“Μπορεί μια γυναίκα να είναι πλούσια, επιχειρηματίας και ταυτόχρονα η αρχική στυλοβάτις μιας τοπικής Εκκλησίας;”
Μμμμ...
Δεν ξέρω τι απάντηση θα δίναμε σήμερα για ...την Αγία Λυδία τη Φιλιππησία [20 Μαΐου], καθώς αυτό ακριβώς ήταν.
Έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον το γιατί ο Ευαγγελιστής Λουκάς, συγγραφέας των Πράξεων των Αποστόλων, επιλέγει από (και άλλες προφανώς) ιδιότητες της Λυδίας, να επισημάνει το “πορφυρόπωλις”, ένα εξαιρετικά σπάνιο και προσοδοφόρο επάγγελμα.
Απαιτούσε επιχειρηματικό μυαλό και διασυνδέσεις στην υψηλή κοινωνία, καθώς μόνο μέλη της υψηλής αριστοκρατίας και της αυτοκρατορικής οικογένειας μπορούσαν οικονομικά και επιτρεπόταν θεσμικά να φορούν πορφυρά ενδύματα. Λαμβάνοντας μάλιστα υπόψιν την υποβαθμισμένη θέση των γυναικών στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η Λυδία απαιτούσε περισσότερο κόπο από έναν άνδρα για να φτάσει σε αυτή τη θέση.
Η Λυδία είναι η πρώτη Ελληνίδα και Ευρωπαία Χριστιανή. Βαπτίστηκε από τον ίδιο τον Απόστολο Παύλο στο Ζυγάκτη ποταμό.
Από αυτήν ξεκίνησε μια ακμαία και υγιής τοπική Εκκλησία, όπως φαίνεται από την Επιστολή προς Φιλιππησίους, που εστάλη από τον Παύλο περίπου 10 χρόνια μετά την ίδρυσή της. Ήταν μια από τις πιο ώριμες και πιστές κοινότητες της πρωτοχριστιανικής περιόδου με συγκροτημένη διοικητική δομή με επισκόπους και διακόνους. Οι Φιλιππήσιοι μάλιστα στήριξαν πολλαπλώς και οικονομικά τον Απόστολο Παύλο στις μετέπειτα δυσκολίες του.
Είναι ασύλληπτο το πώς σχεδόν 20 αιώνες μετά την πρώτη Εκκλησία και το οικουμενικό – αγαπητικό της πνεύμα, πολλοί δυσκολεύονται με αυτό και επιχειρούν να το στενέψουν. Και τα περί γυναικών και της (μη) συμμετοχής τους στην εκκλησιαστική ζωή, τα έχουμε ξαναπεί πολλάκις.
Η Αγία Λυδία όμως εκθέτει και ένα άλλο στένεμα, πιο ύπουλο.
Εκκινώντας δήθεν από την εκκλησιαστική έννοια της πτωχείας εν Κυρίω και της απάρνησης του πλούτου από πολλούς Πατέρες, αγίους και αγίες, καταλήγει το αφήγημα σε μια σκληροπυρηνική, κομμουνιστική – αριστερίστικη, ενδοκοσμική πολεμική κατά του Κεφαλαίου, ως τη μόνη αυθεντική πιστοποίηση αγιότητας.
Μάλιστα, σε κάθε σύγχρονη συζήτηση, υποψία προσέγγισης και συνεννόησης των εκκλησιαστικών θεσμών με ανθρώπους του εμπορίου και των επενδύσεων βλέπουν ΠΑΝΤΑ προδοσία της πίστης, σύνταξη με το Μαμωνά και έκπτωση από το ευαγγελικό μήνυμα!
“Λυδία, απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνεις Χριστιανή και να σε βαπτίσω είναι να μην ασχοληθείς ποτέ ξανά με το επάγγελμά σου και να απαρνηθείς όλα τα πλούτη σου”, θα ήταν μια πολύ βολική προσθήκη στις Πράξεις των Αποστόλων.
Έλα όμως που δεν υπάρχει! Ούτε και φαίνεται να την υπονοεί ο Λουκάς...
Ν: Το άρθρο αυτό μας άρεσε και το συμπληρώνουμε με το παρακάτω, για να αντιληφθούμε το πνεύμα που πιστεύουμε ότι είχε η αγία Λυδία και κάθε άγιος που συνέβη να ήταν και πλούσιος:
Στα Μαθηματικά και τη Φυσική, ένα φράκταλ είναι μια μορφή που επαναλαμβάνεται σε διαφορετικές κλίμακες.
Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται ξανά και ξανά, είτε το παρατηρούμε από κοντά είτε από μακριά.
Τέτοιες δομές υπάρχουν παντού μέσα στη δημιουργία: στα κλαδιά των δέντρων, στους κρυστάλλους, στα αγγεία του ανθρώπινου σώματος, ακόμη και στους ρυθμούς της μουσικής.
Η ίδια μορφή επανέρχεται αδιάκοπα, άλλοτε όμοια και άλλοτε με παραλλαγές, χωρίς ποτέ να χάνει την αρχική της ταυτότητα.
Ανάμεσα στα γεωμετρικά φράκταλ συναντώνται και σταυρικές μορφές: ένας σταυρός που γεννά μικρότερους σταυρούς στα άκρα του, και εκείνοι ακόμη μικρότερους, σε μια αδιάκοπη επέκταση της ίδιας δομής.
Αν μεταφέρουμε αυτή την αρχή από τον χώρο στον χρόνο, γεννιέται η ιδέα του «Σταυρικού χρονικού φράκταλ».
Η Σταύρωση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού είναι ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο ιστορικό γεγονός.
Κι όμως, το εσωτερικό της νόημα μοιάζει να διαχέεται μέσα στην ανθρώπινη ιστορία και εμπειρία, επανεμφανιζόμενο αδιάκοπα μέσα στον χρόνο.
Κάθε φορά που η αγάπη συναντά το μίσος, η αλήθεια τη συκοφαντία, η καθαρότητα τη διαφθορά και η θυσία την αχαριστία, επαναλαμβάνεται το ίδιο πνευματικό μοτίβο της Σταύρωσης.
Ο άνθρωπος συνεχίζει να απορρίπτει τον Χριστό με την αμαρτία, με την υπερηφάνεια, με την αδιαφορία, με την απουσία αγάπης προς τον συνάνθρωπο.
Και μαζί με τον Χριστό σταυρώνεται και η Εκκλησία Του, που είναι το Σώμα Του, καθώς και κάθε πιστός που ενώνεται με τον Εσταυρωμένο Κύριο.
Η Σταύρωση δεν επαναλαμβάνεται ιστορικά.
Ο Χριστός «άπαξ» θυσιάστηκε για τον κόσμο.
Όμως το μυστήριο του Σταυρού παραμένει ζωντανό και ενεργό μέσα στον χρόνο ως μυστική παρουσία του Σταυρωμένου και Αναστημένου Χριστού.
Γι’ αυτό και σε κάθε Θεία Λειτουργία δεν έχουμε μια νέα Σταύρωση, αλλά τη μυσταγωγική παρουσία της μίας και αιώνιας Θυσίας Του.
Όπως ακριβώς σε ένα φράκταλ το αρχικό σχήμα παραμένει η ρίζα όλων των επαναλήψεων χωρίς να αντιγράφεται μηχανικά, έτσι και το γεγονός του Γολγοθά παραμένει το κέντρο από το οποίο ακτινοβολεί ολόκληρη η πνευματική ιστορία της ανθρωπότητας.
Ο Σταυρός του Χριστού δεν είναι απλώς ένα θρησκευτικό σύμβολο.
Είναι τρόπος υπάρξεως.
Είναι το σχήμα της θείας αγάπης μέσα στον κόσμο.
Κάθε φορά που προσκυνούμε τον Σταυρό, προσκυνούμε τον ίδιο τον Εσταυρωμένο Χριστό, ο Οποίος φέρει αιώνια τα στίγματα της θυσίας Του ως δόξα και καύχημα της αγάπης Του προς τον άνθρωπο.
Και όμως, το τέλος του μοτίβου δεν είναι ο θάνατος.
Η μεταμόρφωση του Σταυρού είναι η Ανάσταση.
Διότι χωρίς την Ανάσταση, ο Σταυρός θα ήταν μόνο ένα συγκλονιστικό δράμα.
Με την Ανάσταση όμως γίνεται πηγή Ζωής, νίκης και αιώνιας ελπίδας.
Έτσι, μέσα στο «χρονικό φράκταλ» της ανθρώπινης ιστορίας, ο Σταυρός δεν οδηγεί τελικά στη διάλυση, αλλά στη μεταμόρφωση του ανθρώπου μέσα στο φως της Αναστάσεως.
Over the past few days, a major debate has erupted across social
media, following rumors that Christopher Nolan’s highly anticipated
Odyssey closely follows the queer reinterpretation of classical
antiquity. It has leaked, though without any official confirmation yet,
that Achilles may be portrayed by Ellen Page (the actor who transitioned
and is now known as Elliot Page), while Helen of Troy may be played by
Lupita Nyong’o, a Black actress.
These choices, if they are indeed true, are the product of an
ideological fixation that wages war against anything connected to
tradition, inherited truth, and the fundamental anthropological patterns
of Greek (and consequently Western) civilization. The West is
essentially choosing to renegotiate its relationship with the past on
entirely new terms. Who could forget the uproar caused by the BBC’s Troy
series, which cast the Black actor David Gyasi as Achilles? Moving in
the same direction is the translation of Emily Wilson on which Nolan
reportedly based his adaptation. A translation that aspired to become an
ideological “correction” of Homer, “cleansing” him of words and
meanings associated with patriarchal and androcentric readings.
Humanity, it seems, found in Wilson the moral courage willing to
confront the “corruption” of a work that, for 2,700 years, had
supposedly corrupted the souls of the young including Alexander the
Great himself, who famously kept the Iliad at his bedside.
The frenzy of identity politics has flooded public discourse, public
space, art, and universities alike, with insatiable expansionist
tendencies. But why does it insist on staking its claim on ancient Greek
civilization as well? Why does it desire an Achilles stripped of his
epic heroism and of the form that once inspired terror in the Trojans?
To answer this question, we must understand that Homer belongs to the
foundational myths of Western civilization. Through his work, the West
reflected upon heroism, glory, honour, death, fate, courage, the
historicity of virtue, and the tragic nature of human existence. But
once you shift the center of gravity toward sexuality, you deconstruct
the founding myth in order to renegotiate your identity, to gain control
over the cultural imagination of both the present and the future.
The argument usually made in favor of such interventions is the
“freedom of art.” But how free can art truly be when it moves almost
exclusively in one direction? When Hollywood, universities, cultural
institutions, platforms, and state funding all converge around the same
ideological pattern? Could it be that this supposed “nonconformity” has
itself become a new form of cultural imperialism? An imperialism in
which anything traditional must be branded outdated, morally inferior,
and stripped of legitimacy.
We have reached the point where the freedom of Art means freedom only
for those who call themselves progressive, whose mission is to
“moralize” tradition by reconstructing it according to their own
ideological obsessions. And so texts are censored, comedies are
silenced, reactions are suppressed, historical truth is forgotten, and a
new past is manufactured without the consent of the societies that
inherited it.
In the end, the answer to the question posed by the book Who Killed
Homer? is simple: those who insist, instead of reading Homer, on reading
themselves into him. Those who, rather than engaging through Art with
other worlds, transform it into a tool of perpetual self-affirmation.
And Homer is just one more victim. The greatest victim is the new
generation, in whose consciousness will be inscribed a genderless,
neutered Achilles, severed from the heroic ideal, from the era that he
belongs to, from the anthropology he embodies. And he too will be added
to the long line of “heroes” desecrated upon the masterpieces of
humanity, solely in order to normalize the new kind of human being they
are determined, at any cost, to impose upon us
Dr. Ioanna Stergiou
Head of Culture & Sports Thematic Group
On May 11th
in 330 AD, Saint Constantine the Great inaugurated New Rome - the “Queen of
Cities” – which, after about a century, was established with the name Constantinople(City of Constantine).
It had thus turned a
page in world history, by inaugurating - not just a city (or The City) - but an
entire world, a civilization spanning Time, from late Antiquity to the
beginning of Modernity. This civilization united peoples, developed Science to
a pioneering degree for its time; it brought the Arts to their apogee, it
highlighted the value of Man through the Orthodox Christian teaching about the
potential of union with God by Grace, even of the poorest, the despised, but
also the most sinful (through repentance of course). It also repelled waves of barbarian invaders and, even after its fall under the
Ottoman scimitar, it gave us – its children – the spiritual resources to remain
free and to even achieve greatness.
This State was
mistakenly called “Byzantium” and its culture “Byzantine”. Consistent
with our history and identity, we call it by its true name, “Romania”; the sum
of peoples that constitute it as “Romeosyne” (Romanity) and our culture as “Romeiko”.
However on the 11th of
May, the Church also honors the memory of two of the most significant
personalities of European History. They are Saints Cyril and Methodius, the two
brothers from Thessaloniki, who had conveyed the message of Christ to the
Slavic nations in the 9th century AD, while simultaneously sowing the seed of
civilization with the new (“Cyrillic”) alphabet that they had composed for
them. These Saints did not attempt to Hellenize the Slavic nations (they did not
exercise cultural imperialism), but made sure to help them create their own
culture, with its own physiognomy and peculiarity. That is why our Orthodox
Slavic brothers always recognize the contribution of those Saints, and are
grateful to them and honor them.
Romeosyne embraces all
the Orthodox Christian nations of the Balkans and of Central and Eastern Europe,
as well as the millions of “Rum Ortodox” (Orthodox Romans) who are groaningunder the sword of jihadism
even in our day, in countries of the Middle East.
Romeosyne embraces the
Orthodox Christians of Egypt (Patriarchate of Alexandria and All Africa), but
its roots also extend into Europe's past: before the Middle Ages with its
tragedies and aberrations, before Colonialism, before the dark veil that
shrouded the European West in ancient times and distancing it from itself - and
to a large extent is still shrouding it today.
The people of our time
are seeking their identity, their roots and the wisdom of their ancestors,
aspiring to utilize them in the present day to heal their wounds, correct their
mistakes and shed light on their lives, the lives of their children and the
lives of those around them. Our own identity: our roots, the wisdom of our
ancestors, which was never lost and continues to unite us with the entire world
(with all peoples, because they are all children of God and “brothers of
Christ”), with God's Creation, with ourselves and with God, is Romeosyne.
It is a culture of
Love, but is also of Bravery, of Kindness, and of Justice. And it is what leads
us, like a Lighthouse, from the deepest Past, through to our Present and the
Future.
Στην εκδήλωση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος
για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, που πραγματοποιήθηκε τη
Δευτέρα 18 Μαΐου 2026 στην Αίθουσα Γερουσίας της Βουλής, παρέστη και
μίλησε ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ Δημήτρης Νατσιός.
Ο κ. Νατσιός αναφέρθηκε στη μαρτυρική πορεία του ποντιακού ελληνισμού και υπογράμμισε ότι η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί ιστορικά και νομικά τεκμηριωμένο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Επισήμανε ότι «η
εξόντωση 353.000 Ελλήνων από την Οθωμανική και Κεμαλική Τουρκία, την
περίοδο 1914-1923, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια υπόθεση του
παρελθόντος, καθώς αφορά τη συλλογική μνήμη, την ιστορική αλήθεια και
την εθνική αυτογνωσία».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη τα παιδιά να γνωρίσουν την ιστορία του Πόντου μέσα από τα πρόσωπα που την υπηρέτησαν και τη σφράγισαν με τη θυσία, την πίστη και τον αγώνα τους. Μίλησε για τους μάρτυρες, τους δασκάλους, τους ιεράρχες και τους αγωνιστές του ποντιακού ελληνισμού, τονίζοντας ότι η ιστορία αποκτά νόημα όταν συνδέεται με ζωντανά παραδείγματα ήθους και προσφοράς.
«Η μνήμη είναι το πιο ισχυρό αμυντήριο ενός έθνους», σημείωσε
χαρακτηριστικά, αναδεικνύοντας τον ρόλο της παιδείας στη διατήρηση της
εθνικής συνείδησης. Όπως τόνισε, η γνώση της ιστορίας δεν είναι τυπική
αναφορά σε επετείους, αλλά βαθύ χρέος προς τους νεκρούς, προς τις
επόμενες γενιές και προς την αλήθεια.
Ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ μνημόνευσε επίσης όσους συνέβαλαν καθοριστικά
στην αναγνώριση της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης της Γενοκτονίας των
Ελλήνων του Πόντου από τη Βουλή των Ελλήνων το 1994, κάνοντας ειδική αναφορά στον Πολυχρόνη Ενεπεκίδη, τον Μιχάλη Χαραλαμπίδη και τον καθηγητή Κωνσταντίνο Φωτιάδη.
Κλείνοντας, ο Δημήτρης Νατσιός συνεχάρη την Παμποντιακή Ομοσπονδία
Ελλάδος και τα ποντιακά σωματεία για τον συνεπή αγώνα τους,
υπογραμμίζοντας ότι «η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων
του Πόντου παραμένει ζήτημα δικαιοσύνης, μνήμης και σεβασμού προς την
ιστορία του Γένους».
The song “Ferto,” which will represent Greece this year at the
Eurovision contest, has sparked a variety of reactions. Yet, beyond a
superficial reading of its lyrics and of the overall concept of the
work, we ought to approach more deeply the social and existential
context within which it was born.
We shall not dwell on the simplicity of its language and music, on
the lack of depth and of profound meaning, on the pervasive irony and
the constant “trolling,” which essentially amounts to the use of humor
as a defense mechanism and as a search for immediate gratification.
In our view, this song is not a hymn to gambling, consumerism, or
greed, as it may initially appear. Rather, it is primarily the anguished
cry of a generation (to which its creator, Akylas, also belongs) that
grew up during the prolonged economic crisis, was deprived of
fundamental opportunities, saw its expectations collapse, and today
struggles daily for survival, without a clear prospect for the future.
Behind the desire for money, success, and material security lies a
deep wound: insecurity, uncertainty, and the fear that life may stagnate
or regress. Phrases such as “what we were deprived of in the past,” “so
that nothing will be lacking again,” and “I buy to fill the gaps”
reveal precisely this lived experience of a generation that grew up
watching its parents being tested while its own future was shrinking.
At the same time, the song also reflects a deeper cultural void: the
loss of meaning and orientation within our society. When society offers
no vision, when education fails to inspire, when the state does not
create real prospects, then the youth seek outlets wherever they can
find them.
Today, moreover, the anxiety becomes even greater as the world enters
a new technological era. Artificial intelligence, automation, and
robotics are shaping a future in which many young people fear they may
become unnecessary to the system. This uncertainty generates stress,
pressure, and at times extreme expressions of desire for success and
security.
For this reason, instead of confronting such artistic phenomena with
rejection, we ought to read them as social symptoms. The artist
expresses—perhaps unconsciously—the anxiety of an entire generation.
The real question, therefore, is not whether we like a song, but what kind of society we are creating for our young people.
Greece needs a new vision of life, hope, and perspective. It needs an
education that cultivates persons rather than merely skills, a society
that offers meaning, and a state that creates opportunities.
Our youth do not deserve criticism; they deserve a future.
And this future can be born only when we rediscover our roots, our
identity, and the civilization of Romeosyne, which sees the human being
not as an isolated individual or unit, but as a person endowed with
value and destiny.
Ioannis Kon. Neonakis
Member of the Cultural Policy Committee of NIKI
Head of the Romeosyne Policy Committee of NIKI
Ο Σιμωνοπετρίτης ηγούμενος Ιερώνυμος συνήθιζε να κοιμάται στο σκαμνί ή στην καρέκλα και για λίγο. «Στον μοναχό είναι αρκετό και τ’ ότι βρίσκεται κάτω από σκεπή» έλεγε. «Περισσότερο πετρέλαιο είχε κάψει στη λάμπα του για τις αναγνώσεις και μελέτες του, παρά νερό είχε πιει σε όλη του τη ζωή», έλεγαν.
Όταν αδελφοί του τον κατηγόρησαν για καταχραστή, ενώ γνώριζε καλά τους καταχραστές, η ανεξικακία του δεν του επέτρεψε να τους μαρτυρήσει και απλά στους ανακρίνοντες είπε: «Μήπως ο άγιος Σίμων γνωρίζει… Μήπως εκείνος χρειάσθηκε τα χρήματα και τα πήρε…».
Υπέμεινε αδιαμαρτύρητα εξορία. Έκανε βουρδουνάρης στη μονή Κουτλουμουσίου. Έμεινε για λίγο σε μία καρβουναποθήκη στα Καυσοκαλύβια. Διήλθε από το μετόχι του Αγίου Χαραλάμπους στη Θεσσαλονίκη και κατέληξε στο μετόχι της Αναλήψεως των Αθηνών. Δεν έπαυσε ποτέ να προσεύχεται θερμά για τους κατηγόρους και τους συκοφάντες του.
Στο τέλος των συνεχών αγώνων του η αγάπη του στον Θεό αποδείχθηκε με ουράνια χαρίσματα: διάκριση, διόραση, προόραση. Αξιώθηκε να λειτουργεί με αγγέλους. Να μην πατά στη γη όταν λειτουργούσε. Τα πνευματικά του τέκνα μιλούν με ιερή συγκίνηση για θαύματα της πύρινης προσευχής του. Ο θάνατος τον βρήκε προσευχόμενο κι ευχαριστούντα τον Θεό για το μεγάλο δώρο των πυκνών ασθενειών του.
Για όσους αγαπούν τους αριθμούς, δίνουμε μερικούς: 17 ετών έρχεται από το Ρεΐζ-Δερέ της Μ. Ασίας στην ουρανογείτονα Σιμωνόπετρα. Μετά 47 ετών δοκιμή κείρεται μεγαλόσχημος μοναχός από τον σπουδαίο Αλατσατιανό ηγούμενο Νεόφυτο (+1907).
Επί 43 έτη δεν κοιμήθηκε σε κρεβάτι. 69 έτη φορούσε το τίμιο του μοναχού ένδυμα, χρησιμοποιώντας το πάντοτε ως υπηρετική ποδιά των αδελφών του. Το μοναχικό ράσο φόρεσε σε περισσότερες από 300 αφιερωμένες ψυχές. Τα πνευματικά του τέκνα αριθμούνται σε αρκετές δεκάδες εκατοντάδων. Οι παραμυθητικές [=παρηγορητικές] επιστολές του υπολογίζονται σε 10.000 περίπου. Μνημόνευε καθημερινά στην προσκομιδή περί τα 2.500 ονόματα ζώντων και κεκοιμημένων. Στο συρτάρι του βρήκαν μετά την οσιακή κοίμησή του 7 δραχμές, που δεν θα είχε προλάβει να προσφέρει στους φίλους του φτωχούς, στις πόρτες των οποίων τις νύχτες κρυφά άφηνε την ελεημοσύνη του.
Εκοιμήθη σε ηλικία 86 ετών. Ανεπαύθη εν Κυρίω στις 7.1.1957. Χιλιάδες κόσμος βρέθηκε στην κηδεία του διηγούμενος μετά δακρύων πολλά θαυμαστά γεγονότα του βίου του. Ετάφη πίσω από το άγιο βήμα του ιερού ναού της Αναλήψεως, μετοχιού της αθωνικής μονής Σίμωνος Πέτρας, στον Βύρωνα Αθηνών. Υπήρξε οικονόμος του μετοχίου από το 1931.
Ωφέλησε χιλιάδες ψυχές. Με αυτή την υπέροχη «αριθμητική» πώς να μην ευωδιάσουν τα χρυσαφένια οστά του, στην ανακομιδή του 1965, όπου παιδί κι εμείς παρακολουθούσαμε με συγκίνηση τα γενόμενα, μη γνωρίζοντας τότε ότι μετά δύο δεκαετίες θα μονάζαμε στη μονή του και θα καθιστάμεθα βιογράφος του. Η μακαριστή μητέρα μου τον είχε Πνευματικό.
Ο μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικης Νικόλαος, ζώντας στο μετόχι της Αναλήψεως, έγραφε γι’ αυτόν: «Επίγειος άγγελος. Ουράνιος άνθρωπος. Ήταν ενάρετος και σε έκρινε. Ήσουν αμαρτωλός και σε ανέπαυε. Τον αγαπούσες και σε απεμάκρυνε. Του δημιουργούσες πειρασμούς και δεν σε απέφευγε. Τον επαινούσες και σε επιτιμούσε. Τον αδικούσες και αρνιόταν να δικαιολογηθεί. Συχνά ανέδιδε ευωδία. Ήταν τόσο ευκατάνυκτος, που σχεδόν πάντοτε κατά την ανάγνωση του Ευαγγελίου έσπαγε η φωνή του και άνοιγαν οι κρουνοί των οφθαλμών του. Χαιρόταν να συναντά τις ψυχές στη μνημόνευση. Η συμμετοχή του στη θεία λατρεία τον μετεμόρφωνε σε άγγελο…».
