Δευτέρα 24 Σεπτεμβρίου 2018
Παναγία Μυρτιδιώτισσα, άγιοι Θέκλα, Κόπρις, Σιλουανός ο Αθωνίτης (24 Σεπτεμβρίου) - Panagia "of the Myrtle Tree" - Saint Silouan
Μια εορταστική & προσευχητική επίσκεψη, παρακαλώ, στα:
Παναγία Μυρτιδιώτισσα, άγιοι Θέκλα, Κόπρις, Σιλουανός ο Αθωνίτης (24
Σεπτεμβρίου) - Panagia "of the Myrtle Tree" - Saint Silouan Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης: Δίψα και άμεση γνώση του Θεού - Ειρήνη & Αγάπη
Διαμάντια από τη διδασκαλία του αγίου Σιλουανού του Αθωνίτη
Mother of God "of the Myrtle Tree", St. Thekla the First Martyr & St. Silouan the Athonite (September 24)
Monastery of Saint Silouan the Athonite in Saint-Mars-de-Locquenay, France
Κι εκεί που ζύγιζε ρεβύθια, ο Νικόλαος ...αγίασε! (άγιος Νικόλαος ο Καρπενησιώτης, ο νεομάρτυρας)
Άλλοι άγιοι στις 23, 24 & 25 του Σεπτέμβρη (όπως η σύλληψη του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου - δηλ. η εγκυμοσύνη της αγίας Ελισάβετ - ο άγιος Ιωάννης ο Νεομάρτυρας ο εξ Αγαρηνών και ο μεγάλος άγιος της Ρωσίας Σέργιος του Ραντονέζ).
Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλη († 23 Σεπτεμβρίου 2016), αιωνία η μνήμη
Κείμενα του αγίου Σιλουανού του Αθωνίτη (& αναρτήσεις γι' αυτόν)
Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου 2018
Μπορούν τα παιδιά μας να αλλάξουν τον κόσμο;
Τα παιδιά σήμερα αλλάζουν τον κόσμο με
το να παθαίνουν και όχι να επεμβαίνουν. Μας θυμίζει αυτό τον Χριστό μας,
που άλλαξε τον κόσμο με τα χέρια σταυρωμένα στον Σταυρό. Τα παιδιά
είναι τύπος Χριστού αυτήν την ώρα. Κι εμείς είμαστε οι σταυρωτές τους.
Μια ενδιαφέρουσα και πολύ χρήσιμη συζήτηση, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, την Κυριακή 15 Οκτωβρίου 2017 στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενορία εν δράσει 2017».
Μια ενδιαφέρουσα και πολύ χρήσιμη συζήτηση, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, την Κυριακή 15 Οκτωβρίου 2017 στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενορία εν δράσει 2017».
Συμμετέχουν: Ο Σεβ. Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος και ο κ. Κωνσταντίνος Γανωτής,
Συγγραφέας – Εκπαιδευτικός. Συντονίζει η Συγγραφέας και Ραδιοφωνική
Παραγωγός κα Σοφία Χατζή. Από την ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ.
Κατηγορία: Κοινωνικά θέματα, Πνευματική ζωή
Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης, ένας σύγχρονος Πατέρας της Εκκλησίας & πανανθρώπινος διδάσκαλος
"Εσύ που είσαι στο Μοναστήρι, όταν πλησιάσεις τον αδελφό σου, εσύ που είσαι σύζυγος, όταν πλησιάσεις τον ή την σύζυγό σου, εσύ που είσαι πατέρας, μητέρα, όταν πλησιάσεις το παιδί σου… ό,τι θα του πεις, ό,τι σκέφτεσαι να του πεις, πες το, αφού πρώτα του πεις δυο κουβέντες που θα του δώσουν χαρά, παρηγοριά, μια ανάσα. Να τον κάνεις να πει, ανακουφίσθηκα, χάρηκα!
Να κάνετε τους
άλλους να σας καμαρώνουν,
να σας αγαπούν, να χοροπηδούν από τη χαρά τους, όταν σας συναντούν.
Διότι όλοι οι άνθρωποι στην ζωή τους, στο σπίτι τους, στο σώμα τους
και στην ψυχή τους έχουν πόνο, αρρώστιες, δυσκολίες, βάσανα, και ο
καθένας κρύβει τον πόνο μέσα στο πουγγί του το κρυφό, μέσα στην καρδιά
του, στο σπίτι του, για να μην το ξέρουν οι άλλοι. Έτσι εγώ δεν ξέρω
τι πόνο έχεις εσύ και εσύ δεν ξέρεις τι πόνο έχω εγώ. Μπορεί να γελώ και
να φωνάζω, να παίζω, αλλά κατά βάθος πονώ, και γελώ και φωνάζω, για
να σκεπάσω την λύπη μου. Γι’ αυτό δώσε στον άλλον πρώτα ένα χαμόγελο..."
(από το ιστολόγιο Γέροντες της εποχής μας).
Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης
Ιχνηλασία ζωής
του ιερομονάχου Σεραπίωνος Σιμωνοπετρίτου
«Εγνώρισάς μοι οδούς ζωής· πληρώσεις με ευφροσύνης μετά του προσώπου σου…» (Ψαλμ. 15,11)
Ο Γέροντας αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός,
κατά κόσμον Αλέξανδρος Βαφείδης, Καθηγούμενος της καθ΄ ημάς Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας από το 1973 έως το 2000, γεννήθηκε στην Νίκαια Πειραιώς
το 1934 από ευσεβείς γονείς, η καταγωγή του όμως έχει μικρασιατικές
ρίζες. Η εκ πατρός γιαγιά του Ευδοξία ήταν Κωνσταντινουπολίτισσα, ο δε
παππούς του Αλέξανδρος κατήγετο από την Σηλυβρία της Θράκης και εφοίτησε
στην περιώνυμη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Το έτος 1906 μετοίκησαν στα
Σήμαντρα της ευλογημένης γης της Καππαδοκίας, όπου εχρημάτισαν
δημοδιδάσκαλοι για τις ανάγκες του ελληνισμού, και στην Ελλάδα ήλθαν
μετά την μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών.
Έγγαμοι όντες, επολιτεύοντο ως μοναχοί, αγρυπνούντες και προσευχόμενοι.
Χαρακτηριστικό είναι ότι η γιαγιά εκοιμήθη ως μοναχή με το όνομα
Ευταξία, η δε μητέρα του ως μοναχή Αιμιλιανή.
Ο
Γέροντας εκληρονόμησε από τον παππού τα πνευματικά και σωματικά
χαρίσματα του και από την γιαγιά του ανεξάλειπτα πνευματικά βιώματα.
Παιδιόθεν έφερε εντός του τον πόθο της αφιερώσεως και επιδιδόταν στην
μελέτη του Ευαγγελίου και πολλών πατερικών βιβλίων, καθώς και στην
αδιάλειπτη ευχή του Ιησού, απ΄ όπου αρυόταν αυθεντικές απαντήσεις και
θείες εμπνεύσεις για την πορεία της ζωής του.
Έλαβε την πρωτοβάθμιον εγκύκλιο παιδεία
στα Σήμαντρα Χαλκιδικής, όπου είχε εγκατασταθή η γιαγιά του, ενώ την
δευτεροβάθμιον στην Νίκαια Πειραιώς, όπου διέμεναν οι γονείς του, με
άριστη πάντοτε επίδοση. Τις σπουδές του συνέχισε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
αρχικώς στην Νομική Σχολή επί δύο έτη, εν συνεχεία δε στην Θεολογική,
για να λάβη ανάλογη με τις εφέσεις της ψυχής του μόρφωση.
Κατά την διάρκεια των πανεπιστημιακών
σπουδών, με ομάδα ομογνωμόνων και ομοφρονούντων φίλων του από τα
γυμνασιακά χρόνια ανέπτυξε σπουδαία δράση, οργανώνοντας κατηχητικά,
ομιλίες και άλλες εκδηλώσεις, όπου ανεδείχθησαν τα ψυχικά, πνευματικά,
ηγετικά και οργανωτικά χαρίσματά του. Όταν ολοκλήρωσε τις σπουδές, λόγω
της παρεχομένης εκείνη την εποχή αγωγής και κατευθύνσεως, εσκέπτετο την
ιερωσύνη, με απώτερον σκοπό την εξωτερική ιεραποστολή· έκρινε όμως ότι
θα ήταν καλύτερο να αρχίση την προετοιμασία για τον σκοπό αυτό σε ένα
μοναστήρι. Απευθύνεται τότε προς τον μητροπολίτη Τρίκκης και Σταγών
Διονύσιο, που μόλις είχε αναλάβει τα ποιμαντικά του καθήκοντα και είχε
φήμη φιλομονάχου επισκόπου.
Η κουρά του Γέροντα Αιμιλιανού ως μοναχού
Ήλθε στα Τρίκαλα το 1960 και ανέθεσε τα
καθ΄ εαυτόν στον ποιμενάρχη, ο οποίος την 9η Δεκεμβρίου 1960 τον έκειρε
μοναχό με το όνομα Αιμιλιανός. Ως μοναχός ενεγράφη στο Μοναχολόγιο της
Ιεράς Μονής Αγίου Βησσαρίωνος Δουσίκου. Την 11η του ιδίου μηνός ο
σεβασμιώτατος τον χειροτονεί διάκονο στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής
Τρικάλων και εν συνεχεία τον αποστέλλει σε διάφορες μονές των Μετεώρων,
οι οποίες διήρχοντο τότε περίοδο λειψανδρίας, έως ότου τον εχειροτόνησε
ιερέα στην Ιερά Μονή Βυτουμά, κατά την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου,
το έτος 1961.
Ο Γέροντας Αιμιλιανός στο Δούσικο
Μετά την εις Πρεσβύτερον χειροτονία του εγκατεβίωσε στην Ιερά Μονή
Αγίου Βησσαρίωνος Δουσίκου, όπου και παρέμεινε επί ένα τετράμηνο, έως
τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους. Στον έρημο και απομονωμένο εκείνον τόπο
έζησε σε πλήρη μόνωση και ησυχία, εκζητώντας εμπόνως και εκτενώς τον
Θεόν, «τον λυτρούμενον από καταιγίδος και ολιγοψυχίας». Ο Κύριος, εν τη
προνοία του, έγινε ευήκοος εις τας μυστικός κραυγάς του, επεφάνη εις τον
δούλον του και μεταμορφώνοντας την ύπαρξή του εν τω φωτί, του απεκάλυψε
«οδούς ζωής».
Εστράφη πλέον με όλον του τον πόθο και
τις δυνάμεις στην μοναχική ζωή και μέσα από τα εναπομείναντα λείψανά της
οραματίζεται με ανυπέρβλητο θάρρος και πτεροφυά ελπίδα την αναβίωση και
ανακαίνιση της.
Ηγούμενος του Μεγάλου Μετεώρου και πολύπλευρη δραστηριότητά του στην Μητρόπολη Τρίκκης
Στο τέλος του 1961, έχοντας και ο
μητροπολίτης Τρίκκης τον ίδιο πόθο για την μοναχική ζωή, τον μετεκάλεσε
από το Δούσικο και τον κατέστησε ηγούμενο στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως
του Μεγάλου Μετεώρου. Εκεί, μόνος κατ΄ αρχάς, παρά το πάντοτε εύθραυστον
της υγείας του, ενισχύοντας τον εαυτόν του με μεγαλόθυμον υπομονή,
αόκνως καλλιεργεί την ασκητική, μυστική και μυστηριακή ζωή. Αγρυπνεί,
προσεύχεται αδιαλείπτως και επιδίδεται σε εμβριθέστατη και διαρκή μελέτη
πατερικών, ασκητικών και εκκλησιαστικών έργων. Με ακόρεστη δίψα
αναζητεί, ευρίσκει και ερευνά κάθε κείμενο που αναφέρεται στην οργάνωση
και λειτουργία του ορθοδόξου μοναχισμού και μάλιστα του κοινοβιακού,
εμβαθύνοντας στους μοναχικούς θεσμούς της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας
και στα τυπικά διακεκριμένων αρχαίων μονών.
Ο Γέροντας Αιμιλιανός στο κιόσκι της Μονής του Μεγάλου Μετεώρου (1963)
Ενώ η πολιτεία του ήταν καθαρώς ασκητική, την 1η Ιανουαρίου του 1962 ο
μητροπολίτης του έδωσε το οφφίκιο του αρχιμανδρίτου και του ανέθεσε την
διακονία του κηρύγματος, της εξομολογήσεως και της διαπαιδαγωγήσεως της
νεότητος στην επαρχία του, ορίζοντας τον προϊστάμενο στον θεομητορικό
ναό αγίας Επισκέψεως Τρικάλων. Ήρεμος, εύχαρις πάντοτε και προσηνής,
ιεροπρεπής και αρχοντικός, λειτουργεί σχεδόν καθημερινώς, έκτοτε και
μέχρι της ασθενείας του, ζει και ζωογονείται εκ του Άρτου της ζωής·
«Θεόν φέρων εν τοις σπλάγχνοις του και θεϊκαίς αστραπαίς εξαστράπτων»,
εξέρχεται εκ των σπηλαίων του ως λύχνος καιόμενος και φαίνων τοις
πιστοίς, σαγηνεύοντας τον λαό του Θεού με τα πνευματέμφορα κηρύγματα του
και καταρτίζοντας αυτόν «εν πάση σοφία και συνέσει πνευματική».
Στα εξομολογητήρια τον περιεκύκλωνε
πλήθος νέων και παιδιών, χάριν των οποίων προσέφερε αφειδώς κόπο, χρόνο,
δάκρυα, προσευχή, «έτι δε και την εαυτού ψυχήν». Νέα περίοδος άρχισε
από τούδε στην ζωή του σεβαστού Γέροντος. Δεν είναι πλέον μόνος· γίνεται
«πατήρ» διά πολλούς «υιούς και θυγατέρας του Θεού», ζει και αισθάνεται
ως αληθής απόστολος. Η ζωή του είναι αφιερωμένη στα τέκνα του μετά πάσης
ελευθερίας, χωρίς να αναμένη ποτέ, έως τέλους, ούτε την ελάχιστη
ανταπόδοση και ανταπόκριση. Εκ του πλήθους αυτών αρκετοί σκέπτονται την
μοναχική ζωή και, συν τω χρόνω, εδημιουργήθη ο πρώτος πυρήνας της
αδελφότητος της Μονής του Μετεώρου, ενώ άλλοι στρέφονται στον κλήρο η
στην οικογενειακή ζωή, όλοι πάντως ως μία ευρύτερη πνευματική οικογένεια
με κέντρο το μοναστήρι.
Το 1963 εγκαταστάθηκαν στο Μεγάλο
Μετέωρο οι δύο πρώτοι μοναχοί, και από το σχολικό έτος 1965-66 πλειάς
μαθητών του γυμνασίου πολιτεύονται πλέον ως δόκιμοι πλησίον του. Την 6η
Αυγούστου 1966 ο Γέροντας του, μητροπολίτης Διονύσιος, τον έκειρε
μεγαλόσχημο μοναχό. Η ζωή του Μετεώρου και η πορεία του νεαρού, πλην
όμως χαρισματούχου τέκνου του, κατευφραίνουν εμφανώς την καρδιά του
σεβασμιωτάτου και την γεμίζουν με χρηστές ελπίδες. Στην άρχή της
θεμελιώσεως της μοναχικής ζωής στα Μετέωρα συμβουλεύεται και συνάπτει
πνευματικούς δεσμούς με σύγχρονες του οσιακές μορφές: Αθανάσιον
Χαμακιώτη, παπα-Δημήτρη Γκαγκαστάθη, Αμφιλόχιον Πάτμου, Φιλόθεον
Ζερβάκο, Σίμωνα Αρβανίτη, Δαμασκηνόν Κατρακούλη.
Την ίδια περίοδο
συνδέεται με τους διαπρεπείς νυν Σέρβους ιεράρχας και φοιτητάς τότε του
Πανεπιστημίου Αθηνών, πνευματικά τέκνα του αγίου Γέροντος και στύλου της
σερβικής Εκκλησίας μακαριστού π. Ιουστίνου Πόποβιτς, τον οποίον θα
επισκεφθει στην Σερβία (1976), ως Καθηγούμενος πλέον της Ιεράς Μονής
Σίμωνος Πέτρας. Την ίδια εποχή ο Γέροντας άρχισε και τις προσκυνηματικές
του πορείες στο Άγιον Όρος, για να συλλέξει πλούτον πνευματικής
εμπειρίας. Γνωρίζεται τότε με τον αείμνηστο Γέροντα Παΐσιο και,
φθάνοντας μέχρι την ακρώρεια του Άθωνος, συναντά τον μέγα αθλητή της
υπακοής παπα-Εφραίμ Κατουνακιώτη. Έκτοτε, μεταξύ των δύο ανδρών
αναπτύσσεται ιδιαιτέρα πνευματική σχέση, για την οποία ο οσιωθείς
παπα-Εφραίμ έλεγε συχνά: «Βρήκα τον απολεσθέντα Γέροντά μου, έναν άλλο
Γέρο-Ιωσήφ, τον χρυσόγλωσσο και σεβαστό Γέροντα Αιμιλιανό».
Το 1968, με την κουρά των νεαρών τότε
υποτακτικών, απαρτίζει την αδελφότητά του Μετεώρου και, με βαθειά
προνοητικότητα η καλύτερα προόραση, θέτει τις βάσεις της κοινοβιακής
ζωής. Με το διορατικό του βλέμμα εξ αρχής εκλέγει και προκρίνει ως
διάδοχό του τον μαθητή τότε Γυμνασίου Εμμανουήλ Ράπτη, τον σημερινόν
Καθηγούμενον της Ιεράς Μονής μας πανοσιολογιώτατον αρχιμανδρίτην
Ελισσαίον.Κατά το έτος 1972, μετά από πολυετή δοκιμασία και δυσκολίες,
είναι έτοιμος ο πρώτος πυρήνας της γυναικείας μοναστικής αδελφότητος, η
οποία με Προεστώσα την νυν Γερόντισσα Νικοδήμη εγκατεστάθη προσωρινά
στην Ιερά Μονή Αγίων Θεοδώρων, εγγύς των Μετεώρων.Ενώ η γυναικεία
αδελφότης ήταν ακόμη στα σπάργανα, ο σοφός Γέροντας ετοίμαζε τον
εσωτερικό Κανονισμό της -πνευματική διαθήκη και το μόνο γραπτό κείμενο
του-, που σε τελική μορφή παρεδόθη στις αδελφές την 5η Μαΐου 1975, όταν
πλέον είχαν εγκατασταθεί οριστικά στο σημερινό Μετόχι.
Ο Γέροντας Αιμιλιανός στην είσοδο του ηγουμενείου στην Σιμωνόπετρα
Εκλογή του ως Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας
Μετά την αδόκητη προς Κύριον εκδημία του
μακαριστού μητροπολίτου Διονυσίου τον Ιανουάριο του 1970, την ανάγκη
εξασφαλίσεως περισσότερον ήσυχου και καταλλήλου μοναστικού τόπου για την
αδελφότητα, μακριά από τον θόρυβο και τον τουρισμό, καθώς και την
επίμονη παράκληση της εν λειψανδρία τότε ευρισκομένης Ιεράς Μονής
Σίμωνος Πέτρας, τέλη του 1973, η αδελφότης του Μετεώρου μεταφυτεύεται
στο Αγιώνυμον Όρος. Επειδή η θέση του ηγουμένου στην Ιερά Μονή ήτο κενή
λόγω κοιμήσεως του μακαριστού αρχιμανδρίτου Χαραλάμπους, ο Γέροντας την
25η Νοεμβρίου 1973 εκλέγεται από τους παλαιούς αδελφούς της Ιεράς Μονής,
κατά τα αγιορείτικα τυπικά, Καθηγούμενος της Μονής και ακολούθως
ενθρονίζεται την 17η Δεκεμβρίου από την Ιερά Κοινότητα. Την εγκατάσταση
της Μετεωριτικής συνοδίας στον Ιερό Άθωνα εχαιρέτισαν οι Αγιορείται
Πατέρες με πολλές ελπίδες· και όντως ακολούθησαν και άλλες συνοδίες,
ώστε να αυξηθούν κατά πολύ οι μοναχοί στο Άγιον Όρος.
Ο σεβαστός Γέροντας, συγχρόνως με την
αγρυπνητική ζωή του, την Θεία Λειτουργία και τα λοιπά καθήκοντά του,
επιδόθηκε στην αναδιοργάνωση της εσωτερικής ζωής της νέας αδελφότητος.
Με σοφία και διάκριση προσλαμβάνει την αγιορείτικη παράδοση με τα
υπάρχοντα τυπικά της, θέτει και την προσωπική του σφραγίδα -«στοίχων
τοις θείοις Κανόσι» των αγίων Πατέρων, τους οποίους τόσο πολύ αγάπησε
και με διακαή δίψα και κόπο έφερε και πάλι στο φως- και δημιουργεί το
τυπικό της Μονής. Εκκεντρίζει με σεβασμό και αγάπη στην πείρα των
παλαιών γερόντων τον νεανικό ενθουσιασμό, την αφοσίωση και τον ζήλο των
νεωτέρων μοναχών, αυξάνοντας κατα πολύ την αδελφότητα. Με την εν γένει
χρηστή διοίκησή του και την πατρική διαποίμανση ανώρθωσε το κύρος και
προέβαλε την μακραίωνα παράδοση της παλαιφάτου αυτής Ιεράς Μονής.
Ο Γέροντας Αιμιλιανός στα Κατουνάκια με τον μακαριστό Γέροντα Εφραίμ και τον Σέρβο μητροπολίτη Αθανάσιο Γιέφτιτς το 1988
Οργάνωση και ενίσχυση των μετοχιών της Ι. Μ. Σίμωνος Πέτρας στην Ελλάδα και το εξωτερικό
Μετά την τακτοποίηση της συνοδίας του
στο Άγιον Όρος, ενδιαφέρεται πατρικώς για την εγκαταβίωση της
συμπηχθείσης γυναικείας αδελφότητος στην Ορμύλια Χαλκιδικής την 5η
Ιουλίου του 1974, στο παλαιό Βατοπαιδινό μετόχι Ευαγγελισμού της
Θεοτόκου, το οποίο αγοράσθηκε από την Ιερά Μονή μας, και με την έγκριση
του επιχωρίου επισκόπου και την συνδρομή της Ιεράς Κοινότητος κατέστη
και λειτουργεί έκτοτε ως Μετόχιον αυτής.
Το καθολικό της Μονής Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Ορμύλια
Μύριους κόπους και πόνους κατέβαλε για
την ανακαίνιση του ερειπωμένου και μικρού αυτού Μετοχίου, του οποίου
κατηξιώθη να γίνη σοφός και μεγαλόφρων κτίτωρ, διότι τα πάντα έπρεπε να
αρχίσει εκ του μηδενός. Εξασφαλίζοντας την απαραίτητη για την ησυχία
πέριξ του Μετοχίου έκταση, άρχισε το 1980 την κτιριακή ανοικοδόμηση,
«ευδοκία και χάριτι Θεού» αλλά και με την συνδρομή του πιστού λαού, ώστε
σε μία περίπου δεκαπενταετία αναπτύχθηκε ένα μεγάλο Κοινόβιο.
Απερίγραπτη ήταν η χαρά και η συγκίνηση του κατά την θεμελίωση του
Καθολικού του Μετοχίου την 14η Σεπτεμβρίου 1980 από τον μητροπολίτη
Κασσανδρείας κυρό Συνέσιο, στο σεπτό πρόσωπό του οποίου συνήντησε τον
διακριτικό και νουνεχή επίσκοπο. Το Μετόχι, την 25η Οκτωβρίου 1991 διά
Σιγιλιώδους Πατριαρχικού Γράμματος της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος του
Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, έλαβε Πατριαρχική και
Σταυροπηγιακή αξία.
Ακολουθώντας το παραδείγμα των Πατέρων,
των βοηθούντων τους εν ανάγκαις και ασθενείαις συνανθρώπους, ιδρύει το
1982 πλησίον του Μετοχίου το Κέντρον πνευματικής και κοινωνικής
συμπαραστάσεως «Παναγία η Φιλανθρωπινή» -κληροδότημα του αειμνήστου
καπετάν Ιωάννου Χατζηπατέρα-, το οποίο λειτουργεί με την εποπτεία και
φροντίδα της γυναικείας αδελφότητος, ως ταπεινή και ανιδιοτελής προσφορά
στον λαό της περιοχής.
Ο Γέροντας θεωρούσε ως Σιμωνόπετρα και
όλα τα Μετόχια της: την Ανάληψη στην Αθήνα, τον Άγιο Χαράλαμπο στην
Θεσσαλονίκη, τον Όσιο Νικόδημο στον Πεντάλοφο Γουμενίσσης· και στην
Γαλλία τον Άγιο Αντώνιο, την Μεταμόρφωση και την Αγία Σκέπη. Για όλα
έδειξε ενδιαφέρον, στοργή και συμπαράσταση, διότι πολλοί συγκομίζονται
εκεί, βρίσκοντας την Εκκλησία τόσο κοντά τους.
Ιδιαίτερη πρόνοια και επιμέλεια έδειξε
για τους προστρέχοντας εις αυτόν ετεροδόξους αλλοδαπούς, πολλούς εκ των
όποιων εκατήχησε, εβάπτισε και έκειρε. Ανάμεσα τους ξεχωριστή θέση
κατέχουν οι αρχιμανδρίται π. Πλακίδας Deseille και π. Ηλίας Ragot, μαζί
με τις συνοδίες τους· από αυτές, κατά το διάστημα 1979 έως 1984 και με
την διαρκή καθοδήγηση και συμπαράσταση του Γέροντος, γεννήθηκαν, όπως
αναφέραμε, τα τρία Μετόχια της Σιμωνόπετρας στην Γαλλία: ένα άνδρωο, του
Αγίου Αντωνίου, και δύο γυναικεία, της Αγίας Σκέπης και της
Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, τα οποία αποτελούν φυτώρια του Ορθοδόξου
μοναχισμού στην Δύση.
Από το 1980 μετέβη μερικές φορές στα
Μετόχια της Γαλλίας, για να κατευθύνει και να ενισχύσει τις νέες
αδελφότητες. Επισκέφθηκε τότε και τον μακαριστό Γέροντα Σωφρόνιο στην
Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Essex Αγγλίας, με τον οποίον συνδέθηκε με
αμοιβαία αγάπη και βαθειά πνευματική σχέση· το 1988 μάλιστα παρέστη στις
εκεί τελετές αγιοποιήσεως του Γέροντος Σιλουανού και των εγκαινίων του
ομωνύμου ναού του, ενώ το 1993, λίγο προ της κοιμήσεως του Γέροντος
Σωφρονίου, ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του να ευλόγηση την τελευταία
κατοικία του στην νεόκτιστη κρύπτη. Ο Γέροντας συμμετείχε ως
Καθηγούμενος στα κοινά του Αγίου Όρους στις συνάξεις των ανωτάτων
θεσμικών οργάνων του, της Δισενιαυσίου Ιεράς Συνάξεως και της Εκτάκτου
Διπλής Ιεράς Συνάξεως, με την πείρα δε και διάκριση του συνέβαλε
προθύμως στην διευθέτηση πολλών αγιορείτικων υποθέσεων. Εκπροσώπησε
επίσης πολλές φορές το Άγιον Όρος στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην
Ελληνική Πολιτεία και αλλού, ως μέλος Ιεροκοινοτικών Επιτροπών και
εξαρχικών αποστολών.
Εργαζόμενος κυρίως ως πνευματικός πατήρ
της Μονής του και της αδελφότητος του εν Ορμυλία Ιερού Μετοχίου, τον
περισσότερο χρόνο του διέθετε τόσο στην πληροφορία της διακονίας αυτής,
όσο και στην εντρύφηση της μοναχικής ζωής στην φιλτάτη του μόνωση και
ησυχία. Η αγάπη του όμως για τον λαό του Θεού και την Εκκλησία τον έκανε
να ανταποκρίνεται ενίοτε και στις προσκλήσεις των κατά τόπους αρχιερέων
η και άλλων φορέων, για ομιλίες η συμμετοχή του σε θεολογικά-μοναχικά
συνέδρια στην Ελλάδα, στην Κύπρο ή άλλου, προς καταρτισμόν του
χριστεπωνύμου πληρώματος.
Προορώμενος τον Κύριον ενώπιον του διά
παντός, αντιπαρήρχετο με πολλήν φυσικότητα και απόλυτον ηρεμία και χαρά
κάθε δυσκολία, δεχόμενος τα πάντα ως θεία ευλογία. Με την αυτή διάθεση
δέχθηκε και την μεγάλη πυρκαϊά του Αυγούστου του 1990, η οποία κατέκαυσε
το Άγιον Όρος και απείλησε σοβαρά την Μονή μας.
Απόσυρση του Γέροντα Αιμιλιανού στο μετόχι της Ορμύλιας
Στις αρχές του 1995 ένας μόνιμος
κλονισμός της υγείας του υποχρέωσε τον σεβαστό Γέροντα να αποσυρθεί
σταδιακώς από τα ηγουμενικά καθήκοντά του και να εγκατάλειψη το
περιπόθητο μοναστήρι του και το πεφιλημένο του Άγιον Όρος. Το έτος 2000 ο
σεπτός Πατήρ παρέδωσε την σκυτάλη της ηγουμενίας στον νύν Καθηγούμενον
της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας πανοσιολογιώτατον αρχιμανδρίτην
Ελισσαίον, ο οποίος με υϊικόν σεβασμό συνεχίζει το έργο του και ο ίδιος
εφησυχάζει στο Μετόχι της Ορμύλιας, «ανταναπληρών τα υστερήματα των
θλίψεων του Χριστού εν τη σαρκί αυτού, υπέρ του σώματος του Χριστού, ο
έστιν η Εκκλησία», με πολλή υπομονή και καρτερία.
Από τον πλούσιον πνευματικόν αμητόν του
Γέροντος ελάχιστα κείμενα είδαν το φως της δημοσιότητος κατά τις ημέρες
της δράσεως του, διότι ο ίδιος, έχοντας ως μόνον σκοπό τον καταρτισμό
και την οικοδομή των πνευματικών του τέκνων ή του ποιμνίου της
Εκκλησίας, απέφευγε ταπεινοφρόνως την έκδοσή τους.
Ο λόγος του Γέροντος Αιμιλιανού
χαρακτηρίζεται από την βιωματική προσέγγιση των θεμάτων, την βαθειά
ανάλυση των νοημάτων και το πηγαίον της εκφράσεως. Οι κατηχήσεις του
αποτελούν πολύτιμη κληρονομιά και παρακαταθήκη για τους μοναχούς του·
κρατήρ πεπληρωμένος «οίνου άκρατου», ο οποίος με την επ΄ εσχάτων σιωπή
του κατέστη «περικεχρυσωμένος και περιηργυρωμένος», διαφυλάσσεται από
τις δύο αδελφότητες ως τιμαλφέστατον κειμήλιο και εκχέεται στην Εκκλησία
του Θεού ως διακονία αγάπης.
Την καταγραφή των πολυπληθών κατηχήσεων
και ομιλιών του ανέλαβε η γυναικεία αδελφότης του Μετοχίου Όρμυλίας, η
οποία και προέβη στην έκδοσή τους το έτος 1995, εγκαινιάζοντας την σειρά
«Κατηχήσεις και Λόγοι». Στα πλαίσια της σειράς αυτής έχουν κυκλοφορήσει
τέσσερεις τόμοι: Σφραγίς Γνήσια (1995), Ζωή εν Πνεύματι (1998),
Αγαλλιασώμεθα τω Κυρίω (1999), Θεία Λατρεία – Προσδοκία και όρασις Θεού
(2001). Παράλληλα με την ελληνική έκδοση, οι Κατηχήσεις μεταφράζονται
στην γαλλική, αγγλική, ρουμανική, ρωσική και σερβική γλώσσα.
Η δημοσίευση συνόλου του πνευματικού
έργου του πολυφθόγγου Πατρός αποτελεί φροντίδα υϊικής αγάπης και αιωνίου
ευγνωμοσύνης των τέκνων του, και αναμένεται να καλύψη σε πολλούς τόμους
ποικιλία θεμάτων: ομιλίες και κηρύγματα, ερμηνεία ασκητικών Πατέρων
(αββά Ησαΐου, Ησυχίου πρεσβυτέρου, Γρηγορίου Σιναΐτου, Μαξίμου του
Ομολογητού, οσίου Θαλασσίου, οσίου Θεογνώστου), ερμηνεία μοναστικών
κανόνων (Αντωνίου του Μεγάλου, αγίου Αυγουστίνου, αγίου Μακαρίου, αγίου
Παχωμίου), μοναχικοί θεσμοί και πρακτική ζωή (μοναχισμός, μοναχικός
κανών, η ζωή του μονάχου, σχέσεις Γέροντος και υποτακτικού), ερμηνεία
βίων αγίων (οσίου Νείλου του Καλαβρού, οσίου Ρωμύλου), ερμηνείες
Βιβλικών, υμνολογικών και θεολογικών κειμένων (ψαλμών, προφητειών,
ύμνων, κ.ά.).
Η
ηγουμενία του Γέροντος στην Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας αξιολογείται ήδη
ως μία από τις ευλογημένες περιόδους της νεωτέρας ιστορίας της Μονής,
για την οποία η ιδία σεμνύνεται, συμπίπτει δέ, θεομητορική προστασία, με
την ευρύτερη αθρόα επάνδρωση και ακτινοβολία συνόλου του Αγίου Όρους.
Όπως το διατυπώνει όμως ο ίδιος, «η μοναστική αδελφότης του Κοινοβίου,
ζώσα με τον ίδιον αυτής ρυθμόν, ζη ουσιαστικώς εν τη Εκκλησία διά την
Εκκλησίαν, ως η καρδία η μέλος τι σώματος, και δεν εκτιμάται από την
ανάπτυξιν δραστηριότητος αλλά, κυρίως, από την εραστικήν αναζήτησιν του
Θεού. Ούτως οι μοναχοί αποβαίνουν θεοειδείς, ελκύοντες και τους άλλους
προς την θείαν ζωήν» (Τυπικόν Ιερού Κοινοβίου Ορμυλίας).
Παρασκευή 21 Σεπτεμβρίου 2018
Χριστιανοί [;] υπερήρωες και η μυθολογία των κόμικς
Εικ. από εδώ
Είναι αναμφισβήτητο πως η μυθολογία των κόμικς υπερηρώων, βασικά αμερικάνικη, έχει έντονες μεταφυσικές ρίζες, βυθισμένες όμως στο συγκρητιστικό υπέδαφος που σήμερα ονομάζουμε Νέα Εποχή. Χαρακτήρες από διάφορους μυθολογικούς χώρους, πολλά σκοτεινά και δαιμονικά πλάσματα, μάγοι και αποκρυφιστές, μέντιουμ και άνθρωποι με παραψυχολογικές ικανότητες περιπλέκονται όλοι μαζί σε περιπέτειες με νοσηρή ατμόσφαιρα, που υποβάλλουν στη φαντασία του αναγνώστη (που συνήθως είναι έφηβος, με κατά τεκμήριο οξυμένη φαντασία) αρνητικά ερεθίσματα με απρόβλεπτες συνέπειες.
Ως ορθόδοξος χριστιανός, δεν βλέπω κάτι καλό στα παράξενα κόμικς «σύμπαντα» και «πολυσύμπαντα» (multiverses). Μάλλον σχιζοφρένεια, που δεν αφήνει ανεπηρέαστους ούτε τους υποτιθέμενους καλούς ήρωες, που κι αυτοί συχνά αποχτούν διφορούμενες πτυχές, είτε στις κλασικές είτε στις εναλλακτικές (ultimate) εκδοχές των χαρακτήρων και των περιπετειών τους. Φυσικά στις συγκρούσεις που αφηγούνται υπερισχύει το Καλό, όμως το Κακό περιγράφεται έντονα και εξωτικά, ώστε θεωρώ πως τραυματίζει τη φαντασία, τη γοητεύει και τελικά το όριο ανάμεσα στο καλό και το κακό γίνεται όλο και πιο δυσδιάκριτο.
Σ’ ένα κόσμο δημιουργημένο από τη λογοτεχνία φαντασίας δεν είναι αναμενόμενο να γίνονται αναφορές στο χριστιανισμό. Τα κόμικς υπερηρώων όμως συνεχώς φλερτάρουν με τέτοιες αναφορές, που τους προσφέρουν υλικό για παράδοξες αφηγήσεις. Η πλήρης απουσία χριστιανικών αναφορών ίσως ήταν προτιμότερη από την αλλοιωμένη παρουσία του χριστιανισμού. Αντίθετα, ο χριστιανισμός παρουσιάζεται στα κόμικς ελεύθερα διασκευασμένος, για να ταιριάζει με το μυθικό υπερσύμπαν που γεννιέται από τη φαντασία των δημιουργών και συμβάλλει στην οικονομική επιτυχία των εκδοτικών οίκων.
Έτσι συνυπάρχουν όντα από το πάνθεο πολλών θρησκειών και μυθολογιών, μαζί με φυλές πανίσχυρων αγγέλων ή δαιμόνων (ιδιαίτερα οι δαίμονες εμφανίζονται σε εκπληκτική ποικιλία), που κατοικούν σε εσχατιές του σύμπαντος ή στην κόλαση, σχεδιασμένη ιδιαίτερα εφιαλτικά. Συγχρόνως εμφανίζεται ένα είδος «υπέρτατης θεότητας», συνήθως ασώματη και μυστηριώδης (στοιχείο συμβατό με τον αποφατικό χαρακτήρα της ορθόδοξης πατερικής παράδοσης, μάλλον συμπτωματικά), όπως είναι η «Παρουσία», η «Φωνή», η «Πηγή» ή το ουράνιο «Χέρι» στο «Σύμπαν της DC Comics», που συνυπάρχουν με άλλες κοσμικές οντότητες που παρεμβαίνουν στη δική μας πραγματικότητα απειλητικά ή προστατευτικά.
Για την παραποίηση αυτή, που δεν είναι καθόλου χωρίς συνέπειες για τη διαμόρφωση της «θρησκευτικής» σύγχυσης στη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου, είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική η φράση του λημματογράφου του λ. «The Presence» («Η Παρουσία») στην en.wikipedia: «Many references to similar beings appear to be obvious references to the Judeo-Christian sect's supreme deity…» («Πολλές αναφορές σε παρόμοια όντα φαίνεται να είναι προφανείς αναφορές στην υπέρτατη θεότητα της ιουδαιο-χριστιανικής αίρεσης…»). Δεν έχει δηλ. καν υπόψιν ότι τόσο ο ιουδαϊσμός όσο και ο χριστιανισμός δεν έχουν «υπέρτατη» θεότητα, καθότι μονοθεϊστικές θρησκείες (εκτός αν ως αίρεση υπονοεί το γνωστικισμό, που όντως, σε κάποιες εκδοχές του, ήταν ιουδαιοχριστιανική αίρεση και είχε υπέρτατη θεότητα σε ένα πολυθεϊστικό σύμπαν).
Μερικά βιβλικά γεγονότα υποτίθεται ότι είναι μέρος του φανταστικού DC Universe, τροποποιημένα κατά βούλησιν. Για παράδειγμα, ήταν ο «εκπρόσωπος της οργής του Θεού» Eclipso που προκάλεσε τον κατακλυσμό και ο αντικαταστάτης του, ο Spectre, ο οποίος εξαπέλυσε τις δέκα πληγές στην Αίγυπτο και αργότερα διαχώρισε την Ερυθρά Θάλασσα για τον Μωυσή. Επίσης, αν και γίνονται αναφορές στη δημιουργία μέσω μιας Μεγάλης Έκρηξης, το DC Universe μιλάει επίσης για τον Κήπο της Εδέμ (εμπλέκοντας ωστόσο και τη μυθική τερατώδη Λιλίθ ως πρώτη γυναίκα του Αδάμ), αναφέρει τον Κάιν και τον Άβελ κ.τ.λ. (1).
Στα κόμικς Vertigo (μια πιο γκρίζα εκδοχή της υπερηρωικής μυθολογίας, πολύ πιο νεοεποχίτικη, που εμπλέκεται ενίοτε με το DC Universe), στο Hellblazer #64 (το προσωπικό κόμικ του μάγου John Constantine, για τον οποίο βλ. παρακάτω), αναφέρεται πως ο Ιησούς γεννήθηκε από ένωση του αρχαγγέλου Γαβριήλ με την παρθένο Μαρία, ενώ στο Spawn (μια σειρά κόμικς, των εκδόσεων Image Comics) ο «Θεός» εμφανίζεται ως «δίδυμος αδελφός» και θανάσιμος εχθρός του Σατανά, παιδιά και οι δύο της «Μητέρας της Ύπαρξης» («Mother of Existence»).
Πρέπει να προσθέσουμε εδώ τις γνωστές επιρροές του Superman από τον Ιησού Χριστό, που καλλιεργούνται φανερά πλέον και στις σχετικές κινηματογραφικές παραγωγές, που έχουν πάρει μορφή χιονοστιβάδας: ο Ζορ Ελ στέλνει στη Γη «τον μονογενή του γιο», για να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανακαλύψουν τον καλύτερο εαυτό τους. Ο Καλ Ελ (Superman) είναι η πιο γνωστή και χαρακτηριστική περίπτωση υπερήρωα και θυσιάζεται για τους ανθρώπους, πεθαίνει και ανασταίνεται, ενώ είναι επίσης ηθικά αδαμάντινος, δεν λέει ψέματα, δεν σκοτώνει και (όπως αναφέρεται στην πρόσφατη ταινία Man of Steel) είναι τριάντα τριών ετών. Στην ταινία Batman v Superman, που παρουσιάζει και το θάνατο του ήρωα (ο οποίος αργότερα θα αναστηθεί), η σκηνή όπου οι φίλοι του τον ξεκαρφώνουν από το δόρυ που τον θανάτωσε, τον τοποθετούν νεκρό στο έδαφος και τον θρηνούν, εμφανίζει εκπληκτική ομοιότητα (εσκεμμένη προφανώς) με τις απεικονίσεις του Επιταφίου Θρήνου, ενώ σε κάποιο πλάνο βλέπουμε στην άκρη και έναν γυρτό σταυρό, σχηματισμένο από τα ερείπια [δείτε το παρακάτω βίντεο, ιδίως από το 3.18΄΄ και μετά]…
Βέβαια δεν είναι τυχαίο ότι ο κόσμος των κόμικς με υπερήρωες (όπως και ο χολυγουντιανός κινηματογράφος) αναπτύσσεται στις ΗΠΑ, όπου κυριαρχεί ο προτεσταντισμός, δηλ. ένα μωσαϊκό αναρίθμητων αιρέσεων χωρίς ρίζες και παράδοση, όπου εύκολα κάποιος μπορεί να παρασυρθεί και να παρερμηνεύσει όποια χριστιανική ιδέα θέλει, μεταλλάσσοντάς την χωρίς δισταγμούς κατά βούληση. Αυτό σχετίζεται άμεσα και με το χαρακτηρισμό των χριστιανικών στοιχείων στα κόμικς ως «στοιχείων της ιουδαιοχριστιανικής μυθολογίας», αφού ο προτεσταντισμός, συρρικνωμένος στη Βίβλο, αφού απέρριψε τους Πατέρες της Εκκλησίας, είναι η πιο ιουδαϊκή εκδοχή του χριστιανισμού – γι’ αυτό και η «Υπέρτατη Θεότητα» του κόμικς σύμπαντος είναι ένας μοναχικός Θεός ιουδαϊκού τύπου και καθόλου ένας τριαδικός Θεός χριστιανικού τύπου, περισσότερο Θεός της ισχύος παρά της αγάπης.
Παρόλ’ αυτά, ως έφηβος διάβασα πολλά τέτοια κόμικς και δε μπορεί να μου φύγει εντελώς μια συμπάθεια, ιδιαίτερα για μερικούς χαρακτήρες τους. Και σήμερα θέλω να σας μιλήσω για δυο υπερήρωες που συμπαθώ – και που βασίζονται αρκετά στη χριστιανική παράδοση.
Αυτό βέβαια δεν αρκεί για να καταξιώσει την κόμικς μυθολογία ως θετική και ηθοπλαστική. Καλό είναι όμως να γνωρίζουμε τα σημεία διαπολιτισμικών συναντήσεων, πράγμα που συμβάλλει στην αμοιβαία κατανόηση. Όπως καλό είναι ο έφηβος (ή ενήλικας) λάτρης των κόμικς με υπερήρωες να ξέρει πως έχουμε κι εμείς οι ορθόδοξοι τους ήρωές μας, που μάλιστα είναι πραγματικά πρόσωπα κι όχι χάρτινοι χαρακτήρες, όπως οι άγιοι Γέροντες Παΐσιος και Πορφύριος. «Γέροντες» είναι ένας όρος για τους ορθόδοξους χριστιανούς πνευματικούς διδασκάλους, που μεταφέρουν την αρχαία παράδοση του χριστιανισμού μέχρι την εποχή μας, συχνά είναι φορείς των δυνάμεων του Αγίου Πνεύματος με εποπτεία πνευματικών καταστάσεων ασύλληπτων για τις δικές μας αισθήσεις, γεμάτοι αγάπη προς τους συνανθρώπους και πολύ πιο αληθινοί και συναρπαστικοί από κόμικς ομάδες όπως οι Guardians of the Universe, οι Avengers ή οι X-Men – ή οι Watchmen…
Phantom Stranger
Cover of The Phantom Stranger
(Jan. 2013) Art by Ethan Van Sciver.
Πρόκειται για έναν υπερήρωα με μεταφυσικές δυνάμεις, που δημιουργήθηκε το 1952 από τους John Broome και Carmine Infantino. Η δράση του τοποθετείται στο «σύμπαν» των εκδόσεων DC Comics (DC Universe). Αν και ανακατεμένος μέχρι κόκαλο με μαγείες και δράση σε σκοτεινούς κόσμους, ο Phantom Stranger (ένας άντρας μυστηριώδης ευγενής, εσωστρεφής, που εμφανίζεται στην κατάλληλη στιγμή, όλους τους βοηθάει και συχνά αντιμετωπίζεται με προκατάληψη) έχει προέλευση έντονα χριστιανική.
Στην πορεία του λογοτεχνικού βίου του διαμορφώθηκαν τέσσερις εκδοχές για την καταγωγή του. Οι τρεις απ’ αυτές βασίζονται στη βιβλική και χριστιανική παράδοση (2):
Ότι ήταν ένας άνθρωπος της βιβλικής εποχής, που σώθηκε από τον Κατακλυσμό με τη βοήθεια ενός αγγέλου. Όμως στη συνέχεια αυτοκτόνησε και του απαγορεύτηκε η είσοδος στην παράδεισο. Έτσι καταδικάστηκε «να περπατήσει τον κόσμο για πάντα και να είναι ένα μέρος της ανθρωπότητας, αλλά και για πάντα να διαχωρίζεται από αυτήν». Ανέλαβε τότε ως θείο χρέος με οδηγεί τους ανθρώπους μακριά από το κακό, σώζοντας μια ψυχή κάθε χρόνο.
Η δεύτερη εκδοχή είναι μια παραλλαγή του μύθου του Περιπλανώμενου Ιουδαίου (3): ένας άνθρωπος με το όνομα Ισαάκ, που η γυναίκα και το παιδί του θανατώθηκαν κατά τη σφαγή των νηπίων. Τότε εκείνος, τυφλός από θυμό, πέρασε τα επόμενα 30 χρόνια σε μια οργή ενάντια στον Ιησού, θεωρώντας Τον αιτία της δολοφονίας των δικών του. Όταν λοιπόν ο Χριστός συνελήφθη και υποβλήθηκε σε βασανιστήρια, ο Ισαάκ δωροδόκησε ένα φρουρό και ανέλαβε ο ίδιος τη μαστίγωσή Του! Η αμαρτία αυτή (μαστίγωσε τον Ιησού συνειδητά κι όχι υπακούοντας σε διαταγές, όπως οι στρατιώτες) τον καταδίκασε να περιπλανιέται μέχρι την Ημέρα της Κρίσεως.
Μετά τη σταύρωση, ο Ισαάκ αναγνώρισε το λάθος του και μετανόησε απέναντι στο Θεό κι έτσι έχει περάσει το υπόλοιπο της ζωής βοηθώντας την κοινωνία, σαν μια προσφορά από τον Θεό, για να τον απελευθερώσει από την ποινή του.
Η τρίτη εκδοχή υπάγεται στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας. Σύμφωνα μ’ αυτήν, ο Φάντομ Στρέιντζερ (Phantom Stranger) είναι «ένα κατάλοιπο του προηγούμενου σύμπαντος». Μια ομάδα υπερπροοδευμένων επιστημόνων προκαλεί καταστροφή του σύμπαντος, το οποίο ξαναγεννιέται και ο Phantom Stranger είναι ένας επιστήμονας από το προηγούμενο σύμπαν που περνάει στο νέο σύμπαν – αυτή η ιστορία μοιάζει κάπως με την ιστορία προέλευσης του Galactus, υπερήρωα της Marvel Comics και είναι η μόνη εκδοχή της προέλευσής του χωρίς, εμφανείς τουλάχιστον, βιβλικές επιρροές.
Τέλος, σύμφωνα με την τέταρτη εκδοχή για την προέλευση του Phantom Stranger, πρόκειται για έναν έκπτωτο άγγελο που περιπλανιέται στη Γη μετά την επανάσταση του Εωσφόρου. Αυτή την εκδοχή καθιέρωσε σε νεότερες ιστορίες του ο διάσημος ανατρεπτικός σεναριογράφος Alan Moore.
Τη δεκαετία του ’80 διάβασα μια περιπέτεια του Superman, σ’ ένα τεύχος του ομώνυμου κόμικς με τον ελληνικό τίτλο "Το καρναβάλι των ψυχών". Εκεί, ο Άδης (με μορφή φλεγόμενου δράκοντα) αναθέτει σ’ έναν πανίσχυρο δαιμονικό μάγο να τον θανατώσει. Οι υπερήρωες φίλοι του Σούπερμαν, μέλη της Λεγεώνας της Δικαιοσύνης (Justice League), προσκαλούνται από το Phantom Stranger μετά τη δολοφονία και συγκρούονται με το μάγο σ’ ένα σκοτεινό λούνα παρκ, γεμάτο τρομερές παγίδες. Όμως δε μπορούν να τον νικήσουν, γιατί εκείνος διαθέτει μαγικές δυνάμεις, ενώ οι δυνάμεις των υπερηρώων ήταν κατά βάσιν γήινες, απλώς υπερβολικά αυξημένες σε σχέση με τις δικές μας.
Ο μόνος που κατάφερε να τον νικήσει ήταν ο Phantom Stranger, γιατί είναι γνώστης της μαγείας και διαθέτει μεταφυσικές δυνάμεις και όχι απλά υπερδυνάμεις. Και πώς τον νίκησε; Φαινομενικά έπεσε σε μια παγίδα του και σκοτώθηκε – η ψυχή του ταξίδεψε με άνεση πετώντας μέσα στο φλεγόμενο διάδρομο που κατέληγε στο τερατώδες στόμα του Άδη (όπου «καταπίνει τις ψυχές» – ιδέα που θυμίζει στίχους από την υμνογραφία του Πάσχα), άρπαξε στην αγκαλιά του την ψυχή του Σούπερμαν, έκανε στροφή και την ξανάφερε στον απάνω κόσμο!
Μήπως σας θυμίζει κάτι αυτή η ιστορία; Μα φυσικά: την κάθοδο του Χριστού στον Άδη,
στο διάστημα από το θάνατό Του στο σταυρό μέχρι την ανάσταση, κατά την
οποία πήρε τις ψυχές των προ Χριστού νεκρών και τις ανέβασε στον ουρανό,
δίνοντάς τους την ίδια ευκαιρία σωτηρίας μ’ εμάς, που ζούμε μετά
Χριστόν.
Η αυτοθυσία του Phantom Stranger, η εις Άδου κάθοδός του και η επαναφορά
του Σούπερμαν στη ζωή μπορεί να θεωρηθούν αρνητικά, ως ένα ακόμη βήμα
στην απόλυτη νεοεποχίτικη σύγχυση που καλλιεργεί η κόμικς μυθολογία. Εγώ
το αντιμετωπίζω ως ένα βηματάκι προσέγγισης με τη χριστιανική παράδοση.
Nightcrawler (Νυχτοβάτης)
Ο Nightcrawler (Kurt Wagner) είναι ένας υπερήρωας που προέρχεται από το Marvel Universe, το φανταστικό σύμπαν των εκδόσεων Marvel Comics, αντίθετα με το Phantom Stranger, που προέρχεται από τις εκδόσεις DC. Στις ελληνικές μεταφράσεις των περιπετειών της ομάδας X-Men, της οποίας είναι μέλος, το όνομά του μεταφράζεται ως «Νυχτοβάτης».
Ο Κουρτ Βάγκνερ (Νυχτοβάτης) είναι δημιούργημα του συγγραφέα Λεν Γουέιν και του σκιτσογράφου Ντέιβ Κόκρουμ και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο τεύχος Giant-Size X-Men #1 (Μάιος 1975). Ο Κόκρουμ είχε σχεδιάσει τον Νυχτοβάτη με σκοπό να τον εντάξει στη Λεγεώνα των Υπερηρώων της DC, αλλά η μετακίνησή του στη Marvel άλλαξε τη μοίρα του ήρωα (4).
Ο μύθος των X-Men βασίζεται στην ιδέα ότι κάποτε μια γενετική εξέλιξη προκαλεί σε κάποιους ανθρώπους μετάλλαξη, που τους προσδίδει ιδιαίτερες ικανότητες, διαφορετικές στον καθένα (ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς – ο Κύκλωπας π.χ., βασικός ήρωας των X-Men, εκπέμπει καταστροφικές ακτίνες από τα μάτια, άλλος έχει φτερά, άλλος ελέγχει τα μέταλλα, άλλος τον καιρό, άλλος μετατρέπεται σε άνθρωπο από πάγο και παγώνει το νερό, ελέγχοντας τον πάγο που κατασκευάζει κ.τ.λ.). Ο κόσμος φοβάται τους μεταλλαγμένους, οπότε δημιουργούνται δύο ομάδες για να αντιμετωπίσουν αυτό το φόβο (δίνοντας έτσι κι ένα ενδιαφέρον μήνυμα κατά του ρατσισμού): οι X-Men, που επιθυμούν την ειρήνη και προστατεύουν τους κοινούς ανθρώπους, έχοντας πνευματικό πατέρα το σοφό Καθηγητή Χ (Τσαρλς Ξαβιέ, μεταλλαγμένο με πανίσχυρες τηλεπαθητικές δυνάμεις), και η Αδελφότητα των Μεταλλαγμένων («Brotherhood of Mutants») με αρχηγό το σκληρό και εξουσιαστικό Μαγνήτη (Magneto), επίσης πανίσχυρο μεταλλαγμένο με απόλυτη εξουσία στα μέταλλα, που, αν και Εβραίος επιζών του Άουσβιτς, η νοοτροπία του είναι περισσότερο φασιστική.
Γεννημένος στη Γερμανία, ο Νυχτοβάτης είναι μεταλλαγμένος (όπως όλοι οι X-Men) και διαθέτει υπερφυσική ευλυγισία και την ικανότητα να τηλεμεταφέρεται. Η μετάλλαξή του επίσης αφορά στην εμφάνισή του: το δέρμα του είναι βαθύ μπλε, διαθέτει κίτρινα μάτια, ουρά και τρία δάχτυλα στα άκρα. Έχει λοιπόν μια δαιμονική εμφάνιση, που όμως συνδυάζεται με μια εξαιρετικά αγνή ψυχή και έντονη χριστιανική πίστη (ρωμαιοκαθολική), πράγμα που αποτελεί και την ιδιαιτερότητά του απέναντι στους λοιπούς υπερήρωες της σειράς.
Η ιστορία του Κουρτ Βάγκνερ είναι αρκετά συγκινητική, με ισχυρό ανθρωπιστικό μήνυμα. Ανακαλύφθηκε έκθετο βρέφος, μία ώρα μετά τη γέννησή του, από τη Margali Szardos, μια τσιγγάνα βασίλισσα με ισχυρές μαγικές δυνάμεις, ηρωίδα της μυθολογίας της Marvel Comics, που τον μεγάλωσε σαν παιδί της. Μεγαλώνοντας έζησε και δούλεψε σε τσίρκο, είτε μαζί με τη θετή του μητέρα είτε πέφτοντας θύμα εκμετάλλευσης λόγω της δυσμορφίας του (τον εξέθεταν ως άνθρωπο-δαίμονα). Γενικά έζησε πολλές δραματικές περιπέτειες και κάποια στιγμή εντάχθηκε στους X-Men και αργότερα σε μια ηρωική ομάδα με το όνομα Excalibur, υπερασπίζοντας το καλό ενάντια σε σκληρούς υπεραντιπάλους.
Στην πορεία ωστόσο αποκαλύφθηκε ότι γονείς του ήταν η κακή μεταλλαγμένη Mystique και ο δαιμονικός πολέμαρχος Αζαζήλ (Azazel), που την είχε αποπλανήσει σε νεαρή ηλικία, ενώ είχε επίσης ερωμένη του τη Margali Szardos, τη θετή μητέρα και προστάτιδα του Κουρτ.
Ο Αζαζήλ στον κόσμο της Marvel είναι ένας από τους δαίμονες της φυλής Neyaphem, αρχηγός ολόκληρης ορδής δαιμονικών όντων, τρομερά επικίνδυνος σε κοσμικό («συμπαντικό») επίπεδο. Το όνομά του, όπως ξέρουν οι φίλοι του είδους, προέρχεται από το απόκρυφο Βιβλίο του Ενώχ, όπου υποτίθεται πως είναι ένας από τους αρχηγούς των έκπτωτων αγγέλων, που δίδαξε στους άντρες την τέχνη του πολέμου και στις γυναίκες τον αισθησιακό καλλωπισμό. Δεδομένης της γοητείας που ασκεί η δαιμονολογία σε κάθε εποχή και ιδιαίτερα στην εποχή μας, ομώνυμος δαιμονικός χαρακτήρας υπάρχει και στο σύμπαν της DC Comics, όπου θεωρείται ένας από τους τρεις άρχοντες της Κόλασης, μαζί με τον Εωσφόρο και τον Βεελζεβούλ. Βέβαια, στα κόμικς σύμπαντα όλα αυτά δίνονται με παχύ υλικό τρόπο, εντελώς ανθρωπομορφικό, και δεν υπερβαίνουν το επίπεδο μιας εφηβικής αρρενωπής μυθολογίας της βίας – παρότι δεν στερούνται εντελώς ευαισθησίας και κάποιων μηνυμάτων, μέσα σε τρομακτικές καταστάσεις και εφιαλτικές συγκρούσεις.
Έτσι, ο Κουρτ είναι γιος ενός δαίμονα, έχει μορφή δαίμονα, κι όμως η ψυχή του είναι γεμάτη καλοσύνη και πίστη στο Θεό. Η παραδοξότητα αυτή μπορεί να δίνει δυο αντιφατικά μηνύματα:
- πρώτον, ότι οι δαίμονες δεν είναι και τόσο κακοί στην πραγματικότητα, υπάρχει μέσα τους μια σπίθα καλοσύνης και μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις δυνάμεις τους για καλό – άρα αξίζει να τους γνωρίσεις καλύτερα.
- Δεύτερον (και προσωπικά αυτό θέλω να προσλάβω) ότι σε κάποιον φαινομενικά κακό ή τερατώδη μπορεί να κρύβεται αγάπη και καλοσύνη, άρα δεν πρέπει να κρίνουν επιφανειακά, αλλά βαθιά και χωρίς προκαταλήψεις. Αυτό το δεύτερο μήνυμα είναι φυσικά πολύ χριστιανικό, καθώς η άρση των προκαταλήψεων απέναντι στον άνθρωπο με «τερατώδη» συμπεριφορά είναι βασικό στοιχείο της διδασκαλίας του Χριστού και των αγίων Πατέρων.
Άλλες περιπτώσεις (;)
Υπάρχουν κι άλλες περιπτώσεις που εμπλέκονται με χριστιανικά στοιχεία (όλο και γυροφέρνουν γύρω απ’ αυτά οι κόμικς εκδόσεις), αλλά τόσο αναιμικά ή διφορούμενα, που δε θεωρώ πως εντάσσονται στο παρόν άρθρο (αλλά τους αναφέρουμε παρεμπιπτόντως).
Elektra. η ελληνίδα ηρωίδα καλεί σε σιωπή
κάνοντας το γνωστό σήμα με τα δάχτυλά της...
Η Ηλέκτρα είναι ελληνοαμερικάνα (επώνυμο Νάτσιου) και ως εκ τούτου ορθόδοξη χριστιανή. Μάλιστα στην κινηματογραφική ταινία Deardevil (2003), όπου την υποδύεται η Jennifer Garner, βλέπουμε και στιγμιότυπα από την κηδεία του πατέρα της, μια ορθόδοξη τελετή στα ελληνικά. Ωστόσο μυείται στις πολεμικές τέχνες της ανατολής (ιδιαίτερα το νιντζίτσου) και μετατρέπεται σε μέλος δολοφονικής σέχτας, συνεπώς αντίο ορθόδοξες καταβολές, για τις οποίες εξάλλου σίγουρα δεν έχουν ιδέα οι δημιουργοί της. Στη συνέχεια πεθαίνει και ανασταίνεται με τρόπο αποκρυφιστικό, όχι χριστιανικό (είναι λοιπόν μια «ζωντανή νεκρή»), και συνεχίζει την πορεία της ως ένας δημοφιλής αλλά εξαιρετικά διφορούμενος ηρωικός χαρακτήρας της Marvel Comics.
Ο Πέτρος Ρασπούτιν (Κολοσσός),
ευγενικός μεταλλαγμένος που μετατρέπει τη σύσταση του σώματός του σε
άφθαρτο «βιολογικό χάλυβα», είναι Ρώσος, άρα θα μπορούσε να είναι
ορθόδοξος χριστιανός, αλλά κάποτε αυτοπροσδιορίζεται ως άθεος, συνέπεια
προφανώς του σοβιετικού κομουνισμού. Η συγγένειά του με το ομώνυμο
ιστορικό πρόσωπο (φωτο) αξιοποιείται από τους δημιουργούς του εμπλέκοντάς τον
σε μια ιστορία μεταφυσικής κατάρας, που τον φορτίζει αρκετά σε
μεταφυσικό επίπεδο, κάθε άλλο όμως παρά χριστιανικό – παρότι παραμένει
πάντα αγαθός και ενάρετος…
Ο John Constantine,
χαρακτήρας της DC και, κυρίως, των Vertigo, είναι ένας μποέμ αντιήρωας
αμφιβόλου ηθικής, που πούλησε την ψυχή του σε όλους τους «άρχοντες της
κόλασης», ρίχνοντάς τους σε διχόνοια και καταφέρνοντας να μην του την
πάρει κανένας. Προικισμένος με το βασανιστικό «χάρισμα» να βλέπει
αγγέλους και δαίμονες και να τους πολεμά, είναι κατά βάσιν μάγος και
αποκρυφιστής, χωρίς καμιά σχέση με τα εποπτικά και κατά δαιμόνων
χαρίσματα των αγίων. Οι ιστορίες του κινούνται σ’ ένα μεταφυσικό κόσμο
με χριστιανικό υπόβαθρο. Όμως, αν τον εξετάζαμε με τα κριτήρια των
αρχαίων και των ορθόδοξων αγίων διδασκάλων και αγωνιστών, είναι
πνευματικά μπλεγμένος με τις δυνάμεις του σκότους και αποτελεί
χαρακτηριστική περίπτωση πλάνης… Δημιούργημα του ταλαντούχου Allan Moor
φυσικά, που αρέσκεται σε γκρίζους τύπους και σκοτεινές καταστάσεις
(γνήσιο παιδάκι της Νέας Εποχής και της Νέας Τάξης Πραγμάτων, υποτίθεται
«ποιοτικός»).
Ο Ghost Rider
είναι ένας μοτοσικλετιστής που πούλησε την ψυχή του στο διάβολο και
έκτοτε κυριαρχείται απ’ αυτόν (από έναν διεφθαρμένο άγγελο εκδικητή,
αρχικά αγαθό) και τις νύχτες μετατρέπεται σε τερατόμορφο δολοφόνο.
Συνήθως εκτελεί εγκληματίες κι έτσι παραμένει στην παράταξη των «καλών
υπερηρώων». Δύο κόμικς χαρακτήρες έχουν μετατραπεί κατά καιρούς σε Ghost
Rider, ο Johnny Blaze και ο Danny Ketch. Είναι χαρακτηριστικό πως
κάποια στιγμή (σε τεύχος του κομίστα Tony Isabella) ο Johnny Blaze έγινε
χριστιανός κι έτσι θεραπεύτηκε από το δαίμονα, όμως σε μεταγενέστερη
περίοδο του κόμικ εμφανίστηκε ξανά ως δαιμονισμένος, παρακάμπτοντας την
έκβαση του Isabella σα να μην υπήρξε, χωρίς οι επόμενοι σεναριογράφοι να
μπουν καν στον κόπο να δώσουν κάποια εξήγηση…
Ο «Άγιος των Δολοφόνων», που δολοφονεί το Θεό!
Μια περίπτωση που χρειάζεται ιδιαίτερη μνεία αποτελεί ο «Saint of Killers» (Άγιος των Δολοφόνων), αθάνατος και άτρωτος διφορούμενος υπερήρωας των κόμικς Vertigo. Ήταν ένας διεφθαρμένος στρατιώτης του Αμερικανικού Εμφυλίου, που λύγισε από τα βέλη του έρωτα και ξαναβρήκε την ανθρωπιά του. Όμως η αγαπημένη του σύζυγος και το παιδί του δολοφονήθηκαν άγρια από μια συμμορία αδίστακτων εγκληματιών, οι οποίοι τελικά σκότωσαν κι εκείνον.
Η κόλαση δεν τον δέχτηκε, παγωμένη από το υπερφυσικό μίσος του, και ο διάβολος με τον «άγγελο του θανάτου» συμφώνησαν να γίνει εκείνος ο νέος «άγγελος του θανάτου», αφού ο προηγούμενος δεν άντεχε άλλο το επαχθές έργο του. Ο νεκρός άντρας κατέληξε μια φονική μηχανή, η οποία τελικά αντιλήφθηκε ότι ο Θεός είναι αδίστακτος και σκληρός και υποκινεί σαν ψυχρός σκακιστής τις συγκρούσεις αγγέλων και δαιμόνων! Έτσι, ανέβηκε στον ουρανό, αντιμετώπισε τα άπειρα πλήθη των αγγελικών στρατευμάτων, εκτέλεσε το Θεό και κάθισε αποκαμωμένος στο θρόνο Του!...
Την ιστορία του με λεπτομέρειες διαβάστε στο άρθρο: «Saint of Killers: A Man of Infamy and Tragedy»
Ελληνικό κόμικ υπερηρώων
Ομάδα Υ - ο Πάνας, ο έφηβος με τα τραγίσια πόδια,
σώζεται από ανθρωποθυσία και γίνεται χριστιανός
Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικοί κόμικς τίτλοι ολοένα και αυξάνονται. Κατά βάσιν βέβαια κινούνται στα πρότυπα των αμερικάνικων, που είναι και δύσκολο να ξεπεραστούν λόγω της εκπληκτικής ποικιλίας στοιχείων που έχουν ενσωματώσει.
Ένα ελληνικό κόμικ με υπερήρωες που θεωρώ ενδιαφέρον για το παρόν άρθρο είναι το «Υ», δημιουργία του Θάνου Κόλλια και του Βασίλη Χειλά. Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Soultwinkles – «Ψυχής τα λαμπυρίσματα», που εξέδωσαν επίσης τα Χρονικά του Δρακοφοίνικα και άλλες σειρές.
Στο κόμικ, «Υ» είναι το όνομα μιας ομάδας υπερηρώων που εμφανίζονται ξαφνικά στην Ελλάδα του σήμερα πολεμώντας το έγκλημα. Είναι ο Κυανόλευκος, η Πυθία, το Υγρόν Πυρ, η Ήβη, ο Πάνας, ο Δαίμων και η Κίρκη. Στην πραγματικότητα όμως, δεν είναι υπερήρωες, αλλά απατεώνες, επιστρατευμένοι από μια πανίσχυρη εταιρία, που τους εξανάγκασε με εκβιασμό, για να τους χρησιμοποιήσει στη διαφήμιση μιας μεγάλης γκάμας προϊόντων. Αν και η σειρά δε φαίνεται να συνεχίστηκε μετά το 5ο τεύχος, όπου μόλις είχε αρχίσει η προχωράει η πλοκή, υποθέτω πως η ομάδα (εμφανής ο συνειρμός με τη μυθολογούμενη –από… άλλους– «Ομάδα Ε») θα εξελισσόταν σε πραγματικούς μαχητές του εγκλήματος, ενώ κάποια μέλη της διαφαινόταν πως διέθεταν ξεχωριστές δυνάμεις που αγνοούσαν οι εκβιαστές τους.
Στην ιστορία υπάρχει μια ενδιαφέρουσα σύνδεση με τη θρησκεία: ο «Πάνας», μέλος των «Υ», είναι ένας έφηβος με αγνή ψυχή, που έχει πραγματικά πόδια τράγου, είναι δηλαδή, στην ουσία, μια τερατογένεση. Τον ανακάλυψε νεογέννητο και εγκαταλελειμμένο μια σύγχρονη παγανίστρια ιέρεια, απομονωμένη σ’ ένα νησί, και τον μεγάλωσε με χαρά, θεωρώντας τον δώρο από τους θεούς. Όμως η πρόθεσή της δεν ήταν αγνή: καθώς το αγόρι έγινε έφηβος, ετοιμάστηκε να τον θυσιάσει. Τον έσωσαν την τελευταία στιγμή κάποιοι φαντάροι, που τον έφεραν στον πολιτισμό, τον βάφτισαν, δίνοντάς του το όνομα Παναγιώτης, και του μίλησαν για το Θεό, που, όπως μονολογεί ο νέος κάποια στιγμή, «είναι ένας· κάποτε νόμιζα ότι ήταν πολλοί»…
Οι δικοί μου υπερήρωες!...
Είμαι ένας αναγνώστης των κόμικς και καλώ τους άλλους αναγνώστες να διαβάσουν και τα άλλα που διαβάζω κι εγώ – τα βιβλία της δικής τους πνευματικής παράδοσης, της Ορθοδοξίας. Να γνωρίσουν τους δικούς μας, αληθινούς ήρωες, τους αγίους. Βέβαια κάποιοι μπορεί να είναι προκατειλημμένοι κατά του χριστιανισμού, επηρεασμένοι από μύθους και συκοφαντίες. Δεν πειράζει.
Άνθρωποι με ξεχωριστές ικανότητες («υπερφυσικές» για τα κοινά μέτρα) μαρτυρούνται σε όλες τις θρησκείες. Πολλοί ελέγχονται ως απατεώνες, όμως υπάρχουν και κάποιοι που οι ικανότητές τους είναι αληθινές. Το θέμα είναι ποια είναι η προέλευση αυτών των ικανοτήτων. Η ορθοδοξία δεν θεωρεί αυτονόητο πως ένα ξεχωριστό «χάρισμα» που φαίνεται θετικό (π.χ. της προφητείας ή των ιαμάτων) προέρχεται οπωσδήποτε απ’ το Θεό και, στον ορθόδοξο πνευματικό χώρο, καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια για την αποφυγή της πλάνης. Ο λόγος είναι ότι δεν είναι τα χαρίσματα ή τα αποτελέσματά τους που μας ενδιαφέρουν, αλλά η ενότητά μας με το Θεό εν Χριστώ. Χαρίσματα που δεν προέρχονται απ’ αυτή την ενότητα είναι ενδεχόμενο (αν όχι βέβαιο) να μας οδηγήσουν στην αλαζονεία ή στη λατρεία δαιμονικών όντων, δηλαδή στην αποκοπή από το Θεό, που συνιστά την αιώνια απομόνωση. Ο κίνδυνος δεν είναι μικρός, γιατί, εκτός απ’ το Θεό, κανείς άλλος «θεός», που φαίνεται να μας προικοδοτεί με αγαθά χαρίσματα, δε μας αγαπά.
Στον 20ό αιώνα έχουν περπατήσει στη Γη ορθόδοξοι άγιοι με εκπληκτικά θαυματουργικά χαρίσματα. Είναι οι δικοί μας υπερήρωες, που είναι απόλυτα αληθινοί και τους έχουν γνωρίσει πολύ καλά χιλιάδες άνθρωποι, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλο τον κόσμο. Πολλοί απ’ αυτούς παραμένουν άγνωστοι, πολλοί κρύβονται, γιατί η έκθεσή τους στους ανθρώπους ίσως εμποδίσει την πνευματική τους πρόοδο – όμως δεν αδιαφορούν για τους ανθρώπους, αλλά τους προσφέρουν τους ό,τι πολυτιμότερο έχουν: προσεύχονται γι’ αυτούς.
- Γνωστοί θεοφόροι και χαρισματούχοι άγιοι της εποχής μας είναι οι μεγάλοι Γέροντες Παΐσιος ο Αγιορείτης, Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης και Ιάκωβος Τσαλίκης, Ευμένιος Σαριδάκης (ο «Γελαστός άγιος του Αιγάλεω»), Γεννάδιος και Ευμένιος του Ρεθύμνου, Κλεόπας Ελίε και Γεώργιος Καλτσίου της Ρουμανίας, Σωφρόνιος του Έσσεξ, η Γερόντισσα Ταρσώ η διά Χριστόν σαλή της Κερατέας, Γαβριήλ και Σεραπίων οι Γεωργιανοί, Εφραίμ Φιλοθεΐτης της Αριζόνας κ.π.ά. Λίγο παλαιότεροι ήταν ο άγιος Γεώργιος Καρσλίδης της Δράμας, ο άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς (Σαγκάη, Παρίσι, ΗΠΑ), η αγία Ματρώνα της Μόσχας η Αόμματη, ο άγιος Ιωάννης ο Ρουμάνος (ερημίτης του Χοτζεβά), ο Γέροντας Ιερώνυμος της Αίγινας, ο άγιος Ιωακείμ ο Νάνος της μονής Κουδουμά (νομός Ηρακλείου Κρήτης) κ.λ.π. Άγιοι της προηγούμενης γενιάς (αναφέρομαι στο 19ο αιώνα), θαυματουργοί ήδη ενώ ζούσαν («δικοί μας X-Men»), είναι ο άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης, ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, οι άγιοι Γέροντες της Όπτινα (Αμβρόσιος, Ιωσήφ, Βαρσανούφιος, Νεκτάριος κ.λ.π.), η αγία Πελαγία Ιβάνοβνα η διά Χριστόν σαλή, ο άγιος Αγάπιος του Βαλαάμ ο Τυφλός, η αγία Παρασκευή του Ντιβέγεβο, ο άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, οι άγιοι Παρθένιος και Ευμένιος του Κουδουμά κ.π.ά., που, αν θελήσω να τους απαριθμήσω όλους θα χρειαστώ τόμους. Και έτσι συνεχίζεται η παρουσία των μεγάλων θεοφόρων αγίων σε κάθε γενιά, μέχρι την εποχή του Χριστού και των μαθητών Του.
Αντίθετα με τους ήρωες των κόμικς, οι άγιοι δεν έχουν μυστική ταυτότητα, έχουν όμως «μυστική ζωή»: δεν ξέρουμε τη βαθιά προσευχή τους και τους μεγάλους ασκητικούς αγώνες τους. Ίσως μαθαίνουμε λίγα και καταλαβαίνουμε λίγα ακόμη, όμως τι συνέβαινε στον άγιο Γέροντα Σωφρόνιο,
όταν προσευχόταν ολονύκτια με υψωμένα τα χέρια «υπέρ του παγκοσμίου
Αδάμ» (όλων των ανθρώπων, όλων των εποχών, ακόμη και των μελλοντικών);
Τι συνέβαινε όταν ο άγιος Πορφύριος συμπροσευχόταν και επικοινωνούσε
πνευματικά με άλλους ασκητές, σε άλλες χώρες ή σε άλλες ηπείρους; Ποιος
ήταν ο πνευματικός αγώνας του Γέροντα Ευμένιου Σαριδάκη στο λεπροκομείο
Αθηνών, όπου ζούσε για να υπηρετεί τους λεπρούς; Τι συνέβαινε μέσα στο
καλύβι του αγίου Παΐσιου,
όπου κατά κανόνα δεν έμπαιναν οι προσκυνητές (αλλά που ο μητροπολίτης
Λεμεσού Αθανάσιος είδε εκπληκτική φωτοχυσία ενώ έψαλλαν την Παράκληση
της Παναγίας οι δυο τους, με το Γέροντα); Μυστήρια για μας, που
επιζητούμε μια συμβιβασμένη ζωή, συνδυάζοντας οκνηρή προσευχή και
επιφανειακό εκκλησιασμό με ξέφρενη κούρσα για οικονομική ανάπτυξη και
γήινες απολαύσεις…
Επίσης, οι ιδιαίτερες ικανότητές τους δεν είναι «δικές τους», αλλά τους προσφέρονται ως δώρο από το Άγιο Πνεύμα, καθώς ενώνονται με τον Τριαδικό Θεό διά της αγάπης. Δεν είναι καρπός πολύμοχθης ασκητικής ζωής ή επιβολής πάνω στα πάθη και τις ανάγκες τους, γιατί μια τέτοια σωματική και ψυχική εκγύμναση μπορεί να την επιτύχει κι ένας σκληρός εγωιστής και να αναπτύξει λόγω της εκπαίδευσής του «ξεχωριστές ικανότητες». «Υπάρχει ακραία άσκηση και εκ του πονηρού» λέει η αγία Συγκλητική, η πνευματική μητέρα των γυναικών της ερήμου του 4ου αιώνα. Τέτοιες ικανότητες δεν μας ενδιαφέρουν – άλλωστε οι άγιοι είναι πολύ ταπεινοί για να νομίζουν πως αξίζουν τη δωρεά της θαυματουργίας. Το δώρο έρχεται, κατ’ αυτούς, δωρεάν, όχι επειδή το επιδίωξαν.
Το μόνο που επιδίωξαν, και επιδιώκει κάθε ορθόδοξος χριστιανός, είναι να πλησιάσουν το Χριστό, όχι δημιουργώντας εγωιστικά ένα «δικό τους δρόμο», αλλά ως μέλη της Εκκλησίας και μαθητές των αγίων Πατέρων, επειδή αυτό βεβαιώνει πως όλοι βρισκόμαστε σε ενότητα αγάπης κι όχι σε αλαζονική απομόνωση. Αξίζει να τους γνωρίσουμε και να μελετήσουμε το δρόμο που βάδιζαν, το δρόμο της δικής μας πνευματικής παράδοσης, το «λιγότερο ταξιδεμένο».
Επίσης, οι ιδιαίτερες ικανότητές τους δεν είναι «δικές τους», αλλά τους προσφέρονται ως δώρο από το Άγιο Πνεύμα, καθώς ενώνονται με τον Τριαδικό Θεό διά της αγάπης. Δεν είναι καρπός πολύμοχθης ασκητικής ζωής ή επιβολής πάνω στα πάθη και τις ανάγκες τους, γιατί μια τέτοια σωματική και ψυχική εκγύμναση μπορεί να την επιτύχει κι ένας σκληρός εγωιστής και να αναπτύξει λόγω της εκπαίδευσής του «ξεχωριστές ικανότητες». «Υπάρχει ακραία άσκηση και εκ του πονηρού» λέει η αγία Συγκλητική, η πνευματική μητέρα των γυναικών της ερήμου του 4ου αιώνα. Τέτοιες ικανότητες δεν μας ενδιαφέρουν – άλλωστε οι άγιοι είναι πολύ ταπεινοί για να νομίζουν πως αξίζουν τη δωρεά της θαυματουργίας. Το δώρο έρχεται, κατ’ αυτούς, δωρεάν, όχι επειδή το επιδίωξαν.
Το μόνο που επιδίωξαν, και επιδιώκει κάθε ορθόδοξος χριστιανός, είναι να πλησιάσουν το Χριστό, όχι δημιουργώντας εγωιστικά ένα «δικό τους δρόμο», αλλά ως μέλη της Εκκλησίας και μαθητές των αγίων Πατέρων, επειδή αυτό βεβαιώνει πως όλοι βρισκόμαστε σε ενότητα αγάπης κι όχι σε αλαζονική απομόνωση. Αξίζει να τους γνωρίσουμε και να μελετήσουμε το δρόμο που βάδιζαν, το δρόμο της δικής μας πνευματικής παράδοσης, το «λιγότερο ταξιδεμένο».
Παραπομπές
(1) Λεπτομέρειες και παραπομπές εδώ: en.wikipedia.org / Presence (DC Comics)
(2) Υπάρχουν εδώ: en.wikipedia.org / Phantom Stranger.
Σημείωση: για τα «βιογραφικά» των υπερηρώων των αμερικανικών κόμικς
χρησιμοποίησα εκτενώς τα αντίστοιχα λήμματα στην en.wikipedia, ενώ για
το Νυχτοβάτη και την ελληνική Wikipedia.
(3) Μυθική διήγηση, ιδιαίτερα δημοφιλής κατά το Μεσαίωνα, σύμφωνα με την οποία ένας Εβραίος τσαγκάρης, βλέποντας το Χριστό να λυγίζει από το βάρος του σταυρού, Του φώναξε ειρωνικά: «Προχώρα, Ιησού, μη χασομεράς!». Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να τιμωρηθεί ο ίδιος με αιώνια περιπλάνηση.
(4) Από το λ. «Νυχτοβάτης» στην ελληνική Wikipedia.
(3) Μυθική διήγηση, ιδιαίτερα δημοφιλής κατά το Μεσαίωνα, σύμφωνα με την οποία ένας Εβραίος τσαγκάρης, βλέποντας το Χριστό να λυγίζει από το βάρος του σταυρού, Του φώναξε ειρωνικά: «Προχώρα, Ιησού, μη χασομεράς!». Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να τιμωρηθεί ο ίδιος με αιώνια περιπλάνηση.
(4) Από το λ. «Νυχτοβάτης» στην ελληνική Wikipedia.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)