ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Δευτέρα, 14 Απριλίου 2014

Τρεις ενδιαφέρουσες ταινίες για τη Μεγάλη Εβδομάδα


Ένα κεράκι, παρακαλώ, για τη Βίκη - που έφυγε αυτές τις μέρες - και μια ευχή υπέρ αναπαύσεως. Αγνοώ το πλήρες όνομά της, αλλά το γνωρίζει ο Θεός.

Πρώτα μερικά σχόλια για τις τρεις ταινίες, που συμπαθώ και θέλω να μοιραστώ μαζί σας (δεν είναι οι μόνες βέβαια). Για τους αδελφούς που τις ανέβασαν αρχικά στα κανάλια τους και έγιναν πηγή για μας (ο Θεός να τους ευλογεί), σας προτρέπω να πατήσετε στην κάτω δεξιά γωνία κάθε οθόνης και να δείτε ποιοι είναι.
Μετά τα βίντεο, παραθέτουμε ένα άρθρο-σχόλιο για την τηλεοπτική πλευρά της Μεγάλης Εβδομάδας, από το σοβαρό ορθόδοξο ιστολόγιο Όπου Γης.

1) "Το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο". Αξιοπρεπής απόπειρα κινηματογραφικής μεταφοράς του κατά Ιωάννην ευαγγελίου (θα προτιμούσα να έλειπε ο αφηγητής, εκτός από τον πρόλογο στο 1ο κεφάλαιο). Ασφαλώς βαδίζει εν μέρει στα χνάρια της αριστουργηματικής ταινίας "Το κατά Ματθαίον ευαγγέλιο" του Πιέρ Πάολο Παζολίνι (που όμως δεν έχει αφηγητή). Αξίζει να το παρακολουθήσετε.
Ας επισημάνουμε ότι τα λόγια του Ιησού στην ταινία δεν είναι πάντα επακριβώς όπως αναφέρονται στο ευαγγέλιο. Αξιοσημείωτο επίσης ότι στο Γάμο της Κανά, η ταινία αποδίδει τα επίμαχα λόγια του Χριστού προς την Παναγία "τι εμοί και σοι, γύναι;" ως "και τι σε απασχολεί εσένα;". Ίσως η απόδοση να είναι σωστή. Δηλαδή πιθανόν "τι εμοί και σοι" να σημαίνει "και τι μας νοιάζει εμάς, εμένα κι εσένα". Για την επίμαχη φράση εδώ.
Το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο και ολόκληρη την Καινή Διαθήκη μπορείτε να τα διαβάσετε εδώ & εδώ, ενώ σε απλοελληνική μετάφραση εδώ. Για τη ζωή του αγίου αποστόλου και ευαγγελιστή Ιωάννη, εδώ.

2) "Παύλος, ο Απόστολος των Εθνών". Τηλεταινία από την εξαιρετική τηλεοπτική σειρά ταινιών "Η Βίβλος" (όχι αυτή την καινούργια και μάλλον ψιλο-πατάτα, αλλά μια παλαιότερη και πολύ καλή), επεισόδια της οποίας (κυρίως για πρόσωπα της Παλαιάς Διαθήκης) για χρόνια παρελαύνουν στην ελληνική τηλεόραση τις μέρες της Μεγαλοβδομάδας.
Γενικά, η σειρά μου άρεσε πολύ - όμως, δυστυχώς, η ταινία "Ιησούς", που είναι μέρος της, δε μου άρεσε σχεδόν καθόλου. Θεωρώ ότι υπερτονίζει άτσαλα την ανθρώπινη φύση του Ιησού, με αποτέλεσμα να Τον παρουσιάζει να συνειδητοποιεί σταδιακά την αποστολή Του (σα να αφυπνίζεται), να κραυγάζει απελπισμένος όταν βρίσκει νεκρό τον προστάτη Του, τον άγιο Ιωσήφ (για το θάνατο του οποίου δε μιλούν καθόλου τα ευαγγέλια), να φαντάζεται ή να ονειρεύεται σύγχρονους στρατιώτες και πολέμους στο όνομά Του κ.τ.λ. Προσθέτει επίσης αυθαίρετα επεισόδια, όπως η κλήση του Ιούδα (για την οποία σιωπούν τα ευαγγέλια - όπως και για την κλήση κι άλλων αποστόλων - ενώ ο Φράνκο Τζεφιρέλι, στην πασίγνωστη και πολύ καλή σειρά του "Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ", παρουσιάζει, επίσης αυθαίρετα, τον Ιούδα να πλησιάζει μόνος του το Χριστό και να ζητάει να γίνει μαθητής Του, για να Τον φέρει σε επαφή με το επαναστατικό κίνημα των Ζηλωτών) κ.ά.
Εν πάση περιπτώσει, η ταινία για τον Παύλο μου άρεσε (δείτε στοιχεία της εδώ). Να παρατηρήσω ότι κάνει το λάθος να παρουσιάζει τον απόστολο Ιάκωβο να διαφωνεί με τον Πέτρο στο θέμα του βαπτίσματος των ειδωλολατρών και να επιμένει στον περιορισμό του χριστιανισμού στους Ιουδαίους. Αυτή η άποψη γενικά είναι διαδεδομένη, αλλά στις Πράξεις των Αποστόλων βλέπουμε το αντίθετο: ο άγιος Ιάκωβος συμφώνησε και υποστήριξε τους αποστόλους Πέτρο και Παύλο στην Αποστολική Σύνοδο ότι η τήρηση του ιουδαϊκού (μωσαϊκού) νόμου δεν πρέπει να επιβάλλεται στους μη Ιουδαίους χριστιανούς.
Η σκηνή με τη διαφωνία των δύο αποστόλων στην ταινία θεωρώ πως προέρχεται από αυτό το σημείο των Πράξεων, όπου όμως έχει εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο, ο δε Ιάκωβος δεν αναφέρεται καθόλου.
Άρθρα για τον απόστολο Παύλο δείτε εδώ.

San Giovanni - L'apocalisse (2002) Poster
Φωτο από εδώ
3) "Η Αποκάλυψη". Ταινία επίσης από την παλιά σειρά "Η Βίβλος".
Εδώ έχουμε μια περιπέτεια καθαρά φανταστική, στην οποία βλέπουμε και τον ευαγγελιστή Ιωάννη (συγγραφέα και του κατά Ιωάννην ευαγγελίου), εξόριστο στα ορυχεία της Πάτμου (πραγματικό ιστορικό στοιχείο) να οραματίζεται την Αποκάλυψη. Το συγκλονιστικό όραμα της Αποκάλυψης μεταφέρεται στην οθόνη με αρκετή συνέπεια, αλλά όχι με ακρίβεια, ούτε ολόκληρο. Επίσης, φαίνεται σαν μια σειρά διακοπτόμενων οραμάτων που κράτησε μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ στην Καινή Διαθήκη φαίνεται να το είδε ο άγιος Ιωάννης μια κι έξω. Αυτό φαίνεται και στο όραμα της Αποκάλυψης που είδε στην Πάτμο ο άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης.
Αυτό που πρέπει να επισημάνω είναι η ατυχέστατη προσπάθεια να συνδεθούν τα τέσσερα ζώα (όντα) της Αποκάλυψης (άνθρωπος, λέων, ταύρος και αετός) με τα τέσσερα βασικά στοιχεία του κόσμου, κατά τους αρχαίους, το νερό, τη γη, τη φωτιά και τον αέρα, συσχετισμός που δεν υπάρχει καθόλου στην Αποκάλυψη! Κακώς, κατά τη γνώμη μου, μπήκε, γιατί δίνει προεκτάσεις που μπορεί να παραπλανήσουν εκείνους που δεν ξέρουν ότι πρόκειται για εικόνα άσχετη με το κείμενο.
Παρά ταύτα, η ταινία μου άρεσε. Αυτό που κυρίως με συγκίνησε είναι ο τρόπος με τον οποίο ο μακαρίτης ο Ρίτσαρντ Χάρρις υποδύεται τον ευαγγελιστή Ιωάννη. Κι έτσι, την ανεβάζω.
Την Αποκάλυψη μπορείτε να τη διαβάσετε στα links για την Καινή Διαθήκη που δίνουμε παραπάνω. Εδώ ακούστε σειρά ερμηνευτικών ομιλιών για την Αποκάλυψη από τον άγιο Γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο. Ενδιαφέροντα ερμηνευτικά άρθρα για την Αποκάλυψη - και για τα τέσσερα ζώα - μπορείτε να δείτε εδώ.

 

Πάσχα της τηλεόρασης ή της Εκκλησίας;

Αναστάσιος Μυρίλλας

Τα τελευταία χρόνια, έχει γίνει πια συνήθεια και έθιμο, ο κόσμος να παρακολουθεί τα Άγια Πάθη τού Χριστού και την Ανάστασή Του μόνο από την τηλεόραση. Ακούμε να πηγαίνουν να μεταλαμβάνουν την Μεγάλη Πέμπτη για το λεγόμενο «καλό», να πηγαίνουν στον επιτάφιο πάλι για το «καλό», λίγο στην Ανάσταση για το «καλό» και βεβαίως να μην χάνουν καμία από τις ταινίες που προβάλλονται στην τηλεόραση με την ζωή τού Χριστού. Και αυτό είναι το Πάσχα για αρκετό, δυστυχώς, κόσμο. Περιμένουν να ζήσουν την πορεία τού Θεανθρώπου Κυρίου μας, μόνο μέσα από τις εκάστοτε τηλεοπτικές υπερπαραγωγές και άλλες ταινίες. Ακόμα και τις απορίες που έχουν για κάποια θεολογικά θέματα, περιμένουν να τις λύσουν από εκεί!
 
Εάν κάτσει κανείς να σκεφτεί όλα αυτά, και εάν αναλογιστεί το πώς και γιατί γυρίστηκε η οποιαδήποτε ταινία με την ζωή τού Χριστού, θα καταλάβει πολλά. Θα δει πως άσημοι ή μεγάλοι ηθοποιοί, τολμούν να υποδύονται τον Χριστό, την Παναγία ή τους Αγίους και να «παίζουν» την ζωή Του, μην έχοντας η δική τους καμία σχέση με Εκείνον και την διδασκαλία Του. Ένα ολόκληρο συνεργείο και επιτελείο ανθρώπων, ασχολείται με την ζωή και την θυσία τού ίδιου τού Θεού, μην καταλαβαίνοντας τι κάνουν. Και καθώς η πλειοψηφία όλων αυτών των ανθρώπων των συνεργείων και των ηθοποιών, αποτελείται από αλλόθρησκους, αιρετικούς, ή και άθεους, λογικό είναι άλλοι να χλευάζουν, άλλοι επάνω στα γυρίσματα να διακωμωδούν, άλλοι απλά να μετρούν εργατοώρες, ζημιές ή κέρδη και άλλοι με μια τελείως στρεβλή και παρανοϊκή ευσέβεια να θεωρούν ανώτερους τούς εαυτούς των που συμμετέχουν σε μία τέτοια «θεάρεστη» υπερπαραγωγή, νομίζοντας ότι ζουν μέσα στις Θείες Γραφές. 
 
Και να πούμε και το χειρότερο; Ο κάθε σκηνοθέτης γύριζε και γυρίζει την ταινία όπως εκείνος νομίζει καλύτερα, παραποιώντας τις Γραφές και βάζοντας δικές του ιδέες και γεγονότα, τα οποία άλλα δεν υπάρχουν και άλλα είναι τελείως αλλαγμένα. Δηλαδή προβάλλει μία δική του γραφή, ένα δικό του ευαγγέλιο. 
 
Για παράδειγμα οι σκηνοθέτες απέδιδαν ερμηνείες κατά τέτοιον τρόπο ώστε να φθάνουν π.χ. οι θεατές μέχρι και να θεωρούν αθώο τον Ιούδα ρίχνοντας έτσι ευθύνες στον ίδιο τον Θεό που δεν μερίμνησε για την σωτηρία του, αφού παρουσιάζεται σε αρκετά έργα να μην ενδιαφέρεται για τα χρήματα ή σε κάποια άλλα σαν το πρόσωπο το οποίο δυστυχώς ήταν γραφτό να κάνει αυτά που κάνει. 
 
Πολλοί κατέληγαν σε βλασφημία αφού μπλέκουν τα πρόσωπα διαστρεβλώνοντας έτσι την ζωή των αγίων (π.χ. στην Αγία Μαρία την Μαγδαληνή αποδίδεται ο ρόλος της πόρνης που έπλυνε τα πόδια του Χριστού, οπότε μπερδεύονται και τα πρόσωπα που βρίσκονται κάτω από τον Σταυρό του Κυρίου).
 
Παραποιούν σύμβολα και γεγονότα καθώς βλέπουμε σε κάποιες ταινίες η Ανάσταση να γίνεται χωρίς να καταλάβουν οι φρουροί τίποτε, σεισμός, σχίσμα στο καταπέτασμα του Ναού και ανάσταση νεκρών δεν υπάρχουν, και σε άλλες βλέπουμε τον Κύριό μας αντί του Σταυρού, να κουβαλάει ένα οριζόντιο κομμάτι ξύλου ["Ν": αυτό είναι ακριβές - οι κατάδικοι κουβαλούσαν μόνο το οριζόντιο τμήμα του σταυρού].
 
Άλλοι πάλι για να δείξουν και καλά τον ζεστό ανθρώπινο χαρακτήρα του Χριστού τον έδειχναν ημίγυμνο να παίζει τόπι με τους Αποστόλους!
 
Και βεβαίως δεν αναφερόμαστε σε ακρότητες άλλων ταινιών όπου στην μανία του ο άνθρωπος να λάβει άφεση αμαρτιών, προβάλλονται μονοφυσιτικές και βλάσφημες ιδέες, κατεβάζοντας τον Θεό Δημιουργό στο πλέον ελεεινό επίπεδο του δημιουργήματος. Ευτυχώς αυτές οι τελευταίες (για την ώρα) δεν προβάλλονται κατά την περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδος.
 
Μέσα από τις ταινίες λοιπόν (σε άλλες λιγότερο και σε άλλες περισσότερο) παρουσιάζονται και περνούν εικόνες και μηνύματα που είναι στρεβλά, ψεύτικα και ανακριβή, τα οποία είναι αποτέλεσμα της τελείως ανθρωποπαθούς λογικής των σκηνοθετών. Όπως λοιπόν καταλαβαίνουμε, σαφώς και μπορεί κάποιος να δει αυτές τις καλογυρισμένες κατά τα άλλα ταινίες, βάζοντας όμως, στην άκρη τα παραποιημένα γεγονότα και κρατώντας μόνο τις ωραίες εικόνες, εξηγώντας ταυτόχρονα και στα παιδιά του κάποια πράγματα για να ξέρουν και αυτά την αλήθεια. 
 
Πέραν όμως, αυτού, υπάρχει και κάτι άλλο. Επειδή τα ωραία σκηνικά και οι αληθοφανείς εικόνες που ταξιδεύουν σε εκείνη την εποχή ελκύουν και καθηλώνουν τον τηλεθεατή εθίζοντάς τον στο να θέλει να βλέπει την ταινία, θα αναφέρω και το εξής: Προσωπικά, όταν συνειδητοποίησα ότι έβλεπα τα θεία πάθη καθισμένος στον καναπέ μου, πίνοντας και τον καφέ μου ή μασουλώντας το κουλουράκι μου, τότε πραγματικά έφριξα για τον εαυτό μου. Παρακολουθούσα με ράθυμο και ασεβή τρόπο τα πάθη τού ίδιου τού Θεού, ασχέτως εάν δάκρυζα και λυπόμουν. Κατάλαβα ότι έβλεπα απλά έναν ήρωα μιας ταινίας. Φανταστείτε οικογένειες που έχουν αναθέσει την κατάνυξη του Θείου Πάθους στην τηλεόραση και μόνο, τι αποκομίζουν και τι διδάσκονται τα παιδιά τους!
 
Εάν θέλουμε να ζήσουμε πραγματικά την πορεία τού Χριστού στα Πάθη και στην Ανάσταση, εάν θέλουμε να βηματίσουμε μαζί Του, να είμαστε δίπλα Του και σε Εκείνον και στην Παναγία μας, τότε ο μόνος δρόμος είναι η παρουσία μας στις Ακολουθίες της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδος μέσα στην Εκκλησία μας. Εκεί, με την πρέπουσα σεμνή και ταπεινή στάση μας, διαβάζοντας και κατανοώντας τα λόγια των Ακολουθιών, ακούγοντας τον θρήνο της Παναγίας Μητέρας Του και βλέποντας μπροστά μας την Αγία Τράπεζα, πάνω στην οποία ακουμπά σε κάθε Λειτουργία ο ίδιος ο Χριστός,  καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει άλλο μέρος στο οποίο θα μπορούσαμε να είμαστε πιο κοντά Του. Την στιγμή που βρισκόμαστε μπροστά στο Άγιο Θυσιαστήριο βρισκόμαστε και μπροστά στον Χριστό. 
 
Πού αλλού, λοιπόν, θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε τις Άγιες αυτές ημέρες και πού αλλού η ψυχή μας θα συμβαδίσει με τον Χριστό; Και με τι δέος και με ποια συστολή και ταπείνωση καρδιάς θα ζούσαμε τα Θεία Πάθη; Με την βολή του καναπέ, την απόλαυση του καφέ και τις χαζοκουβέντες ενδιάμεσα των … αγίων ταινιών;
 
Άραγε ποιος Χριστιανός παλαιότερα διανοούνταν τέτοιο Πάσχα και σε ποιον να τα έλεγες αυτά και να μην σε περνούσε για τρελό; Άνθρωποι κουρασμένοι, βιοπαλαιστές που δούλευαν όλη την ημέρα σε εργοστάσια, τσαγκαράδικα και μαγαζιά, έτρεχαν να παραβρεθούν στις Ακολουθίες των ημερών για να είναι κοντά στον Χριστό. Εκείνοι οι αμόρφωτοι και … παρακατιανοί πρόγονοί μας ήξεραν που θα βρουν τον Χριστό, ήξεραν που θα Τον συναντήσουν, ήξεραν που θα ανταμώσουν την Μητέρα Του για να κλάψουν μαζί Της και συνάμα να παρηγορηθούν από Εκείνη και από τον Γιό Της. 
 
Εύχομαι κι ελπίζω αυτό το Πάσχα και κάθε Πάσχα, όλοι μας να βρεθούμε εκεί που πρέπει και όπως πρέπει και να ανταμώσουμε τον Χριστό, την Παναγία μας και όλους τους Αγίους μας, που διακαώς μας περιμένουν για την Ανάσταση.

Καλό Πάσχα.

Και τώρα, αν αντέχετε ακόμη, διαβάστε παρακαλώ την ανάρτησή μας Έλα όπως είσαι. Σας ευχαριστώ. Ο Θεός μαζί σας.

Δεν υπάρχουν σχόλια: