ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Δευτέρα, 12 Σεπτεμβρίου 2011

Χρυσόστομος Σμύρνης, ο άγιος



Εισαγωγή του blog μας: Όταν η Εκκλησία της Ελλάδος αναγνώρισε ως άγιο το μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομο (που κατακρεουργήθηκε από τους Τούρκους κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή), κάποιοι ορθόδοξοι πιστοί διατύπωσαν τις αμφιβολίες τους. Έγραψαν πως ο Χρυσόστομος δεν είναι άγιος, γιατί: 
α) πέθανε για την πατρίδα κι όχι για το Χριστό, άρα είναι εθνομάρτυρας κι όχι μάρτυρας της πίστης, 
β) υπάρχουν μαρτυρίες πως ήταν μασόνος, άρα είχε μυηθεί σε άλλη θρησκεία (τη Μασονία), προφανώς εγκαταλείποντας το χριστιανισμό (έστω κι αν οι μασόνοι υποτίθεται πως διατηρούν την προηγούμενη θρησκεία τους)!... 
Στους συλλογισμούς αυτούς έχω να πω ταπεινά ότι: 
α) Ο μητροπολίτης Χρυσόστομος πέθανε για τον ορθόδοξο λαό της μητρόπολής του, τον οποίο προστάτευε, επειδή ήταν ορθόδοξος επίσκοπος. Η ιδιότητά του ως ορθόδοξου επισκόπου τον έκανε "αρχηγό" αυτού του λαού και η ίδια αυτή ιδιότητα τον έκανε, προφανώς, να παραμείνει στη θέση του εκείνες τις φοβερές ώρες, ως άλλος (ας μου επιτραπεί να το πω) άγιος Γρηγόριος Ε΄. Συνεπώς, δε μαρτύρησε επειδή τον κάλεσαν ν' αρνηθεί το Χριστό και είπε όχι, αλλά εξαιτίας της χριστιανικής του πίστης, που τον οδήγησε στην αυτοθυσία. 
Υπάρχουν πολλοί παρόμοιοι μάρτυρες, με πιο γνωστούς σε μένα τους Ρώσους αγίους πρίγκιπες Μπόρις και Γκλεμπ (1015 μ.Χ.), που παραδόθηκαν στον αδελφό τους, το Σβιατοπόλκο, ξέροντας ότι θα δολοφονηθουν, γιατί θεώρησαν πως δεν ταιριάζει στη χριστιανική τους ιδιότητα να στρέψουν το στρατό τους εναντίον του. Κι αυτοί δεν πέθαναν "για" την πίστη, αλλά εξαιτίας της πίστης τους.
β) Επίσης, υπάρχουν άγιοι που αρνηθηκαν το Χριστό, αλλά στη συνέχεια μετανόησαν, επέστρεψαν, μαρτύρησαν και αγίασαν. Ο άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης παρέμεινε στη θέση του και πέθανε -με φρικτό τρόπο, ως "ο παπάς των γκιαούρηδων"- επειδή ήταν χριστιανός, προφανώς, και όχι επειδή ήταν μασόνος. Το μαρτύριό του λοιπόν δεν είναι επιστροφή στο Χριστό; Και μάλιστα επιστροφή συνοδευόμενη από το βάπτισμα του αίματος, όπως σε πολλούς νεομάρτυρες επί Τουρκοκρατίας;
Τελικά, πώς μπορώ εγώ -ποιος; εγώ;- να διακηρύξω ότι "δεν είναι άγιος" αυτός ο μαρτυρικός παπάς; Όταν μάλιστα η ίδια η Εκκλησία αποφαίνεται για το αντίθετο;
Το παρακάτω αφιέρωμα με βοήθησε να καταλάβω τι εστί Χρυσόστομος Σμύρνης. Το παραθέτω (από το Εγκόλπιο & τον Προσκυνητή), ευχόμενος για τις πρεσβείες του.


Οι συγκλονιστικές τελευταίες στιγμές του ιερομάρτυρα Χρυσοστόμου Σμύρνης όπως τις διηγείται ο δήμιός του

  Ο στρατός μας είχε φύγει· κι ο Πλαστήρας. Η Σμύρνη ήταν ανυπεράσπιστη στα χέρια των Τούρκων. Κι όμως δεν τολμούσαν να την πειράξουν. Δεν ήταν δυνατό να τολμήσουν όσο ζούσε ένας άνθρωπος. Δεν κρατούσε στα χέρια του τη στραταρχική ράβδο⋅ ούτε ήταν ζωσμένος με φυσεκλίκια. Τα ράσα ανέμιζαν στο στήθος του και η ποιμαντορική ράβδος ήταν το όπλο του. Ήταν ο Χρυσόστομος Σμύρνης. Σαράντα χρόνια θρηνεί η Φυλή μας το μαρτυρικό θάνατο του ιεράρχη· σαράντα χρόνια κι η ανάμνηση της υπέροχης αυτοθυσίας του, ενός μαρτυρικού τέλους, που μόνο ο Χρυσόστομος μπορούσε να υπομείνει, δεν αφήνει την πληγή να κλείσει, τη λήθη να σβήσει το παρελθόν. Ο Χρυσόστομος ήταν ο Παλαιολόγος της Εκκλησίας μας κι ακόμη πιο μεγάλος. Ο τελευταίος της στρατιάς του μαχόμενου Κλήρου μας· κι έπεσε στις επάλξεις - στην πύλη του Ρωμανού.
Η ελληνική σημαία υποστέλλεται⋅ τα τελευταία τμήματα του Στρατού μας φεύγουν από τη Σμύρνη. Και μαζί τους φεύγουν όσοι μπορούν να σωθούν. Οι αρχιερείς της Ανατολής, όσοι έχουν διαφύγει τον μαρτυρικό θάνατο, σπεύδουν στη Μητρόπολη και προτρέπουν τον Χρυσόστομο να τους ακολουθήσει. Αλλ' εκείνος αρνείται κι όταν ακόμη τον πιέζουν οι δημογέροντες. «Όλοι φεύγετε», ψιθυρίζει, «κι' όμως κάποιος πρέπει να μείνει εδώ». Ακόμη και αυτός ο Αρχιεπίσκοπος των Καθολικών εξασφαλίζει θέση σ' ένα πλοίο της γραμμής και προσπαθεί να μεταπείσει τον Χρυσόστομο. Μάταιος ο κόπος του. Ο Χρυσόστομος προτιμά να σπεύσει στον Αμερικάνο πρόξενο Τζών Χόρτον, τον υπέροχο αυτό φιλέλληνα, και να του ζητήσει τη βοήθειά του για τη σωτηρία των Χριστιανών της Σμύρνης.
«Ο Μητροπολίτης - γράφει ο Χόρτον στο βιβλίο του «Η μάστιξ της Ασίας» - ήταν κάτωχρος, η σκιά του εγγίζοντος θανάτου ηπλούτο επί του προσώπου του. Ολίγοι, εξ όσων αναγνώσουν τας γραμμάς αυτάς, θα εννοήσουν την σημασίαν του φαινομένου τούτου...». Και προσθέτει: «Δεν μου ωμίλησε περί του κινδύνου, τον οποίον ο ίδιος διέτρεχεν, αλλά με παρεκάλεσε να πράξω παν το δυνατόν προς σωτηρίαν των κατοίκων της Σμύρνης».
Ο Χρυσόστομος αγωνίσθηκε να πετύχει την προστασία του πληθυσμού υπό των Συμμάχων, δεν παρέλειψε το παραμικρό. Αντιλαμβάνεται, όμως, ότι μοναδική ελπίδα είναι ο Θεός. Η 27η Αυγούστου βρίσκει τη Μητρόπολη της Αγίας Φωτεινής γεμάτη πρόσφυγες. Έσπευσαν να βρουν προστασία στην εκκλησία τους. Είναι ακόμη νωρίς, μόλις 7 το πρωί, όταν ανοίγει η Ωραία Πύλη κι εμφανίζεται ο Μητροπολίτης. Φέρει τα μεγάλα άμφιά του κι είναι ωχρός, αλλά το βλέμμα του αστραποβολεί. Γονατίζει, σαν αμαρτωλός, μπροστά στο Άγιο Βήμα, κι αρχίζει να προσεύχεται κατανυκτικά μαζί με τους πρόσφυγες. Είχε μία τραγική μεγαλοπρέπεια η τελευταία εκείνη λειτουργία. Ήταν ένας Μυστικός Δείπνος.
Ο Χρυσόστομος είχε ανακαλύψει το Σταυρό του κι ετοιμάζεται.
Όταν τελειώνει την προσευχή του και σηκώνεται, μια θεϊκή γαλήνη έχει απλωθεί στο πρόσωπό του. Είναι έτοιμος να περάσει από την φθαρτή ζωή στην αθανασία - από την πραγματικότητα στον θρύλο⋅ να γίνει ο Χρυσόστομος Σμύρνης. Τις τελευταίες του ώρες, ο Χρυσόστομος διαθέτει προς βοήθεια του ποιμνίου του - διανέμει συσσίτιο, κλινοσκεπάσματα, φάρμακα στους πληγωμένους. Κι όταν εξαντλεί όλα τα μέσα, που έχει στη διάθεσή του, ανεβαίνει στον άμβωνα κι αρχίζει να τους εξηγεί περικοπές από το Ευαγγέλιο της Μεγάλης Εβδομάδας - της εβδομάδας των Παθών, που έχει σημάνει για τη μαρτυρική Σμύρνη. Οι δυστυχισμένοι πρόσφυγες κρέμονται από τα χείλη του⋅ τα λόγια του είναι βάλσαμο για τις ψυχές τους.
Βρισκόταν ακόμη στον άμβωνα όταν Τούρκος υπαστυνόμος, συνοδευόμενος από ένοπλο στρατιώτη, ανοίγει με τρομερό πάταγο την πύλη της εκκλησίας. Στη θέα τους οι πρόσφυγες τρομάζουν, οι γυναίκες σταυροκοπιούνται, τα παιδιά ξεσπούν σε κλάματα. Αλλ' οι άνδρες συσπειρώνονται γύρω από τον Μητροπολίτη θέλουν να τον προστατεύσουν με τα στήθη τους. Για μία ακόμη φορά ο Χρυσόστομος κατορθώνει να μεταβάλει τους λαγούς - τους πανικόβλητους πρόσφυγες - σε λιοντάρια. Αυτή τη φορά όμως η θυσία τους είναι άσκοπη⋅ και μ' ένα βλέμμα τους συγκρατεί.
Ο υπαστυνόμος, με περιφρονητικό ύφος, φωνάζει στο Χρυσόστομο:
- Παπά... σε φωνάζει ο φρούραρχος. Να παρουσιασθείς αμέσως εμπρός του.
Οι πρόσφυγες θέλουν να τον συγκρατήσουν, προτιμούν να πεθάνουν όλοι μαζί, να τινάξουν την Αγία Φωτεινή στον αέρα και να ταφούν κάτω από τα ερείπιά της, παρά να αφήσουν το Μητροπολίτη στα χέρια των Τούρκων. Είναι ο μόνος προστάτης τους - ο μόνος που έχει μείνει, τη στιγμή που όλοι φεύγουν για να σωθούν. Καί πάλι, όμως, ο Χρυσόστομος τους συγκρατεί και γαλήνιος ετοιμάζεται ν' ακολουθήσει τον υπαστυνόμο. Τη στιγμή που οι κλητήρες ανοίγουν την πύλη για να περάσει ο Χρυσόστομος, τη γαλήνη της Αγίας Φωτεινής ταράζει ένας δαιμονισμένος θόρυβος, κραυγές θριάμβου βαρβαρικών ορδών. Είναι οι άνδρες του 4ου Σώματος ιππικού του Μεχμέτ Τζακή Μπέη, που μπαίνουν στη Σμύρνη. Και τους ακολουθεί ο νέος στρατιωτικός διοικητής της Σμύρνης στρατηγός Νουρεντίν πασάς - το αιμοβόρικο θηρίο, που ικανοποιούσε τα καννιβαλικά ένστικτά του με αίμα χριστιανικό. Ο Χρυσόστομος δεν μπορούσε ν' αμφιβάλλει για την τύχη του.

 

Μια πολύτιμη μαρτυρία υπάρχει για τις τελευταίες ώρες του Χρυσόστομου. Είναι η κατάθεση του κλητήρα Θωμά Βουλτσίου, που για 20 χρόνια υπηρετούσε πιστά τον Χρυσόστομο:
«Ο αστυνόμος - αναφέρει - ωδήγησε τον Δεσπότη στον φρούραρχον, ένα μαυρειδερόν Αλβανόν. Η πόρτα είχε μείνει μισάνοιχτη κι' έβλεπε μέσα. Εχαιρετίσθηκαν κι' ο φρούραρχος παρήγγειλε βυσσινάδα για τον Δεσπότη. Έπειτα άρχισε κάτι να λέγη κι' ο Δεσπότης έγραφε. Σε λίγη ώρα ετελείωσαν. Όταν εβγήκαμε έξω, μαζί με τον αστυνόμο, έλειπε τ' αμάξι μας. Για καλή τύχη έφθασαν την ώραν εκείνην δυο Αμερικανοί αξιωματικοί κι' είχαν την καλωσύνη να μας δώσουν το αυτοκίνητό τους να γυρίσουμε. Εφθάσαμε στην Μητρόπολι η ώρα πέντε. Χαρά όλων που μας είδαν. Ο Μητροπολίτης έγραψε την προκήρυξι που του έδωσεν ο φρούραρχος - έλεγε να μείνουν όλοι στα σπίτια τους και να παραδώσουν τα όπλα στις Αρχές.
»Στις οκτώ το βράδυ έρχεται ένα αυτοκίνητο στην Μητρόπολι με τον ίδιο αστυνόμο και δυο στρατιώτες, ωπλισμένους με λόγχες. Ήλθαν να πάρουν τον Δεσπότη, πως τον ζητούσεν ο νομάρχης, χωρίς να πουν το όνομά του, να πάη στο διοικητήριο με τρεις δημογέροντες. Επήραμε τον Τσουρουκτσόγλου και τον Κλιμάνογλου και μπήκαν οι τρεις και οι αστυνομικοί στο αυτοκίνητο. Για μένα δεν υπήρχε θέσις και ο Δεσπότης μούπε να περιμένω στην Μητρόπολι. Στις δέκα το βράδυ ένας από τους στρατιώτες, που ήλθαν το απόγευμα, έφερε μια κάρτα του Δεσπότη για τον αδελφό του Ευγένιο. Του έγραφε: «Αγαπητέ αδελφέ. Μας εκράτησαν απόψε εμέ ως πρόεδρο της Μικρασιατικής Αμύνης και τους άλλους ως μέλη. Μην ανησυχήτε».
 

Ο Ευγένιος άρχισε να κλαίη. Το άλλο πρωί, Κυριακή, με στέλνει να μάθω για τον Δεσπότη. Ευρήκα τον Ζαδέ της Τραπέζης. Πριν μισή ώρα είχα συναντήσει τον υπαστυνόμο, που είχε πάρει τον Δεσπότη. Αυτός τους είπε πως τον Δεσπότη τον χάλασαν, καθώς και τους δυο δημογέροντες. Έτσι έγιναν. Ως την Τετάρτη, που έφυγα, δεν μπόρεσα να μάθω τίποτε άλλο».
Η ιστορία δεν αναφέρει πως πέθανε ο Χρυσόστομος. Βαθύ μυστήριο ήλθε να καλύψει τις τελευταίες ώρες του μαρτυρίου του. Οι Τούρκοι δεν μίλησαν ποτέ - τρόμαξαν κι οι ίδιοι μπροστά στην αποκάλυψη της θηριωδίας τους. Κι οι Ευρωπαίοι ιστορικοί, που δεν δυσκολεύτηκαν να εξιχνιάσουν και την τελευταία λεπτομέρεια του θανάτου του Χίτλερ, που έγραψαν τόμους ολόκληρους για την εκτέλεση του Μουσσολίνι και της ερωμένης του, απέστρεψαν το πρόσωπο από τη θυσία του μεγάλου ιεράρχου. Η στάση τους θα ήταν ανεξήγητη αν δεν ήταν σ' όλους γνωστό, ότι ο Χρυσόστομος μαρτύρησε υπό τη σκιά των πυροβόλων του συμμαχικού Στόλου. Την ώρα, που ο θηριώδης όχλος σκύλευε το πτώμα του, ο Νουρεντίν, ο δήμιός του, με νωπό το αίμα του Δεσπότη στα χέρια του, συνομιλούσε φιλικά με τον Γάλλο ναύαρχο... πάνω στο καταδρομικό «Ερνέστος Ρενάν»!...
      Θα παρέμενε άγνωστο το μαρτύριό του, αν ένας από τους πρωταγωνιστές των δραματικών γεγονότων της 30ης Αυγούστου, ο διοικητής του αποσπάσματος, που τον οδήγησε στον Γολγοθά του, δεν αποφάσιζε να μιλήσει. Δεν τον καταδίωκαν οι τύψεις, δεν σκέφθηκε την ιστορική έρευνα⋅ απλώς, είχε οικονομικές δυσχέρειες και σκέφθηκε να πωλήσει τις πληροφορίες του κι ένα τραγικό κειμήλιο: το χέρι του οικτρά διαμελισθέντος Μητροπολίτη. Οποιοδήποτε ανθρώπινο πλάσμα θα φρικιούσε και μόνο στην ιδέα μιας τόσο ανίερης συναλλαγής, αλλ' όχι ο Τούρκος δήμιος του Χρυσόστομου. Άλλωστε, μόλις είχαν γίνει οι θηριωδίες της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης και το ανθελληνικό μίσος είχε φουντώσει και πάλι στην Τουρκία. Και ο Ρουστέμ μπέης Βάσιτς έστειλε ανθρώπους του να βολιδοσκοπήσουν ομογενή της Σμύρνης, αν ήθελε ν' αγοράσει το χέρι του Χρυσόστομου. Η συναλλαγή αυτή δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ⋅ αλλ' ο Βάσιτς μίλησε μετά από αδρή αμοιβή. Ο Νουρεντίν δεν ήθελε να εκτελέσει το Χρυσόστομο - δεν του αρκούσε η εκδίκηση αυτή. Ήθελε να τον ταπεινώσει, να τον εξετευλίσει και στη συνέχεια να τον παραδώσει στο μαρτύριό του. Τη δεύτερη φορά, που τον συνέλαβε, διέταξε να τον φέρουν εμπρός του και μόλις τον είδε, άφησε να ξεσπάσει όλη η λύσσα του, να ξεχειλίσει ο βόρβορος της ψυχής του:
- Εσύ είσαι ο παπάς, που βρίζεις τους Τούρκους; του φώναξε. Γουρούνι, θα δείς τι τιμωρία σου ετοιμάζω. Εσύ κι οι Έλληνές σου είστε Λαός χαμάληδων⋅ και χαμάληδες θα σε δικάσουν.
     Έτσι κι έγινε. Σε μία από τις αίθουσες του Διοικητηρίου είχε συγκεντρώσει χαμάληδες της Σμύρνης, τύπους κτηνώδεις, αδίστακτους - ήταν οι «λαϊκοί δικασταί», που θα δίκαζαν τον Χρυσόστομο. Μόλις τον είδαν, άρχισαν να καγχάζουν, να τραβούν τα ράσα του, να τον φτύνουν και να τον προπηλακίζουν. Μαζί με τον Χρυσόστομο βρίσκονταν και οι δυο δημογέροντες, ο Κλιμάνογλου και ο Τσουρουκτσόγλου. Αν και γνώριζαν, ότι πλησιάζει το τέλος τους, δεν μπόρεσαν να συγκρατηθούν. Βλέποντας τον εξετευλισμό του Χρυσοστόμου, θέλησαν να ορμήσουν, να τον προστατεύσουν με τα γεροντικά στήθη τους. Δεν τους άφησαν όμως - τους έδεσαν και τους υποχρέωσαν να παρακολουθήσουν το μαρτύριο του ποιμενάρχη τους. Έκλαιγαν σπαρακτικά οι δυο δημογέροντες και η απελπισία τους κέντριζε τη θηριωδίατών Τούρκων, έκανε τις βρωμερές ψυχές τους ν' αναγαλλιάζουν. Μόνο ο Χρυσόστομος διατηρούσε την ψυχραιμία του. Μια θεϊκή γαλήνη είχε απλωθεί στο πρόσωπό του. Τι να σκεπτόταν, άραγε, τη στιγμή εκείνη, ο σεπτός ιεράρχης; Όσοι τον γνώριζαν δεν αμφιβάλλουν, ότι θ' αναλογιζόταν το μαρτύριο του Διδασκάλου του κι η ψυχή του θα πλημμυρούσε χαρά στη σκέψη, ότι είχε βρει το Σταυρό, που αναζητούσε. Οποιοσδήποτε θα δείλιαζε. Ο Χρυσόστομος δεν μπορεί παρά να ψιθύριζε: «Γενηθήτω το θέλημά Σου, Κύριε...».
 

- Ήταν παλληκάρι ο παπάς σας, ομολόγησε με κάποιο ενστικτώδη σεβασμό, ο Βάσιτς. Δεν τον άκουσα να ικετεύει, να παραπονεθεί - ως την τελευταία στιγμή δεν άκουσα τη φωνή του.
Κάποτε, το δικαστήριο των χαμάληδων εξέδωσε την απόφασή του: «Να σταυρωθή... να σταυρωθή· όπως ο Χριστός τους...», ούρλιαζαν, όταν αυτός, που εκτελούσε χρέη... προέδρου, τους ρώτησε ποια έπρεπε να ήταν η ποινή. Ο Νουρεντίν φώναξε αμέσως τον Ρουστέμ μπέη Βάσιτς και τον διέταξε να εκτελέσει την απόφαση του λαϊκού δικαστηρίου.
Ο Ρουστέμ μπέη Βάσιτς ήταν έφεδρος λοχαγός του τουρκικού Στρατού. Καταγόταν από τη Βοσνία κι ο πατέρας του ήταν έμπορος στη Σμύρνη. Κατά τη διάρκεια της ελληνικής Κατοχής δεν έφυγε⋅ ήταν ένας απ τους πολυάριθμους κατάσκοπους του Κεμάλ. Και μόλις ο Στρατός μας εγκατέλειψε την πόλη, φόρεσε τη στολή του και συγκρότησε το περιβόητο «απόσπασμα εκτελέσεων» - μια ορδή εγκληματιών, που εξόντωσε χιλιάδες Ελλήνων. Μετά ο Βάσιτς έγινε δικολάβος στη Σμύρνη. Στον Βάσιτς αναθέτει ο Νουρεντίν να οδηγήσει τον Χρυσόστομο στον Γολγοθά του - το Τρικυλίκ - κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό. Δεν αντέχει όμως⋅ τον μισεί τόσο, ώστε την ώρα, που το απόσπασμα με τους τρεις μελλοθάνατους κατέβαινε τις σκάλες του Διοικητήριου, ο Νουρεντίν προβάλλει στο κεφαλόσκαλο. Ήταν έξαλλος, σαν λυσσασμένο θηρίο. Τα μάτια του κατακόκκινα, σαν να έσταζαν αίμα, το στόμα του γεμάτο αφρούς - ήταν ο πραγματικός Νουρεντίν, χωρίς καμμιά προσποίηση. - Σκυλί, φωνάζει στον Χρυσόστομο, από δικό μου βόλι θα πας.
Και, τραβώντας το περίστροφό του, τον πυροβολεί. Αλλ' έτρεμε απ' την οργή του κι η σφαίρα αστοχεί. Αντί να πλήξει τον Χρυσόστομο, τραυματίζει θανάσιμα τον Κλιμάνογλου.
Ο πυροβολισμός του Νουρεντίν ήταν το σύνθημα. Στο προαύλιο του Διοικητηρίου ήταν συγκεντρωμένοι όλοι οι φονιάδες, οι ληστές, τ' αποβράσματα της Σμύρνης. Πράκτορες του Κομιτάτου τους είχαν συγκεντρώσει έναντι αδρής αμοιβής. Κι όσο διαρκούσε η αποτροπιαστική εκείνη παρωδία της δίκης, τους πότιζαν ρακί. Είχαν κι όλας μεθύσει, όταν φάνηκε ο Χρυσόστομος με τους δυο συγκαταδίκους του. Περίμεναν ποιος θα κάνει την αρχή· και την έκανε ο Νουρεντίν. Μόλις ακούν τον πυροβολισμό, ορμούν στ' ανυπεράσπιστα θύματά τους.
       Θα χρειαζότανε η τραγική φαντασία ενός Δάντη για ν' αποδώσει τις φρικιαστικές σκηνές, που συνέβησαν μπρός στα μάτια του Νουρεντίν. Η ορδή των φονιάδων ορμά - δεν έχουν όπλα⋅ θα ήταν πολύ ευσπλαγχνικός ο θάνατος. Με τα χέρια τους, με πέτρες και ξύλα, κτυπούν τον Χρυσόστομο. Του ξεριζώνουν, αλαλάζοντας με μανία, τα κατάλευκα γένια του. Το αίμα τρέχει άφθονο, μουσκεύει τα ράσα του⋅ και η μυρωδιά του εξαγριώνει ακόμη περισσότερο τον διψασμένο για αίμα όχλο. Ένας βαστάζος του λιμανιού θέλει να διακριθεί⋅ και με το μαχαίρι του βγάζει το ένα μάτι του Χρυσόστομου.
Κλονίζεται ο Δεσπότης, γονατίζει. Αλλ' οι δήμιοί του δεν τον αφήνουν. Οι άνδρες του Βάσιτς τον σηκώνουν και υποβαστάζοντάς τον τον υποχρεώνουν να συνεχίσει τη μαρτυρική πορεία του προς τον Γολγοθά. Φυσικά, δεν κάνουν την παραμικρή προσπάθεια να συγκρατήσουν τον όχλο που συνεχίζει το αιματηρό όργιό του. Μέσα σε λίγα λεπτά ο Χρυσόστομος έχει τυφλωθεί.
Τα μαλλιά και τα γένια του έχουν ξεριζωθεί, το πρόσωπό του είναι μία τεράστια πληγή - τον έχουν γδάρει κυριολεκτικά. Δεν βαδίζει πλέον, τον σέρνουν και τον ανασκολοπίζουν, αργά, μεθοδικά, με μανία. Κι όμως δεν παραπονιέται, δεν ικετεύει, δεν λυγίζει στον Τούρκο. Μόνο την τελευταία στιγμή, την ώρα, που σωριάζεται, αφήνοντας την τελευταία πνοή του, αναφωνεί: «Θεέ μου...».
Ο Χρυσόστομος είναι νεκρός· αλλά το μαρτυρικό τέλος του τον μεταβάλλει σε αθάνατο. Ο Βάσιτς φορτώνει το σακατεμένο πτώμα του σε μια βοϊδάμαξα και συνεχίζει την πορεία του προς το Τρικυλίκ. Αλλ' ο όχλος δεν έχει κορέσει τη μανία του - παρακολουθεί την άμαξα και ξεσχίζει τις άψυχες σάρκες. Δεν έχει απομείνει παρά ένα ανατριχιαστικό κουφάρι· και το κουφάρι αυτό ο Βάσιτς το κρεμά στην αγχόνη, που περίμενε τον Δεσπότη.
- Έπρεπε να τον κρεμάσω. Ήταν διαταγή, λέει, σαν να ήθελε να δικαιολογηθεί, και κλείνει την αφήγησή του.

Το μαρτύριο του αγίου (εικόνα διά χειρός Φίκου)
 
Ο Νουρεντίν δεν «εχάλασε» τον Χρυσόστομο από εκδίκηση μόνο. Το προσωπικό του μίσος τον βοήθησε, απλώς, να δείξει όλη τη θηριωδία του, να κάμει φρικιαστικότερο το μαρτύριο του ιεράρχη. Ο Χρυσόστομος έπρεπε να πεθάνει. Μόνο μετά το θάνατό του μπορούσαν να ελπίζουν οι Τούρκοι στο οριστικό ξεκλήρισμα του μικρασιατικού Ελληνισμού - στην καταστροφή της Σμύρνης. Κι απόδειξη είναι ότι το μακελειό αρχίζει λίγες ώρες μετά το θάνατό του. Αν ζούσε, ασφαλώς, θα κατόρθωνε να συνεγείρει τον χριστιανικό κόσμο, να μεταβάλει τους τρομοκρατημένους λαγούς σε ατρόμητα λιοντάρια. Οι Τούρκοι «χάλασαν» τον Δεσπότη. Έλπιζαν έτσι ν' αποκόψουν κάθε δεσμό του Ελληνισμού με την ιωνική γη. Ήταν το μεγαλύτερο σφάλμα τους. Η φυγή μας από τη Μικρά Ασία, η εγκατάλειψη της Σμύρνης, ήταν μία από τις ντροπιασμένες σελίδες της ιστορίας μας - δεν θα υπάρχει Έλληνας που να μην ήθελε να την λησμονήσει, να τη διώξει από τη σκέψη του σαν ανατριχιαστικό εφιάλτη. Ήλθε όμως το μαρτύριο του Χρυσόστομου κι ήταν αρκετό για να εξιλεώσει την ντροπή ενός ολόκληρου Έθνους· το αίμα του, που πότισε τα καλντερίμια της Σμύρνης, γίνηκε ο άρρηκτος δεσμός των νοσταλγών, ολόκληρης της Φυλής, με τις χαμένες μας και αλησμόνητες Πατρίδες. Όσο θα ζει η ανάμνηση του μαρτυρίου του Χρυσόστομου, η ιωνική γη θα είναι ελληνική. Και το μαρτύριό του δεν θα λησμονηθεί ποτέ.

Γιάννης Καψής, «Χαμένες Πατρίδες», εκδ. Α. Α. Λιβάνη (Περιοδικό Πειραϊκή Εκκλησία - Σεπτ.2009)

***
Η Αγιότητα του Χρυσοστόμου Σμύρνης
Του Πρωτοπρεσβύτερου Γεωργίου Δορμπαράκη


      Δεν πρόκειται να ασχοληθούμε με τις ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί κατά της αγιότητος του εθνομάρτυρα και ιερομάρτυρα αγ. Χρυσοστόμου Σμύρνης. Ασφαλώς αυτοί που τις διατυπώνουν κάποιους λόγους επικαλούνται μέσα στην καλοπροαίρετη αναμφίβολα διάθεσή τους να διαφυλάξουν τον τρόπο που η Ορθόδοξη Εκκλησία μας διακηρύσσει την αγιότητα των εξαιρέτων μελών της. Για εμάς και για τους περισσοτέρους χριστιανούς, και μάλιστα τους έχοντες σχέση με τα αγιασμένα χώματα της Μικρασιατικής γης, δεν τίθεται τέτοιο θέμα. Για εμάς ο άγιος Χρυσόστομος αποτελεί σύμβολο αγάπης προς τον Θεό και χρέους προς την πατρίδα, δεδομένου μάλιστα ότι εκπροσωπεί όλους τους πεσόντες και αναιρεθέντες ποικιλοτρόπως κατά τη Μικρασιατική καταστροφή, κάτι που αποδεικνύεται περίτρανα από την ιδιαίτερη αγάπη που τρέφουν προς αυτόν όλοι οι Μικρασιάτες, έκφραση της οποίας αποτελούν τα διαρκώς πυκνούμενα γι' αυτόν βιβλία που εκδίδονται, τα ποιήματα που γράφονται, τα αφιερώματα που γίνονται κάθε χρόνο στη μνήμη του, οι προτομές που φιλοτεχνούνται σε περιοχές που υπάρχουν και ζουν Μικρασιάτες, οι ναοί που κτίζονται στη μνήμη του.
Κι είναι ευκαιρία, με το αφιέρωμα τούτο, να τονίσουμε για μια ακόμη φορά την αγιότητα του μαρτυρικού ιεράρχη, γιατί αποδεικνυόμενη αυτή ιδίως από τις τελευταίες στιγμές της ζωής του γίνεται φάρος και οδοδείκτης για όλους μας, κληρικούς και λαϊκούς. Είναι όντως συγκλονιστικές οι περιγραφές του τέλους του κι είναι σα να διαβάζουμε και πάλι από το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων τις τελευταίες στιγμές του πρωτομάρτυρα και αρχιδιακόνου Στεφάνου. Τις περιγραφές αυτές κάνει όχι ένας απλός άνθρωπος, του οποίου ίσως μπορούμε να αμφισβητήσουμε την ακρίβεια των λόγων του, ούτε κι ένας ραψωδός που μεγεθύνει τα γεγονότα στην εξιστόρησή τους, αλλά ένας επιστήμονας, αυτόπτης συγκλονιστικού γεγονότος, ο ακαδημαϊκός καθηγητής Γεώργιος Μυλωνάς, και μάλιστα σε ομιλία του επίσημη, στις 14 Δεκεμβρίου 1982, στην Ακαδημία Αθηνών. Παραθέτουμε αυτούσια τα τελευταία λόγια της ομιλίαςαυτής:

«Θα μου επιτρέψετε να τελειώσω την ομιλία μου με μία προσωπική μαρτυρία, που για πρώτη φορά εξομολογούμαι.» Κατά τις τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου 1922 μία ομάδα φοιτητών του International College της Σμύρνης και εγώ βρεθήκαμε φυλακισμένοι σε απαίσιο υπόγειο, σ' ένα από τα μπουντρούμια του Διοικητηρίου της Σμύρνης. Σ' αυτό ήταν ασφυκτικά στριμωγμένοι Έλληνες Χριστιανοί αιχμάλωτοι, μάλλον άνθρωποι προωρισμένοι για θάνατο. Τις βραδυνές ώρες φύλακες μ' επικεφαλής Τουρκοκρήτα παρελάμβανον θύματα που ετυφεκίζοντο. Στις 5 το απόγευμα της τελευταίας ημέρας του θλιβερού Σεπτεμβρίου, ο Τουρκοκρής εκείνος με διέταξε να τον ακολουθήσω στην αυλή.
«Είσαι δάσκαλος;» με ρωτά. «Αυτήν την τιμή είχα» του απαντώ. «Και οι άλλοι που ήσαν μαζί σου είναι φοιτητές;» - «Ναί», του λέγω. «Γρήγορα μάζεψέ τους και φέρε τους εδώ». - «Ελάτε μαζί μου έξω», λέγω στους συντρόφους μου. «Φαίνεται ότι ήρθε η ώρα μας. Εμπρός με θάρρος».
Ποια ήταν η έκπληξή μας όταν ακούσαμε τον Τούρκο-Κρητικό να λέει: «Δεν θα σάς σκοτώσω, θα σάς σώσω. Απόψε θα θανατωθούν όλοι όσοι είναι στο μπουντρούμι, γιατί έφεραν και άλλους που δεν έχουμε χώρο να τους στοιβάξουμε. Θα σάς σώσω σήμερα, γιατί ελπίζω αυτό να με βοηθήσει να λησμονήσω μία τρομερή σκηνή που αντίκρυσαν τα μάτια μου, σκηνή στην οποία έλαβα μέρος».
Και συνέχισε «Παρακολούθησα το χάλασμα του Δεσπότη σας. Ήμουν μ' εκείνους που τον τύφλωσαν, που του ‘βγάζαν τα μάτια και αιμόφυρτο, τον έσυραν από τα γένεια και τα μαλλιά στα σοκάκια του Τουρκομαχαλά, τον ξυλοκοπούσαν, τον έβριζαν και τον πετσόκοβαν. Βαθειά εντύπωση μου έκανε και αξέχαστος παραμένει η στάση του. Στα μαρτύρια που τον υπέβαλαν δεν απήντα με φωνές, με παρακλήσεις, με κατάρες.
»Το πρόσωπό του το κατάχλωμο, το σκεπασμένο με το αίμα των ματιών του, το πρόσωπό του είχε εστραμμένο προς τον Ουρανό και διαρκώς κάτι ψιθύριζε που δεν ηκούετο πέρα από την περιοχή του. Ξέρεις εσύ, δάσκαλε, τι έλεγε;» - «Ναί ξέρω» του απήντησα. «Έλεγε: Πάτερ Άγιε, άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι». - «Δεν σε καταλαβαίνω, δάσκαλε, μά δεν πειράζει. Από καιρού σε καιρό, όταν μπορούσε, ύψωνε κάπως το δεξί του χέρι και ευλογούσε τους διώκτες του. Κάποιος πατριώτης μου αναγνωρίζει την χειρονομία της ευλογίας, μανιάζει, μανιάζει και με το τρομερό μαχαίρι του κόβει και τα δυο χέρια του Δεσπότη. Εκείνος σωριάστηκε στη ματωμένη γη με στεναγμό που φαινόταν ότι ήταν μάλλον στεναγμός ανακουφίσεως παρά πόνου. Τόσο τον λυπήθηκα τότε που με δυο σφαίρες στο κεφάλι τον αποτελείωσα. Αυτή είναι η ιστορία μου. Τώρα που σάς την είπα ελπίζω πως θα ησυχάσω. Γι' αυτό σάς χάρισα τη ζωή». «Και που τον έθαψαν;» ρώτησα με αγωνία. «Κανείς δεν ξέρει που έρριξαν το κομματιασμένο του κορμί»».
     Αυτή είναι η μαρτυρία ενός αυτόπτη μάρτυρα, που φανερώνει, όπως είπαμε, το μέγεθος της αγιότητας του μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου, αφού στην πίστη μας την ορθόδοξη εκείνο που αποτελεί αποδεικτικό μεγάλης αγιότητας είναι η αγάπη που απλώνεται και προς τον εχθρό. Και τίποτε να μην ξέραμε για τον άγιο Χρυσόστομο, και μύρια όσα να του έχουν καταλογιστεί, το τέλος του είναι εκείνο που φανερώνει την εσωτερική, της καρδιάς του, ποιότητα. Κι ο άγιος Χρυσόστομος σαν τον Χριστό, σαν τον άγιο Στέφανο, σαν τους αποστόλους και όλους τους άγιους μάρτυρες ευλογεί τους διώκτες του και προσεύχεται γι' αυτούς. Μόνον όποιος διακατέχεται πλούσια από αυτό το πνεύμα του Χριστού ξέρουμε ότι ανήκει σ' Εκείνον και προεκτείνει την αγιότητα Εκείνου. «Τι έτι χρείαν έχομεν μαρτύρων;» [...]

(Περιοδικό Πειραϊκή Εκκλησία - Σεπτ.2009)

***
Οι άλλοι άγιοι & μαρτυρικοί μητροπολίτες


Άγιος Αμβρόσιος Μητροπολίτης Μοσχονησίων

Ο Άγιος Αμβρόσιος σπούδασε στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Ιεροσολύμων και στη θεολογική Ακαδημία του Κιέβου. Υπήρξε δε εφημέριος σε πολλές ελληνικές κοινότητες της Κριμαίας (Θεοδοσίας, Συμφεροπόλεως, Σεβαστουπόλεως). Το 1913 μ.Χ. χειροτονήθηκε βοηθός επίσκοπος της Μητροπόλεως Σμύρνης με τον τίτλο Ξανθουπόλεως, αναπλήρωσε δε τον εξόριστο μητροπολίτη κατά τη διάρκεια του Α' παγκοσμίου πολέμου. Το 1919 μ.Χ. χρησιμοποιήθηκε ως πατριαρχικός έξαρχος στα Μοσχονήσια, το δε 1922 μ.Χ. έγινε Μητροπολίτης Μοσχονησίων. Κατά τη Μικρασιατική καταστροφή τάφηκε ζωντανός, από τους Τούρκους μαζί με άλλους εννέα Ιερείς σε λάκκο έξω από την πόλη των Κυδωνιών (15 Σεπτεμβρίου 1922 μ.Χ.).

Άγιος Προκόπιος Λαζαρίδης Μητροπολίτης Ικονίου (1911 - 1923 μ.Χ.)

 
Προηγουμένως επίσκοπος Αμφιπόλεως (1894 - 1899 μ.Χ.) και Μητροπολίτης Δυρραχείου (1899 - 1906 μ.Χ.) και Φιλαδέλφειας (1906 - 1911 μ.Χ.). Ήταν και αυτός μεταξύ των εθνοϊερομαρτύρων εκείνων των χρόνων.

Οι συνθήκες γι' αυτόν ήταν ιδιαίτερες. Οι νεότουρκοι προσπαθούσαν να οργανώσουν τουρκορθόδοξη Εκκλησία, ανεξάρτητη απ' το Πατριαρχείο, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τη τουρκική γλώσσα. Για το σκοπό αυτό πίεζαν ιερείς να προσχωρήσουν σ' αυτή τη προσπάθεια. Αλλά απέτυχαν. Ιδιαίτερα στην Ανατολία - τα βάθη της Μικράς Ασίας - είχαν εγκλωβίσει τους ορθοδόξους και τους υπέβαλλαν σε φοβερές κακώσεις μέχρι να αποσκιρτήσουν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Τρείς μάλιστα αρχιερείς, με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Ικονίου Προκόπιο, τους ανάγκαζαν να προβούν σε αυθαίρετη και αντικανονική χειροτονία επισκόπου, έτσι ώστε να διαρρηχτούν οι σχέσεις τους με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και να χειραφετηθούν αυθαίρετα ως αυτοτελής τουρκορθόδοξη Σύνοδος. Εν μέσω αυτής της καταδυναστεύσεως του ποιμνίου και των ποιμένων του, αλλά και των απελπισμένων κλαυθμών του λαού, ο Μητροπολίτης Προκόπιος παρέδωσε το πνεύμα του στον Μέγα Αρχιερέα και Σωτήρα Χριστό, προμαχώντας και συμπάσχοντας με τους στενάζοντες Έλληνες χριστιανούς της Ανατολίας.


Άγιος Γρηγόριος Μητροπολίτης Κυδωνιών (22 Ιουλίου 1908 - 3 Οκτωβρίου 1922)
 
Προηγουμένως διετέλεσε και μητροπολίτης Τιβεριουπόλεως και Στρωμνίτσης (12 Οκτωβρίου 1902 μ.Χ. - 22 Ιουλίου 1908 μ.Χ.). Το κοσμικό του όνομα ήταν Αναστάσιος Αντωνιάδης ή Σαατσόγλου και, κατά μεταγλώττιση δική του, Ωρολογάς. 
Γεννήθηκε στη Μαγνησία της Μικράς Ασίας το 1864 μ.Χ. Ως Ιεροκήρυκας ανήκει στους πρώτους που στο κήρυγμα χρησιμοποίησαν τη δημοτική γλώσσα. Και στις τρεις μητροπόλεις που υπηρέτησε εργάστηκε με ζήλο και επιτυχία για την προάσπιση των εθνικών ελληνικών δικαίων και ιδιαίτερα συνεργάστηκε γι' αυτά με τον μητροπολίτη Δράμας Χρυσόστομο Καλαφάτη (1902 - 1910 μ.Χ.), τον κατόπιν εθνομάρτυρα μητροπολίτη Σμύρνης (1910 - 1922 μ.Χ.). Στις 12 Οκτωβρίου 1902 μ.Χ. χειροτονήθηκε μητροπολίτης στη σπουδαία από εθνικής απόψεως επαρχία Τιβεριουπόλεως και Στρωμνίτσης στην οποία αγωνίστηκε όχι μόνο κατά των τούρκων αλλά ιδιαίτερα εναντίον του βουλγαρικού κομιτάτου, μέλη του οποίου προσπάθησαν, πολλές φορές, να τον δολοφονήσουν (1905 μ.Χ.). Η τουρκική κυβέρνηση, όταν πληροφορήθηκε την εθνική δράση του Γρηγορίου, ανάγκασε το Οικουμενικό Πατριαρχείο να απομακρύνει τον Γρηγόριο, μεταθέτοντας τον στη νεοσύστατη μητρόπολη Κυδωνιών στις 22 Ιουνίου 1908 μ.Χ., όπου ο Γρηγόριος συνέχισε την εθνική του δράση. Το 1918 μ.Χ. κατηγορήθηκε από τους Τούρκους για εσχάτη προδοσία, δικάστηκε δύο φορές στο Στρατοδικείο της Σμύρνης, καταδικάστηκε και φυλακίστηκε. 
Μετά την αποφυλάκιση του (16 Οκτωβρίου 1918 μ.Χ.) και την κατάληψη των Κυδωνιών από τον ελληνικό στρατό (19 Μαΐου 1919 μ.Χ.), ο Γρηγόριος δεν απομακρύνθηκε από την επαρχία του, για υποθέσεις της οποίας πολλές φορές ήλθε σε αντίθεση με τον ύπατο αρμοστή στη Σμύρνη Αριστείδη Στεργιάδη. Μετά την αποχώρηση των ελληνικών πολιτικών και στρατιωτικών αρχών από τις Κυδωνιές, ο Γρηγόριος, σε σύσκεψη με τη δημογεροντία, εισηγήθηκε την αναχώρηση των κατοίκων των Κυδωνιών και τη μεταφορά τους στη Μυτιλήνη, για να αποφύγουν τη σφαγή από τους Τούρκους, αλλά δυστυχώς οι υποδείξεις του δεν έγιναν αποδεκτές. Έτσι το δράμα των κατοίκων των Κυδωνιών άρχισε στις 22 Αυγούστου 1922 μ.Χ., όταν άτακτος τουρκικός στρατός κατέσφαξε κοντά στην κωμόπολη Φράνελι του Αδραμυττηνού Κόλπου 4.000 Έλληνες κατοίκους των Κυδωνιών. 
Ο μητροπολίτης Γρηγόριος, παρά τους εξευτελισμούς που υφίστατο από τις τουρκικές αρχές, τις επισκεπτόταν και αγωνιζόταν να σώσει και να θρέψει το ποίμνιο του. Όταν δε στις 15 Σεπτεμβρίου πληροφορήθηκε τη σφαγή του μητροπολίτη Μοσχονησίων Αμβροσίου και των 6.000 κατοίκων τους από τους Τούρκους, ο Γρηγόριος αγωνίστηκε υπεράνθρωπα και κατόρθωσε να συγκατατεθούν οι Τούρκοι να έλθουν ελληνικά πλοία από τη Μυτιλήνη με αμερικανική σημαία και με την εγγύηση του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού και να παραλάβουν 20.000 Έλληνες από τις 35.000 που κατοικούσαν τις Κυδωνιές. 
Ο Γρηγόριος αρνήθηκε να αναχωρήσει και στις 30 Σεπτεμβρίου οι Τούρκοι τον συνέλαβαν και τον φυλάκισαν. Στη φυλακή βασανίστηκε φρικτά και στις 3 Οκτωβρίου, μαζί με άλλους Ιερείς και προκρίτους των Κυδωνιών που είχαν επίσης συλληφθεί θανατώθηκε.

Άγιος Ευθύμιος Μητροπολίτης Ζήλων

 
Ο Ευθύμιος Αγριτέλης, υπήρξε επίσκοπος Ζήλων από το 1912 μ.Χ. έως το 1921 μ.Χ. Μοναχός της Ιεράς Μονής Λειμώνας, σπούδασε στη Θεολογική σχολή της Χάλκης και κατόπιν έκανε διδάσκαλος και Ιεροκήρυκας στη Λέσβο και πρωτοσύγκελος στη μητρόπολη Μηθύμνης. Στις 12 Ιουνίου 1912 μ.Χ. χειροτονήθηκε επίσκοπος Ζήλων. Ως επίσκοπος ανέπτυξε μεγάλη θρησκευτική και εθνική δράση. Όταν η δράση του έγινε γνωστή στους Κεμαλιστές Τούρκους, συνελήφθη και φυλακίστηκε μαζί με άλλους πρόκριτους της επαρχίας Αμασείας στις 21 Ιανουαρίου 1921 μ.Χ. Με αίτηση του, ζήτησε από την κεμαλική κυβέρνηση της Άγκυρας να θεωρηθεί μόνο αυτός ένοχος και να απαλλαγούν οι υπόλοιποι συλληφθέντες. Μάλιστα μπροστά στο δικαστήριο απολογήθηκε με θαυμάσια αγόρευση. Στη φυλακή υπέστη πολλά βασανιστήρια, από τα όποια και πέθανε στις 29 Μαΐου 1921 μ.Χ. Μετά δε τον θάνατο του ήλθε και η καταδικαστική απόφαση του τούρκικου δικαστηρίου!

Συμφώνως με την υπ' αριθμ. 2556/5-7-1993 εγκύκλιο της Ιεράς Συνόδου, η εορτή αυτών των Αγίων θα τιμάται κάθε έτος την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού.

10 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Νεκρέ για τον κόσμο, τις επιστολές του Χρυσοστόμου Σμύρνης σε Αγγλικανό Επίσκοπο και Πάπα όπου αναγνωρίζει Ιεροσύνη στους αιρετικούς και Πρωτείο Πάπα τις έχεις υπόψη σου; Ας πούμε φράσεις όπως "ίνα πάντες εν ώσιν» που χρησιμοποιούν κατά κόρον οι Οικουμενιστές, τις διαβάζουμε στις επιστολές του Χρυσοστόμου Σμύρνης. Όσον αφορά τη τελευταία του εγκύκλιο που αναφέρει τη Θεά Νίκη μας παραπέμπουν στην Ορθοδοξία ή στον παγανισμό;
Το μαρτύριο του αιρετικού για να υπολογιστεί ως μαρτύριο Αγίου πρέπει να προηγηθεί σαφώς μετάνοια αλλά και δημόσια ομολογία αποκήρυξης της αιρέσεως. Τότε μιλάμε για βάπτισμα του αίματος και όχι απλά με τη θυσία.
Γιατί ο Εθνομάρτυρας Κύπρου Κυπριανός ο οποίος μάλιστα αφόρισε τη μασονία είναι εθνομάρτυρας και όχι Ιερομάρτυρας; Ο Χρυσόστομος Σμύρνης είναι Εθνομάρτυρας, είναι ήρωας και μακάρι οι πολιτικοί μας να αγαπούσαν τη πατρίδα όπως εκείνος αλλά Ιερομάρτυρας είναι κάτι άλλο...

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ είπε...

Σφάλματα κάνουν και οι άγιοι. Το ότι σε κάποιες επιστολές του μπορεί να λέει άστοχες φράσεις δεν αρκεί για να απορριφθεί ως αιρετικός. Ποια σύνοδος τον έκρινε και τον καταδίκασε ως τέτοιο;
Μήπως ήταν παγανιστής, ή τρόπος του λέγειν η αναφορά του στη "θεά Νίκη";
Είναι λοιπόν, αδελφέ, σεβαστές οι αντιρρήσεις σας, όμως δεν είμαι εγώ, ούτε εσείς, που θα αποφασίσουμε ότι "είναι αιρετικός" ένας ανακηρυγμένος άγιος από μια τοπική Εκκλησία και ότι ΕΜΕΙΣ δεν τον δεχόμαστε ως άγιο γιατί δεν έκανε δημόσια μετάνοια... Ούτε & μπορώ να πιάσω τους ι. κανόνες και να αποφαίνομαι "βάσει αυτών" ποιος είναι αιρετικός και ποιος όχι (άρα μπορεί να είναι άγιος), υποκαθιστώντας την Ιερά Σύνοδο. Ούτε -εγώ τουλάχιστον- ξέρω καλύτερα το βίο του ή τους ιερούς κανόνες από την Εκκλησία που τον αναγνώρισε ως άγιο.
Εκτός των παραπάνω, την άποψή μου την έγραψα στην εισαγωγή. Άποψή μου είναι, βέβαια, δε διεκδικώ το αλάθητο. Όμως δεν είναι οξύμωρο να λέμε για έναν αιρετικό, με "παγανιστικές τάσεις" (όπως υπαινίσσεστε), πως είναι εθνομάρτυρας και ήρωας; Δεν έχει προδώσει τον πιο ιερό θησαυρό της πατρίδας, την Ορθοδοξία; Πώς είναι πατριώτης;
Για τον αρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανού ας αποφανθεί επίσης η τοπική του Εκκλησία ή το Οικ. Πατριαρχείο κ.τ.λ. Πάντως οι εθνομάρτυρες επίσκοποι της Κρήτης, που εκτελέστηκαν το 1821, αναγνωρίστηκαν ως άγιοι πριν λίγα χρόνια και τουλάχιστον για τον άγιο Μεθόδιο, επίσκοπο Λάμπης, γνωρίζω και θαύματα. Για τον αρχιεπίσκοπο Κυπριανό έχει ο Θεός.
Και πάλι ευχαριστώ για τις αντιρρήσεις σας, που είναι θεμιτές και χρήσιμες.

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ είπε...

ΥΓ. Για να μην παρεξηγηθώ, δεν εννοώ πως κάθε μη ορθόδοξος Έλληνας πρέπει να θεωρηθεί προδότης -υπάρχουν και πατριώτες & ήρωες ανάμεσά τους- αλλά για έναν ορθόδοξο αρχιεπίσκοπο, που εξωκέλλει σε αίρεση, και μάλιστα "κρυφά" (συνεχίζοντας να υποδύεται τον ορθόδοξο επίσκοπο), ε, ναι, αυτός λειτουργεί πια ως 5η φάλαγγα, ανοίγει κερκόπορτες, και δε μπορεί να είναι ούτε πατριώτης. Πατριώτης θα μπορούσε να είναι (γνώμη μου, ασφαλώς), αν διακήρυσσε ευθέως "είμαι πλέον καθολικός" ή κάτι τέτοιο, και συγχρόνως φερόταν πατριωτικά.
Ένας κρυπτο-αιρετικός, που υποδύεται τον ορθόδοξο αρχιεπίσκοπο, και που τελικά θυσιάζεται για την πατρίδα ακριβώς επειδή θεωρείται ορθόδοξος πνευμ. ηγέτης, δεν έχει επανακάμψει (αν ποτέ είχε φύγει) στην Εκκλησία;

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ είπε...

Αν μου επιτρέπετε, μια μικρή -περιττή ίσως - επισήμανση.

Η φράση "ἵνα πάντες ἓν ὦσι" απαντά στην Αρχιερατική Προσευχή του Κυρίου μας:

"Οὐ περὶ τούτων δὲ ἐρωτῶ μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πιστευσόντων διὰ τοῦ λόγου αὐτῶν εἰς ἐμέ, ἵνα πάντες ἓν ὦσι, καθὼς σύ, πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν, ἵνα ὁ κόσμος πιστεύσῃ ὅτι σύ με ἀπέστειλας"(Κατά Ιωάννην 17, 20-21).

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ είπε...

Εξαρτάται πώς χρησιμοποιείται, γιατί, όταν το λέει ο πάπας ως "αντιπρόσωπος του Χριστού" π.χ., εννοεί "να είναι όλοι ένα" υπό τη δική του εξουσία.
Ας σημειώσω ότι χθες συνάντησα ένα κείμενο για τον ιερομάρτυρα Κυπριανό εδώ: http://proskynitis.blogspot.com/2011/07/blog-post_2973.html. Είναι του μακαριστού ηγουμένου της μονής Μαχαιρά π. Αρσένιου.
Εκεί φαίνεται πως θεωρείται άγιος και υπάρχει και εικόνα του. Εύχομαι να αναγνωριστεί και επίσημα, από την Εκκλησία της Κύπρου. Ας έχουμε την ευχή όλων των αγίων.

Ανώνυμος είπε...

Νεκρέ για τον Κόσμο, αυτό που λες: "Ποια σύνοδος τον έκρινε και τον καταδίκασε ως τέτοιο;" είναι ολότελα λανθασμένο διότι ο δολοφόνος είναι φονιάς τη στιγμή του φόνου ή όταν και εάν καταδικαστεί από το δικαστήριο;
Ο Χρυσόστομος Σμύρνης αρχικά έγραψε έργα Ορθοδοξότατα κατά του Παπισμού και του Προτεσταντισμού και μετέπειτα στη ζωή του, σε επιστολές σε Πάπα Ρώμης και στον Αγγλικανό Αρχιεπίσκοπο αναγνωρίζει Πρωτείο Πάπα Ρώμης και Ιεροσύνη-Μυστήρια. Πόσο Ορθόδοξος Επίσκοπος είναι αυτός που αφήνει τον αιρετικό στη πλάνη του αναπαύοντας τον αναγνωρίζοντας ότι εκείνος θέλει να πιστεύει;
Επίσης ναι και οι άγιοι κάνουν λάθη όμως ποτέ σε θέματα Πίστεως και ειδικά ένας Επίσκοπος! Τα λάθη των Αγίων μπορεί να είναι στα θέματα της επιστήμης λόγω λανθασμένων ή μη ολοκληρωμένων πληροφοριών, εκτιμήσεων κλπ. Ποτέ όμως δεν κάνουν λάθη στα θέματα της Πίστεως! Δικαιολογείται ως "τρόπος του λέγειν" για τη Θεά Νίκη σε Ποιμαντική Εγκύκλιο;
Δεν καταλαβαίνεις ότι με τη προσπάθεια αναγνώρισης του Χρυσοστόμου Σμύρνης ως Αγίου προσβάλλουμε τους Αγίους;
Γιατί δεν διαβάζεις το σχόλιο του Αμέθυστου για τον Χρυσόστομο Σμύρνης; http://amethystosbooks.blogspot.com/2011/09/blog-post_5173.html

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ είπε...

Μεταφέρω εδώ το σχόλιο του συνάδελφου Αμέθυστου, όπου παραπέμπει ο φίλος σχολιαστής. Λέει:
«Και σε αυτή την περίπτωση είμαστε θύματα μιας πρωτόγονης ταυτότητος. "Έλεγε: Πάτερ Άγιε, άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι". Ο εν λόγω μάρτυρας είχε ταυτιστεί με τον Κύριο, ήταν ο Κύριος. Αυτή η ταύτιση είναι κοινή, μασονική πεποίθηση, όπως επίσης και διδασκαλία της νέας εποχής. Στη γλώσσα μας την ταυτότητα αυτή την διδάσκει π.χ. ο Ράμφος και εμμέσως ο Γιανναράς και Ζηζιούλας με την διδασκαλία τους περι προσώπου και περί επισκόπου. "ΕΓΩ ΧΡΙΣΤΟΣ".
Τα περί ομοιότητος με το μαρτύριο του Στεφάνου του Πρωτοπρεσβύτερου είναι απλές φαντασιώσεις ενός προχειρολόγου. Αποδεικτικό μεγάλης αγιότητος; Το παίζει αυθεντία ο άνθρωπος. Έχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια για να ξέρουμε ήδη με βεβαιότητα ότι δέν έχουμε κανένα σημείο Αγιότητος. Η αντοχή στον πόνο ήταν η μέγιστη αρετή των ινδιάνων της Αμερικής.
Δυστυχώς ο Κληρικαλισμός μας πήρε τα λίγα μυαλά που είχαμε και γέμισε την Εκκλησία κλίκες.
Σε λίγο κάθε επίσκοπος και Ιερεύς καθώς θα αναβαθμισθούν απο το αλάθητο του Πάπα θα αλλάξουν την προσευχή τους απο Αββά ο Πατήρ σε Εγώ Χριστός.
Ο Θεός βοηθός.»

Αυτό το σχόλιο δε μου λέει και πολλά. Αν ο άγ. Χρυσόστομος ταυτίζεται νοσηρά με τον Κύριο, επειδή είπε αυτή τη φράση, γιατί δε λέμε το ίδιο και για τον άγ. Στέφανο;
Σημείο αγιότητας για τους μάρτυρες είναι το ίδιο το μαρτύριό τους. Μήπως για όλους τους αμέτρητους αγίους μάρτυρες όλων των εποχών είναι καταγεγραμμένα θαύματα;
Ο π. Δρομπαράκης (και εγώ και κάθε ένας που θεωρεί άγιο το Χρυσόστομο Σμύρνης) εκφράζει τη γνώμη του, που δεν είναι "αλάθητη", αλλά το ίδιο ισχύει και για σας, το φίλο Αμέθυστο και κάθε έναν που θεωρεί πως ο Χρυσόστομος δεν είναι άγιος...
Αυτό όμως που μου λέει πολλά, είναι η αγιοκατάταξή του από την Εκκλησία της Ελλάδος. Και η πιο διεφθαρμένη ορθόδοξη ιερά σύνοδος (ή μήπως δεν είναι ούτε ορθόδοξη η σύνοδός μας;) δε μπορεί να αναγνωρίσει ανύπαρκτους αγίους, αλλιώς ας βάλουμε στο μικροσκόπιό (μας) όλους τους αγίους του παρελθόντος, μήπως κάμποσοι απ' αυτούς αναγνωρίστηκαν κατά λάθος...
Δεν έχω κάτι να προσθέσω και ζητώ συγγνώμη που επιμένω. Το συμπέρασμα ανήκει στον αναγνώστη.
Σας ευχαριστώ και πάλι.

bermilias είπε...

Αρκετά άρθρα έχουν ανέβει στο διαδίκτυο και έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά, επειδή τάχα η εκκλησία βιάστηκε να κατατάξει στη χορεία των αγίων τον Χρυσόστομο Σμύρνης. Απορία δική μου είναι: Γιατί αυτοί που τα γράφουν βιάζονται να τον βγάλουν από το αγιολόγιο; Όπως ο Θεός φανέρωσε αγίους που αγνοούσαμε όπως τον άγιο Ραφαήλ έχει τον τρόπο και θα δείξει αν η απόφαση της εκκλησίας ήταν σωστή ή λάθος. Μέχρι τότε ταπεινή μου άποψη είναι πως πρέπει να κάνουμε υπακοή στην εκκλησία μας. Προσωπικά
επικαλούμε τις πρεσβείες του θεωρώντας τον πρότυπο ιεράρχη που πρόσφερε θυσία τον ίδιο του τον εαυτό για το ποιμνίο του. Από την άλλη γεραίροντας και υμνώντας τον άγιο Χρυσόστομο σκοπός μου δεν είναι να αποδώσω λατρεία στον Τριαδικό Θεό; Ε, αν αποδειχθεί ότι τιμώ λάθος πρόσωπο, πιστεύω ότι ο Χριστός θα μου συγχωρήσει το ατόπημα αφού γνωρίζει ότι λατρεύω Αυτόν και μόνον Αυτόν.
Θεολόγος δεν είμαι , απλός πιστός είμαι που σας έγραψα κάποιες σκέψεις μου. Διορθώστε με, αν κάπου σφάλλω.

Γιάννης είπε...

Αδελφοί, ήμαστε σοβαροί; Δεν νοείται αμφισβητηση για την Αγιότητα του Αγίου Ιερομάρτυρα Ιωάννη Χρυσοστόμου Σμύρνης και Δράμας, και αν υπάρχει μία στο άπειρο να υπάρχει ψεγάδι στην αγιότητα του ας μην τον κρίνουμε εμεις οι ανάξιοι.

Ανώνυμος είπε...

''όσοι δύνασθε, απέλθετε, εγώ θα μείνω με το ποίμνιόν μου"...λόγος του αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης. Ακόμα και στο μαρτύριο ευλογούσε και προσευχόταν για τους βασανιστές του. Ένα Θεοφόρο πρόσωπο, μεγάλος σύγχρονος μάρτυρας.
Ευχαριστούμε για το όμορφο αφιέρωμα.
Γιώργος