Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026

Το κρητικό τραγούδι για τον αρχάγγελο Μιχαήλ (6 Σεπτεμβρίου)

 

Στις 6 Σεπτεμβρίου γιορτάζουμε την ξαφνική παρέμβαση του αρχαγγέλου Μιχαήλ στις Χώνες της Φρυγίας (Μικρά Ασία), με την οποία διέσωσε ένα χριστιανικό μοναστήρι από τη σκόπιμη εκτροπή ενός ποταμού, που πραγματοποίησαν φανατικοί ειδωλολάτρες για να το καταστρέψουν.

Στοιχεία για την εορτή και ταινία κινουμένων σχεδίων στην ανάρτησή μας Ο άγγελος και το ποτάμι.

Το θαύμα του αρχάγγελου Μιχαήλ στις Χώνες της Φρυγίας

"Σε κάποιο μέρος της Φρυγίας, η γη ανέβλυσε αγιασμένο νερό με τη δύναμη του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, που γιάτρευε κάθε αρρώστια των ασθενούντων. Ένας χριστιανός, λοιπόν, επειδή γιατρεύτηκε η κόρη του, έκτισε ωραιότατο ναό στο όνομα του Αρχιστράτηγου, επάνω στο άγιασμα.

Μετά 90 χρόνια, ήλθε στο ναό κάποιος ευλαβής νέος, ονόματι Άρχιππος. Έμεινε υπηρέτης στο ναό και ζούσε ζωή ασκητική και με εγκράτεια. Όταν είδαν αυτό το πράγμα οι ειδωλολάτρες, έπιασαν τον Άρχιππο και τον χτύπησαν δυνατά. Έπειτα, όρμησαν να καταστρέψουν το ναό και το άγιασμα. Αλλά ώ της μεγάλης δυνάμεως του Αρχαγγέλου! Άλλων απ' αυτούς τα χέρια έμειναν παράλυτα και άλλους σταμάτησε φράγμα φωτιάς και έτσι γύρισαν όλοι άπρακτοι. 

Όμως το πείσμα και ο θυμός τους ώθησε να κάνουν εκτροπή του κοντινού ποταμού, για να παρασύρει το ναό και να πνίξουν τον Άρχιππο. Αλλά και πάλι θαύμα! Ο ποταμός γύρισε προς τα πίσω! Τότε σκέφθηκαν να ενώσουν και άλλους δύο ποταμούς. Όμως ο Αρχάγγελος Μιχαήλ παρουσιάστηκε στον Άρχιππο και, αφού τον έβγαλε έξω από το ναό, έκανε το σημείο του σταυρού και οι ποταμοί στάθηκαν σαν τείχος. Πρόσταξε, έπειτα, να χωνευθούν και πράγματι, κατά παράδοξο τρόπο, έως σήμερα στο μέρος εκείνο τα νερά των ποταμών χωνεύονται. Και γι' αυτό το μέρος ονομάστηκε Χώναι".

Η εορτή αυτή παλαιότερα, που η παράδοσή μας ήταν πραγματικά ζωντανή, γιορταζόταν με μεγάλη αγάπη στην Κρήτη, όπου αρκετές εκκλησίες (υπάρχουν ακόμη) ήταν αφιερωμένες σ' αυτήν. Οι ναοί αυτοί χαρακτηρίζονταν "ο Άγιος Αστράτηγος" & έτσι οι Κρητικοί αποκαλούσαν τον άγιο αρχάγγελο Μιχαήλ.

Το παρακάτω παμπάλαιο κρητικό τραγούδι (ριζίτικο) είναι αφιερωμένο στον αγαπημένο των Κρητικών άγιο Αστράτηγο. Το ακούμε:

1) από τον Λαογραφικό Όμιλο "Κουρήτες", που ιδιαίτερα αγαπά τον άγιο Αστράτηγο & τους αγίους γενικά,

2) από τον ιστορικό σύλλογο τραγουδιστών "Κρητικές Μαδάρες" (Χανιά - η μήτρα των ριζίτικων) και

3) από τον μακαριστό Σφακιανό παπά Άγγελο Ψυλλάκη, που το αποδίδει με πιο "έντεχνο" τρόπο, στα πλαίσια βέβαια της ρωμαίικης ("βυζαντινής") μουσικής μας παράδοσης, την οποία κατείχε στο έπακρο.

Στον αρχικό στίχο "και με τσ' αγγέλους έκαμα", το "έκαμα" σημαίνει "συναναστράφηκα" (κρητικός ιδιωματισμός). Το τραγούδι έχει σχολιαστεί θεολογικά, ότι όποιος έχει τέτοια ενάρετη και ηθική ζωή, ώστε να κάνει παρέα με τους αγγέλους (όπως οι άγιοί μας, γνωστοί και άγνωστοι), αυτός παίρνει δώρο του παραδείσου τα κλειδιά.

 

 

Ύμνοι της εορτής:

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Ὡς νεφέλη ὡράθης ἐπισκιάζουσα, Μιχαὴλ Ταξιάρχα τῷ σῷ ἁγίῳ ναῷ, ὑετίζων δαψιλῶς ὕδωρ ἀθάνατον· ὅθεν ὡς ἄλλην κιβωτόν, διεφύλαξας αὐτόν, καὶ ῥείθρων τῶν ποταμίων, τὸν ῥοῦν ἠκόντισας πόρρω, πρὸς εὐφροσύνην τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον. Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.

Στάσιν ἔμφρονα, ἀνειλημμένος, νεύσει κρείττονι, Μιχαὴλ ὤφθης, στρατηγέτης τῶν ἀΰλων Δυνάμεων· σὺ γὰρ ἰδὼν Ἑωσφόρου τὸν ὄλισθον, στῶμεν ἐβόας καλῶς τῷ Θεῷ ἡμῶν. Ἀρχιστράτηγε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Κοντάκιον. Ἦχος β’. Τοὺς ἀσφαλεῖς.

Ὁ τῇ Τριάδι παρεστὼς ὁλόφωτος, μετὰ πασῶν τῶν οὐρανίων τάξεων, καὶ τὸ ἔνθεον μελῴδημα, σὺν αὐταῖς ἀναφωνῶν Μιχαήλ, καὶ τὴ γῆν θείᾳ νεύσει διερχόμενος, καὶ τέρασι μεγίστοις θαυμαζόμενος, μὴ παύσῃ πρεσβεύων, ὑπὲρ πάντων ἡμῶν.

Μεγαλυνάριον.

Κρήνην ἰαμάτων ἀνελλιπῆ, τὸν σὸν θεῖον οἶκον, ἀναδείξας ἐν Κολοσσαῖς, ψυχῶν σωτηρίαν, καὶ τῶν σωμάτων ῥῶσιν, ἐν τούτῳ ἀπεργάζῃ, Μιχαὴλ ἔνδοξε.

Και, αν θέλετε: 

Ενότητα για τους αγγέλους στο ιστολόγιό μας 

Μικρέ... Άγγελοι σε προστατεύουν

Βοήθειά μας. Έτη πολλά, ευλογημένα και αρχαγγελοσκέπαστα σε όλο τον κόσμο!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου