Η κυβέρνηση παραδίδει κρίσιμα κρατικά δεδομένα σε ξένες ψηφιακές
υποδομές και αποφεύγει να απαντήσει ποιος ελέγχει πραγματικά την
ταυτότητα και την ιδιωτικότητα των Ελλήνων
Χριστόδουλος Μολύβας
Υπεύθυνος Τομέα Ευρωπαϊκών Οδηγιών και Εθνικής Νομοθεσίας της ΝΙΚΗΣ
Η Ελλάδα εισέρχεται, σύμφωνα με τη μελέτη της PwC που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2026, σε μια νέα ψηφιακή εποχή. Μιλάμε για επενδύσεις ύψους έως και δέκα δισεκατομμυρίων ευρώ, για περίπου ένα gigawatt νέας ισχύος, περίπου χίλιες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και τη φιλοδοξία να καταστεί η πατρίδα μας περιφερειακός κόμβος δεδομένων σε μια αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης που μπορεί να φτάσει τα πέντε gigawatt.
Οι αριθμοί είναι πραγματικοί. Το ίδιο ισχύει και για το επενδυτικό ενδιαφέρον, καθώς τα σχετικά αιτήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο έχουν ήδη ξεπεράσει συνολικά το ένα gigawatt.
Είναι απολύτως λογικό ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης να ανησυχεί, βλέποντας αυτή την έκρηξη υποδομών να συμπίπτει χρονικά με την επιβολή του Προσωπικού Αριθμού και την προοδευτική συγκέντρωση κρατικών μητρώων κάτω από έναν ενιαίο κωδικό. Ως ΝΙΚΗ, κατανοούμε και εκφράζουμε αυτή την απόλυτα δικαιολογημένη έλλειψη εμπιστοσύνης του απλού λαού απέναντι στα κόμματα που κυβέρνησαν και κυβερνούν.
Το ερώτημα που συναντούμε συχνά, αν δηλαδή όλα αυτά αποτελούν τμήματα του ίδιου σχεδίου, είναι θεμιτό και αναμενόμενο. Η δική μας απάντηση, όμως, για να είναι πραγματικά χρήσιμη και αιχμηρή και για να μην επιτρέπει στο σύστημα να μας στοχοποιεί ως γραφικούς, περίεργους ή «ψεκασμένους», πρέπει να διακρίνει δύο διαφορετικά ζητήματα, τα οποία η δημόσια συζήτηση συνήθως τοποθετεί στο ίδιο πλαίσιο.
Οι υποδομές και το εθνικό συμφέρον
Το πρώτο είναι η εμπορική επένδυση σε data centers καθαυτή. Πρόκειται για υποδομή γενικής χρήσης. Το ίδιο κτίριο μπορεί να φιλοξενεί την εφαρμογή μιας ελληνικής τράπεζας, ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης μιας αμερικανικής εταιρείας ή και απολύτως τίποτε ελληνικό.
Η σοβαρή, θεσμική κριτική της ΝΙΚΗΣ δεν βασίζεται σε εικασίες. Αφορά τα πραγματικά δεδομένα, όπως το τεράστιο ενεργειακό αποτύπωμα, η κατανάλωση υδατικών πόρων για την ψύξη και οι αντοχές του εγχώριου ηλεκτρικού δικτύου.
Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με σαφήνεια και στοιχεία για το πώς θα διασφαλίσει ότι το κόστος αυτών των πόρων δεν θα μετακυλιστεί στα τιμολόγια των πολιτών.
Πρέπει να διαπραγματευτεί πραγματικά ανταλλάγματα: μόνιμες θέσεις εργασίας υψηλής αξίας για τους Έλληνες, μεταφορά τεχνογνωσίας, ξεκάθαρη φορολόγηση των κερδών και ανταποδοτικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες. Η χώρα μας δεν μπορεί να καταλήξει να αποτελεί απλώς έναν μόνιμο καταναλωτή ηλεκτρικής ενέργειας για την εξυπηρέτηση ξένης ζήτησης.
Πρόκειται αποκλειστικά για ζήτημα βιομηχανικής πολιτικής και εθνικής ενεργειακής ανθεκτικότητας.
Η ψηφιακή κυριαρχία και η ασφάλεια των δεδομένων
Το δεύτερο, εντελώς διαφορετικό σκέλος, αφορά την αρχιτεκτονική πάνω στην οποία στηρίζονται η ψηφιακή ταυτοποίηση του πολίτη και η φιλοξενία κρίσιμων κρατικών συστημάτων. Εδώ τα γεγονότα είναι συγκεκριμένα και πολύ πιο ανησυχητικά από όσο παρουσιάζονται.
Το Κυβερνητικό Νέφος – G-Cloud ανήκει νομικά στο Ελληνικό Δημόσιο μέσω της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων. Από το 2021, όμως, λειτουργεί εν μέρει πάνω σε υποδομές της Microsoft Azure.
Υπάρχει επίσημος οδηγός της ίδιας της Γραμματείας για τη φιλοξενία συστημάτων του G-Cloud στο Azure Public Cloud. Το πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, το οποίο καταγράφει κάθε μισθωτή σχέση εργασίας στη χώρα, μεταβαίνει εκεί, ενώ η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του ΟΠΕΚΕΠΕ φιλοξενείται ήδη στο Azure από την περίοδο 2021–2022.
Μέσα στο ίδιο διοικητικό πλαίσιο προχωρά και η ενοποίηση μητρώων γύρω από τον Προσωπικό Αριθμό, συμπεριλαμβανομένων φορολογικών, ασφαλιστικών και ληξιαρχικών στοιχείων. Όπως έχει ήδη καταγγείλει η ΝΙΚΗ στην προσφυγή της στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η διασύνδεση αυτή εγείρει ερωτήματα ακόμη και για στοιχεία στρατιωτικού προσωπικού.
Το νομικό πρόβλημα δεν είναι υποθετικό. Ο αμερικανικός CLOUD Act του 2018 παρέχει στις αμερικανικές αρχές τη δυνατότητα πρόσβασης σε δεδομένα που ελέγχει μια αμερικανική εταιρεία, ανεξαρτήτως του τόπου στον οποίο αυτά βρίσκονται φυσικά αποθηκευμένα.
Η δικαιοδοσία ακολουθεί την εταιρεία και όχι τον διακομιστή.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το Cloud and AI Development Act, που παρουσιάστηκε στις 3 Ιουνίου 2026 και έχει προκαλέσει ανοιχτές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών. Η Γαλλία πιέζει για αυστηρότερους κανόνες, ενώ η Ιταλία υιοθετεί ένα πιο χαλαρό μοντέλο.
Μια τεχνική λύση που αξίζει σοβαρή συζήτηση
Εδώ ακριβώς υπεισέρχεται μια κρίσιμη τεχνική διάσταση που απουσιάζει σχεδόν εντελώς από τον δημόσιο διάλογο: ο έλεγχος των κρυπτογραφικών κλειδιών, δηλαδή του κώδικα που μετατρέπει τα δεδομένα από κατανοητά σε ακατάληπτα και αντίστροφα.
Μία από τις τεχνικές λύσεις που εφαρμόζονται ήδη διεθνώς είναι το μοντέλο HYOK – Hold Your Own Key, δηλαδή «κράτησε το δικό σου κλειδί», το οποίο αξίζει να εξεταστεί σοβαρά στο πλαίσιο της διασφάλισης της εθνικής ψηφιακής κυριαρχίας.
Στο πιο διαδεδομένο μοντέλο BYOK – Bring Your Own Key, το κλειδί παραδίδεται στον πάροχο, συνήθως σε ειδικό υλικό ασφαλείας υπό τον έλεγχό του, γνωστό ως HSM, ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί η επεξεργασία των δεδομένων.
Στο γνήσιο HYOK, το κλειδί δεν εγκαταλείπει ποτέ την εθνική υποδομή ή τον πλήρη έλεγχο του κράτους. Έτσι, ακόμη και αν εφαρμοστεί ο CLOUD Act, η αμερικανική εταιρεία μπορεί να παραδώσει μόνο ακατάληπτα δεδομένα.
Οφείλουμε, βέβαια, να είμαστε ρεαλιστές. Ακόμη και με γνήσιο HYOK, η νομική πίεση δεν εξαφανίζεται εντελώς. Μετατοπίζεται στο ενδεχόμενο άμεσου εξαναγκασμού του ίδιου του κράτους, ενώ παραμένει πάντοτε υπαρκτός ο κίνδυνος ελέγχου της υποδομής από «πίσω πόρτα», μέσω ενημερώσεων του λογισμικού του παρόχου.
Η Ελλάδα δεν έχει κάνει αυτή την επιλογή δημόσια και συνειδητά. Μέσω της πρακτικής του G-Cloud, βρέθηκε να ακολουθεί ήδη το πιο ανοιχτό μοντέλο, χωρίς να έχει εξεταστεί εξαντλητικά η δυναμικότητα των εθνικών ή ευρωπαϊκών παρόχων και, κυρίως, χωρίς το σχετικό ερώτημα να έχει τεθεί ποτέ στη Βουλή.
Πίσω από αυτούς τους τεχνικούς όρους κρύβεται τελικά ένα απλό ερώτημα αξιών. Η τεχνολογία οφείλει να υπηρετεί τον άνθρωπο και να μην τον μετατρέπει σε αντικείμενο διαρκούς παρακολούθησης ή διοικητικού ελέγχου.
Για τη ΝΙΚΗ, η ψηφιακή πρόοδος αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν συνοδεύεται από σεβασμό στην ελευθερία, την ιδιωτικότητα και την εθνική κυριαρχία.
Η ώρα της λογοδοσίας
Ο διαχωρισμός αυτός έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή η σύγχυση δίνει άλλοθι στην κυβέρνηση να απορρίπτει συνολικά την ανησυχία για την ψηφιακή κυριαρχία ως συνωμοσιολογία, αξιοποιώντας ανυπόστατες ψευδείς ειδήσεις που διαδίδονται ευρέως, όπως ο ισχυρισμός ότι δήθεν εξαιρούνται οι πολιτικοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την ψηφιακή ταυτότητα.
Το πραγματικό επιχείρημα της ΝΙΚΗΣ δεν χρειάζεται υπερβολές, επειδή στηρίζεται σε αδιάσειστα στοιχεία. Κρίσιμα ελληνικά μητρώα βρίσκονται ήδη σε υποδομές αμερικανικής εταιρείας που υπάγεται στον CLOUD Act, μια νομοθεσία η οποία συγκρούεται δομικά με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων.
Η συζήτηση δεν εξαντλείται στο αν πρέπει να κατασκευάζονται data centers. Οι συγκεκριμένες υποδομές δημιουργούνται κυρίως για να καλύψουν την εκρηκτική αύξηση της παγκόσμιας ψηφιακής χρήσης. Αυτό, όμως, δεν μειώνει στο ελάχιστο την απαίτησή μας για πλήρη διαφάνεια.
Το αληθινό ερώτημα, στο οποίο η ΝΙΚΗ θα απαιτήσει από την κυβέρνηση να απαντήσει στη Βουλή, αφορά το μοντέλο κυριαρχίας που επιλέγει η χώρα για τα δικά της κρίσιμα δεδομένα: το γαλλικό μοντέλο, το ιταλικό με όρους HYOK ή ένα ελληνικό μοντέλο, χτισμένο πάνω στην ήδη υπάρχουσα ευρωπαϊκή υποδομή του EuroHPC, όπως δείχνει και η συμμετοχή μας στον υπερυπολογιστή DAEDALUS;
Η εκκρεμής υπόθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας αποτελεί απλώς την αρχή. Η ΝΙΚΗ βρίσκεται σε ετοιμότητα, με στοιχεία και δεδομένα, να αναγκάσει το Ελληνικό Δημόσιο να απαντήσει για όσα μέχρι σήμερα προτιμούσε να αφήνει στο σκοτάδι.
Συμπλήρωμα
Δυνατή η ανανέωση διαβατηρίων χωρίς προσωπικό αριθμό, κατόπιν παρέμβασης της ΝΙΚΗΣ
Γ. Ρούντας (ΝΙΚΗ) στη Βουλή: "Να μας σφραγίσετε θέλετε; Ε, όχι!"
Τι κάνει η ΝΙΚΗ για τον προσωπικό αριθμό
Σημαντική τοποθέτηση της ΝΙΚΗΣ σε ευρωπαϊκό ΜΜΕ για τη στοχοποίηση του χριστιανισμού
«Το να προσφέρεις σε κάποιον την αλήθεια δεν έχει σημασία, όταν έχει χάσει το ηθικό του»
.jpg)
