την Ορθοδοξία, η ζωή είναι δώρο της Θεϊκής αγάπης που δημιουργεί ελεύθερα υποκείμενα πού όταν αγαπούν και αγαπιόνται έχουν την δυνατότητα να ξεπεράσουν τους περιορισμούς της ιστορίας και της φύσης των.

Η γέννηση του Χριστού είναι η Θεϊκή απάντηση στην τραγικότητα της ανθρώπινης θνητότητας, της φθοράς, και του θανάτου.

Ο Θεός στην απεριόριστή αγάπη και μακροθυμία του θέλει ο άνθρωπος να ζήσει αιώνια, να γίνει θεός.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος εξηγεί: « και όπως ένας άνθρωπος όταν σταματήσει στη μέση δύο πράγματων χωρισμένων, απλώνει τα χέρια του για να ενώσει αυτά που είναι χωρισμένα, το ίδιον έκαμε και Αυτός (ο Λόγος του Θεού), συνένωσε την θεία φύση με την ανθρώπινη και τα ιδικά Του με τα δικά μας.»

Από την φάτνη της Βηθλεέμ, ο άνθρωπος αποκτά ένα νέο τρόπο ύπαρξης.

Η κτίση και ο άνθρωπος ενώνονται στο πρόσωπο του Χριστού με τον Θεό και ο άνθρωπος στην ιστορική του ύπαρξη, με την δύναμη του Αγίου Πνεύματος, γίνεται θεάνθρωπος και συνεργεί με τον Θεό στην εδραίωση και φανέρωση της βασιλείας Του στον κόσμο.

Ο άνθρωπος, όμως, έχει την ελευθερία ν’ αρνηθεί την θεϊκή αγάπη και την συνεργασία του με τον Θεό κάνοντας συνειδητή επιλογή να ζει χωρίς τον Θεόν του.

Ο άνθρωπος χωρίς Θεό και μεταφυσικές αγωνίες, επιλέγει ένα τρόπον ζωής που νοηματοδοτείται αποκλειστικά από τους φυσικούς νόμους και τις ανθρώπινες δυνατότητες.

Η Ορθοδοξία προσφέρει ένα πάντοτε νέο τρόπο ζωής.

Ο αυθεντικός άνθρωπος έχει την δυνατότητα με την γέννηση του Χριστού να είναι θεάνθρωπος σε κοινωνία με τον υπερβατικό Θεό.

Αυτή η κοινωνία δεν είναι ποτέ ατομική υπόθεση αλλά πραγματώνεται πάντοτε στα πλαίσια της αγάπης που υπερβαίνει το εγώ και βιώνεται σαν προσφορά απεριόριστης αγάπης για τον «πλησίον» όπως αποκαλύπτεται στη ιστορική ζωή του Ιησού.

Αυτός ο τρόπος ζωής θεμελιώνεται στην ανθρώπινη εμπιστοσύνη στον Θεό (πίστη) που δίνει ελπίδα γιατί η αγάπη τελικά θα νικήσει το μίσος, την φθορά και το θάνατο.

Ο Θεός προσφέρει στον άνθρωπο την αγάπη Του ανεξάρτητα από την δική μας φιλική, εχθρική ή ακόμη και αδιάφορη ανταπόκριση.

Γι’ αυτό η ιστορία ξαφνιάζει με τις απροσδόκητες εξελίξεις που γεμίζουν το κόσμο μ’ ελπίδες παρόλη την βαρβαρότητα που φαίνεται να επικρατεί γύρω μας.